اثر کاربرد سالیسیلیک اسید و کودهای زیستی بر خصوصیات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی ارقام نخود (Cicer arietinum ) در شرایط دیم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

چکیده

به منظور بررسی اثر کاربرد سالیسیلیک اسید و کودهای زیستی بر ویژگی های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی نخود دیم، آزمایشی به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه مرکز جهاد کشاورزی حمیل اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل: سالیسیلیک اسید در سه سطح (عدم مصرف، نیم میلی‌مولار و یک میلی‌مولار) بعنوان فاکتور اصلی آزمایش، کودهای زیستی در چهار سطح (بدون مصرف کود زیستی، پتابارور 2، فسفات بارور 2 و استفاده ترکیبی پتا و فسفات بارور 2) و چهار رقم نخود (عادل، منصور، ازکان و گوکسو) بصورت فاکتوریل و بعنوان فاکتور فرعی آزمایش بود. نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد که کلیه صفات کلروفیلa، کلروفیلb، کلروفیل کل، پرولین، پروتئین محلول، کاتالاز، سوپراکسید دیسموتاز در سطح یک درصد تحت تاثیر سالیسیلیک اسید و کودهای زیستی قرار گرفتند همچنین این صفات بجز صفت سوپر اکسید دیسموتاز نیز تحت تاثیر رقم نیز قرار گرفتند. اثر متقابل سالیسلیک اسید و کـودهـای زیستی تـاثیر معنـی داری بـر کلروفیلa، b ، کل، پرولین و کاتالاز داشت. بیشترین درصد پرولین و پروتئین های محلول در ترکیب همزمان سالیسیلیک اسید و کودهای زیستی برای رقم عادل بدست آمد. با کاربرد سالیسیلیک اسید یک میلی مولار مقدار پرولین6/21درصد نسبت به عدم کاربرد آن افزایش نشان داد. همچنین بیشـترین میزان آنـزیم کاتـالاز در تیمار عدم مصرف کودهای زیستی (2937/0 واحد بر میلی گرم پروتئین) و کمترین مقدار مربوط به مصرف توام فسفات بارور۲+پتابارور2 (2290/0 واحد بر میلی گرم پروتئین) بـود. طوری که میزان آنزیم کاتالاز در تیمارهای کاربرد کودهای زیستی نسبت بـه تیمارهـای مصرف کود، 22درصـد کمتر بود. بنابراین می توان اظهار داشت که استفاده همزمـان از سالیسیلیک اسید و کودهای زیستی باعـث افـزایش فعالیت های فیزیولوژیکی ارقام نخود می شوند همچنین موجب کـاهش اسـتفاده از کودهای شیمیایی شده و از نظر زیست محیطی نیز بسیار مفید هستند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effect of application of salicylic acid and biofertilizers on physiological and biochemical characteristics of chickpea (Cicer arietinum) cultivars in rainfed conditions

نویسندگان [English]

  • hamzeh shirui 1
  • Ali hatami 2
  • Ehsan Zeid Ali 2
  • Yasser Alizadeh 2
1 Ph.D. in Crop Physiology, Department of Agriculture and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Ilam University, Ilam, Iran
2 Assistant Professor, Department of Agriculture and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Ilam University, Ilam, Iran
چکیده [English]

In order to investigate the effect of salicylic acid and biofertilizers on physiological and biochemical characteristics of rainfed chickpeas, a factorial split plot experiment was conducted in a randomized complete block design with three replications in the farm of Hamil Agricultural Jihad Center. Experimental treatments include: salicylic acid at three levels (non-use, half a millimeter and one millimolar) as the main factor of the experiment, biofertilizers at four levels (without the use of biofertilizer, Petabar 2, fertile phosphate 2 and the combined use of peta and fertile phosphate 2) And four chickpea cultivars (Adel, Mansour, Azkan and Goksu) were tested as factorial and as a sub-factor. The results of analysis of variance showed that all traits of chlorophyll a, chlorophyll b, total chlorophyll, proline, soluble protein, catalase, superoxide dismutase were affected by salicylic acid and biofertilizers at the level of 1%. Also, these traits except superoxide dismutase were Were also affected by the cultivar. The interaction of salicylic acid and biofertilizers had a significant effect on chlorophyll a, b, total, proline and catalase. The highest percentage of proline and soluble proteins was obtained in the simultaneous combination of salicylic acid and biofertilizers for Adel cultivar. With the use of 1 mM salicylic acid, the amount of proline increased by 21.6% compared to its non-use. Also, the highest amount of catalase enzyme was in the treatment of non-use of biofertilizers (0.2937 units per mg of protein) and the lowest amount was related to the combined use of fertile phosphate + 2 petabarur 2 (0.2290 units per mg of protein). . Therefore, it can be said that the simultaneous use of salicylic acid and biofertilizers increases the physiological activities of chickpea cultivars, also reduces the use of chemical fertilizers and is very environmentally beneficial.

کلیدواژه‌ها [English]

  • soluble proteins
  • proline
  • superoxide dismutase
  • fertile phosphate 2
  • catalase