ارزیابی وضعیت تغذیه‌ای مخزن سد علویان با استفاده از روش‌های آماری و شاخص‌های TSI و TLI

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

چکیده

تغذیه‌گرایی یک مشکل زیست‌محیطی جهانی است که خطری جدی برای حفظ کیفیت آب دریاچه‌ سدها، سلامت انسان و اکوسیستم‌های آبی به‌شمار می‌رود. شاخص‌های تعیین وضعیت تغذیه‌ای توده‌های آبی امکان اتخاذ تصمیم و پیاده‌سازی استراتژی‌های مدیریتی در مورد کنترل تغذیه‌گرایی را فراهم می‌کنند. برای ارزیابی وضعیت تغذیه‌گرایی دریاچه سدعلویان درطی سال‌های 1394 الی 1398 از شاخص‌های TSI و TLI و تجزیه و تحلیل آماری برروی پارامترهای فسفرکل (TP)، نیتروژن‌کل (TN)، کلروفیل.آ (Chl.a) و عمق سکی (SD) استفاده شد. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل پارامترها نشان داد ارزش شاخص TSI کل و TLI کل برای دریاچه در سال 1398 به‌ترتیب 5/53 و 8/4 می‌باشد و به‌این‌ترتیب دریاچه در رده یوتروفیک جای گرفت. TN عامل اصلی حادتر شدن کیفیت آب در فصل بهار بود در حالی که در فصل پاییز TP سهم بیشتری در نزول سطح کیفی آب داشت. علاوه بر این، تفاوت بین شاخص‌ها، نشان می‌دهد که در کل دوره آماری مورد تجزیه و تحلیل، فسفر عاملی نیست که بهره‌وری جلبک را محدود ‌کند و مقدار میانگین 8/8 برای نسبت TN/TP تأکید می‌کند که TN عامل محدودکننده تولید اولیه می‌باشد. همچنین بررسی‌ها نشان داد علاوه بر جلبک‌ها که مانع عبور نور به سطوح پایین‌تر دریاچه می‌شوند، کدورت غیرجلبکی نیز می‌تواند رشد فیتوپلانکتون‌ها را تحت تأثیر قرار دهد. روند تغییرات پارامترهای نیتروژن‌کل، فسفرکل و کلروفیل.آ صعودی ارزیابی گردید که ضرورت کنترل پارامترهای مغذی ورودی به مخزن سد علویان جهت حفظ کیفیت آب مخزن را طلب می‌کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluation of eutrophic state of Alavian Dam Reservoir using statistical methods and TSI and TLI indices

نویسنده [English]

  • Kameleh Aghajanloo
Civil Engineering Department, Engineering Faculty, University of Maragheh, Maragheh, Iran
چکیده [English]

Eutrophication is a global environmental problem that poses a serious risk to the conservation of dam lake water quality, human health and aquatic ecosystems. Indicators for determining the nutritional status of water bodies allow the decision to be made and the implementation of management strategies to control eutrophication. TSI and TLI indices and statistical analysis on phosphorus (TP), nitrogen (TN), chlorophyll.a (Chl.a) and Secchi depth (SD) parameters were used to assess the Eutrophic state of Alaviyan Dam Reservoir during 1394 to 1398. The results of parameter analysis showed that the values of total TSI and total TLI index for the lake in 1398 are 53.5 and 4.8, respectively, and thus the lake was placed in the eutrophic category. TN was the main cause of worsening water quality in spring, while in autumn TP had a greater share in the decline of water quality. In addition, the differences between the indices indicate that throughout the statistical period under analysis, phosphorus is not a factor that limits algal productivity and the mean value of 8.8 for the TN / TP ratio emphasizes that TN is the limiting factor of primary production. Studies have also shown that in addition to algae, which block light from passing to lower levels of the lake, non-algal turbidity can also affect the growth of phytoplankton. The parameters of total nitrogen, total phosphorus, and chlorophyll-a. have increased trend, which requires input nutrient controls into Alaviyan reservoir to preserve the water quality.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Eutrophication
  • Non-algal turbidity
  • Total nitrogen
  • Total phosphorus