بررسی و ردیابی پولوم آلودگی ناشی از حوضچه شیرابه در مدفن زباله همدان با استفاده از توموگرافی مقاومت ویژه الکتریکی و سونداژ الکتریکی قائم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران

2 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 سازمان مدیریت پسماند شهرداری همدان، همدان، ایران

4 مرکز تحقیقات زیست محیطی زنده رود، اصفهان، ایران

5 گروه محیط زیست، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، همدان، ایران

چکیده

محل دفن زباله اصطلاحاً مدفن زباله یا پسماند نامیده می‌شود که یکی از روش‌های دفع استاندارد زباله محسوب می‌گردد. تجمع شیرابه در مدفن زباله می‌تواند از طریق نفوذ در آبخوان بر منابع آب‌های زیرزمینی پایین‌دست تاثیرات منفی بگذارد. در این مطالعه سعی گردید با استفاده از فناوری مقاومت ویژه الکتریکی با دو روش سونداژ الکتریکی قائم و توموگرافی مقاومت ویژه الکتریکی به ترتیب پتانسیل نفوذ شیرابه و پولوم آلودگی ناشی از حوضچه شیرابه در داخل و بیرون مدفن زباله مورد بررسی قرار گیرد. به این منظور، در فاصله 60 و 580 متری از حوضچه شیرابه اقدام به برداشت داده‌های سونداژ الکتریکی قائم با طول فرستنده 200 متر و توموگرافی مقاومت ویژه الکتریکی به طول 120 متر و فواصل الکترودی 2 متری گردید. بررسی داده‌های ژئوتکنیکی و سونداژ الکتریکی قائم منطقه مورد مطالعه نشان دهنده وجود لایه نفوذناپذیر با تناوبی از لایه‌های رُسی-مادستونی و آهکی-مارنی است که در اعماق حدود 15-10 متری درصد رُس بیشتر می‌شود. بررسی داده‌های توموگرافی مقاومت ویژه الکتریکی در پروفیل شماره 1 نشان می‌دهد در فاصله 32 تا 76 متری از ابتدای پروفیل منطقه‌ای با مقاومت الکتریکی پایین تا عمق حدود 9 متری وجود دارد که نشان‌دهنده ناحیه نفوذ شیرابه است ولی در بخش‌های دیگر پروفیل نفوذ عمقی شیرابه به دلیل لایه نفوذناپذیر مادستونی و سیلت‌استونی دیده نمی‌شود. این در حالی است که در پروفیل شماره 2 وجود لایه نفوذناپذیر مانع از انتقال شیرابه به پایین‌دست و اعماق پایین‌تر شده است که این امر نشان‌دهنده انتخاب مناسب محل دفن پسماند است. بنابراین برخلاف آنچه که در برداشت‌های تک‌بعدی دیده می‌شود منطقه مورد مطالعه در حالت دوبُعدی از نظر نفوذپذیری به شیرابه همگن نیست ولی وجود لایه نفوذناپذیر مانع از انتقال عمقی شیرابه به آبخوان شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigation and detection of leachate pool plume from landfill pond in Hamedan landfill using Electrical Resistivity Tomography and Vertical Electrical Sounding

نویسندگان [English]

  • Yavar Karimi 1
  • Jalil Helali 2
  • Babak MahdiAzad 3
  • Aghdas Khodakarami 3
  • Mojgan Mirzaei 4
  • Seyedeh Maryam Mohammadi 5
1 Department of Geology, Faculty of Geology Sciences, Shahid Chamran University, Ahwaz, Iran
2 Department of Irrigation and Reclamation Engineering Department, Faculty of College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran.
3 Waste Management Organization of Hamedan Municipality, Hamedan, Iran
4 Zendehrood Environmental Research Center, Esfahan, Iran
5 Department of Environment, College of Basic Science, Islamic Azad University, Hamedan Branch, Hamedan, Iran
چکیده [English]

Areas where waste is buried based on engineering design are called landfills, which is one of the standard methods of waste disposal. Leachate accumulation in landfills can adversely affect downstream groundwater resources by infiltrating the aquifer. In this study, we tried to investigate the potential of leachate penetration and the plume contamination caused by leachate pools inside and outside the landfill, respectively, using two methods of electrical resistivity tomography (ERT) and vertical electric sounding (VES). For this purpose, at a distance of 60 and 580 meters from the leachate basin, were collected VES data with a transmitter length of 200 meters and ERT with a length of 120 meters and electrode distances of 2 meters. Examination of geotechnical and VES data in the study area shows the existence of an impermeable layer with an alternation of clay-mudstone and calcareous-marl layers that at a depth of about 10-15 meters the percentage of the clay were increased. The ERT data in profile number 1 shows that at a distance of 32-76 meters from the beginning of the profile at depth of 9 meters there are areas with low electrical resistivity, which indicates the area of leachate penetration, but in the other section of profile leachate deep penetration are not visible due to the Madstone and Siltstone impermeable layers. However, in the ERT data in profile number 2, the presence of an impermeable layer prevents the infiltration of leachate to the downstream and lower depths, which indicates the proper selection of the landfill. Therefore, contrary to what can be seen in the VES data, the study area is not homogeneous in terms of permeability to leachate in the two dimensions of ERT, but the presence of an impermeable layer prevents the deep transfer and infiltration of leachate to the aquifer.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Landfill
  • Electrical Resistivity Tomography
  • Vertical Electrical Sounding
  • leachate