رویکرد جیره‌بندی در شببیه‌سازی- بهینه‌سازی چندهدفه بهره‌برداری از مخزن سد ایلام با استفاده از الگوریتم MOPSO

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی منابع آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 گروه مهندسی منابع آب‌، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

3 گروه آبیاری و زهکشی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

4 گروه مهندسی آب‌، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

چکیده

در این تحقیق از ترکیب مدل شبیه‌سازی و بهینه‌سازی برای اعمال سیاست جیره بندی مخزن استفاده گردید. شبیه‌سازی حوضه مورد مطالعه با استفاده از مدل WEAP برای بهره برداری از مخزن سد ایلام واقع بر رودخانه کنجانچم انجام شد و برای انجام بهینه‌سازی سیستم، از مدل چند هدفه MOPSO استفاده شد. بطوریکه در آن، هدف اول، حداکثر نمودن درصد تأمین نیازها در مقابل هدف دوم یعنی حداقل نمودن میزان تخطی از ظرفیت های مجاز مخزن در طول دوره بهره‌برداری قرار گرفت. در این راستا مدل‌سازی بهره‌برداری از مخزن بر اساس وضع موجود بهره‌برداری منطقه و برای یک بازه 360-ماهه صورت گرفت. در نهایت با تعریف سناریوی بهینه و اعمال سیاست جیره‌بندی مخزن، بهینه سازی بهره برداری از سیستم انجام شد و نتایج با سناریوی مرجع مقایسه گردید. در این تحقیق با در نظر گرفتن 24 متغیر تصمیم شامل 12 متغیر تراز جیره‌بندی و 12 متغیر ضریب جیره‌بندی پس از 1000 تکرار جواب‌های بهینه حاصل گردید. نتایج نشان داد در سناریوی بهینه تخطی از ظرفیت؜های مجاز مخزن در هیچ دوره؜ای اتفاق نیفتاد در حالی که در سناریوی مرجع در ماه‌هایی که کمبود آب بیشتری وجود داشت در ماههای متوالی تراز مخزن به تراز مرده رسید که باعث عدم تامین نیاز سیستم در این ماهها و آسیب جدی به سیستم می گردد. با توجه به اعمال سیاست جیره‌بندی در سناریوی بهینه، درصد تأمین نیاز در ماه‌های بحرانی بین 20-35 درصد نسبت به سناریوی مرجع افزایش یافت که حاکی از کاهش قابل توجه شدت شکست در ماه‌های مذکور نسبت به سناریوی مرجع می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Hedging approach in Multi-Objective Simulation-Optimization of operation of Ilam Dam Reservoir using MOPSO algorithm

نویسندگان [English]

  • Sedighe Mansouri 1
  • Hossein Fathian 1
  • Alireza Nikbakht shahbazi 2
  • Mehdi Asadi lour 3
  • Ali Asareh 3
  • Saeid Shabanlou 4
1 Department of Water Resources Engineering, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran
2 Department of Water Resources Engineering, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran
3 Department of Irrigation and Drainage, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran
4 Department of Water Engineering, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran
چکیده [English]

In this research, the simulation and optimization models are integrated to apply the reservoir hedging policy. The simulation of the study basin is executed using the WEAP to conduct the system optimization, the multi-objective MOPSO model is utilized so that the first purpose is to maximize the percentage of supplying demands, while the second one is to minimize the violation of allowable capacities of the reservoir during the operation period. In this regard, the operation modeling from the reservoir is carried out based on the current condition for a 360-month period. Finally, by defining the optimized scenario and applying the reservoir hedging policy, the optimization of the operation from the reservoir is conducted and the results are compared with the outcomes of the reference scenario. In this study, by considering 24 decision variables including 12 hedging level variables and 12 hedging coefficient variables, the optimal answers are achieved after 1000 iterations. The results show that the violation of the allowable capacities has not occurred in any periods, while in the reference scenario the reservoir level has reached the dead level in sequent months with more water shortage which might lead to the lack of water supply in such months and serious damages to the system. Due to the application of hedging policy in the optimized scenario, the percentage of supply in the critical months has increased between 20-35% compared to the reference scenario, which indicates a significant reduction in the failure rate in such months compared to the reference scenario.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hedging Policy
  • MOPSO
  • Optimization
  • simulation
  • WEAP