ارتباط بین ویژگی‌های فیزیکوشیمایی خاک و جذب سلنیوم توسط گیاه برنج در دشت سیلاخور استان لرستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

2 استادیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

3 هیات علمی گروه علوم مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران.

4 دانش آموخته دکتری گروه علوم و مهندسی خاک دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

10.22059/ijswr.2022.348260.669351

چکیده

سلنیوم یکی از عناصر ضروری کم‌مصرف برای انسان است. از آنجایی که میزان سلنیوم موجود در گیاه با مقدار آن در خاک ارتباط دارد و همچنین عوامل فیزیکی و شیمیایی خاک بر میزان سلنیوم جذب شده توسط گیاه در خاک تأثیر می‌گذارد؛ بنابراین بررسی ارتباط بین جذب سلنیوم توسط گیاه و ویژگی‌های فیزیکی و شیمایی خاک بسیار مهم است. در این مطالعه، ابتدا روش‌های مختلف استخراج سلنیوم جهت تعیین غلظت آن در خاک و گیاه برنج در دشت سیلاخور استان لرستان در سال 1400 بررسی و سپس همبستگی بین ویژگی‌های خاک و میزان سلنیوم خاک و جذب آن توسط دانه برنج مورد بررسی قرار گرفت. در ادامه، ارتباط بین ویژگی‌هایی از خاک که با میزان سلنیوم گیاه، همبستگی معنی‌داری داشت با میزان سلنیوم موجود در دانه بررسی شد. نتایج نشان داد که سلنیوم قابل استخراج با عصاره گیر مونو پتاسیم فسفات (KH2PO4) همبستگی معنی‌داری با سلنیوم قابل جذب گیاه داشت و می تواند به عنوان عصاره‌گیر برتر جهت استخراج سلنیوم قابل جذب توسط گیاه در خاک استفاده شود. همبستگی معنی‌داری بین سلنیوم خاک و برخی خصوصیات خاک مثل میزان کربن آلی (*547/0-)، میزان کربنات کلسیم (**648/0)، درصد رس (*519/0-) و غلظت سولفات (*275/0-) مشاهده شد. ضریب رگرسیون بین ویژگی‌های خاک و سلنیوم خاک و گیاه به ترتیب 72/0 و 68/0 بود. غلظت سلنیوم دانه برنج در منطقه بین 016/1 تا 985/1 میلی‌گرم بر کیلوگرم بود. همچنین غلظت سلنیوم قابل جذب در خاک‌های این منطقه بین 17/0 تا 52/0 میلی‌گرم بر کیلوگرم بود که نشان‌دهنده این است که در خاک‌های زیر کشت برنج در دست سیلاخور استان لرستان کمبود سلنیوم وجود ندارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Relationships between Physico-Chemical Properties of the Soil and Rice Selenium Uptake in Silakhor Plain of Lorestan Province

نویسندگان [English]

  • Parvin Khosravi 1
  • Mahboobeh Jalali 2
  • Hamid Reza Matinfar 3
  • Shirin Haftbaradaran 4
1 Master graduated, Department of Soil Sciences, College of Agriculture and Natural Resources, Lorestan University, Khorramabad, Iran
2 Assistant Professor of Soil Science and Engineering, College of Agriculture and Natural Resources, Lorestan University, Khorramabad, Iran
3 Associate Professor of Soil Science and Engineering, College of Agriculture and Natural Resources, Lorestan University, Khorramabad, Iran
4 PhD graduate of Tarbiat Modares University
چکیده [English]

Selenium is one of the essential micronutrients for human health. Since the amount of selenium in the plant is related to its amount in the soil and also the physical and chemical factors of the soil affect the amount of selenium absorbed by the plant in the soil, so study the relationship between selenium uptake by the plant and physical and chemical properties of soil it's too important. In this study, first, different methods of selenium extraction to determine its concentration in soil and rice grain in Silakhor plain of Lorestan province were investigated in 2021. Then, the correlation between soil properties and soil selenium content was studied. The results showed that extractable selenium with phosphate had a significant correlation with plant absorbable selenium (available selenium) and 0.1 M monopotassium phosphate solution (KH2PO4) could be used as the best extractor to extract plant-absorbable selenium in soil. There was also a significant correlation between soil selenium and some soil properties such as organic carbon content (-0.547*), calcium carbonate content (0.648**), clay percentage (-0.519*) and sulfate concentration (-0.275*) was observed. There was no significant correlation with pH, EC, phosphate, sulfate, nitrate, silt and sand. The regression coefficient between soil and selenium properties of soil and plant was 0.72 and 0.68, respectively. Selenium concentration of rice grain in the region was between 1.016 to 1.985 mg / kg. Also, the concentration of selenium in the soils of this region was between 0.17 to 0.52 mg / kg, which indicates that there is no deficiency of selenium in rice -cultivated soils in the Silakhor plain of Lorestan province.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Extractable Selenium
  • Rice
  • Soil Characteristics
  • Soil Selenium