استفاده از چارچوب حسابداری WA+ در ارزیابی تبخیروتعرق و بهره‌‌وری آب (منطقه مورد مطالعه: حوضه آبریز پلاسجان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری منابع آب، گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 استادیار پژوهشی موسسه تحقیقات آب وزارت نیرو، تهران، ایران.

10.22059/ijswr.2021.318880.668891

چکیده

رویکردهای نوین در تحلیل وضعیت داده‌های پایه منابع آب در قالب سیستم (WA+) توانسته به عنوان یک روش استاندارد در حسابداری منابع آب مطرح شود. در این پژوهش با رویکرد حسابداری آب WA+، ارزیابی از تبخیر و تعرق حوضه برای تعیین میزان بهره‌وری آب انجام گرفت. با توجه به میزان بارش منطقه، جریان انتقالی از حوضه کارون، کسری منابع آب، جریان خروجی از حوضه و تبخیر تعرق موجود در هر کلاس کاربری اراضی، کاربرگ منابع و مصارف آب محاسبه شد. سپس با محاسبه کاربرگ تبخیر تعرق، مصارف مفید و غیر مفید از یکدیگر تفکیک می‌شوند. در کاربرگ خدمات کشاورزی نیاز آبی محصولات موجود در هر کاربری محاسبه و در نهایت بهره‌وری آب و زمین در سال آبی 97-1396بدست می‌آید. نتایج نشان داد که از حجم 651 میلیون ‌مترمکعب آب ورودی به سیستم، 5/465 میلیون‌مترمکعب صرف تبخیر و تعرق و 185 میلیون‌مترمکعب بصورت جریانات سطحی است. در کاربرگ دوم برای کشت‌های منتخب در کاربری اراضی میزان تبخیر، تعرق و برگاب با محصول Wapor فائو استخراج و براین‌اساس حجم 3/264 میلیون‌مترمکعب به عنوان حجم مفید در فعالیت‌های کشاورزی و محیط‌زیست و 1/201 میلیون‌مترمکعب به عنوان تبخیروتعرق غیرمفید تعیین شد. همچنین میزان بهره‎وری آب در هر کلاس کاربری‌اراضی براساس بیوماس محصولات هر کاربری تعیین شد. نتایج این کاربرگ نشان داد که اراضی آب مدیریت شده بیشترین میزان بهره‌وری اب را به میزان 28/1 داشته‌اند. نتایج سیستم حسابداری آب (WA+) در حوضه پلاسجان حاکی از حجم بالای تبخیروتعرق غیرمفید و از دست رفتن آب بوده که پیشنهادات تمهیدات مدیریتی برای کاهش این موضوع بایست در نظر گرفته شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Using the water accounting plus framework for evapotranspiration and water productivity assessment (Study area: Plasjan catchment)

نویسندگان [English]

  • Zahra Rahimzadeh kivi 1
  • Saman Javadi 2
  • Neamat Karimi 3
  • Mehdy Hashemy shahdani 2
  • Hamid Kardan moghaddam 3
1 PhD student, Department of Water Engineering, College of Aburaihan, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Department of Irrigation Engineering, Aburaihan Campus, University of Tehran, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Water Research Institute, Ministry of Energy Water Research Institute, Tehran, Iran.
چکیده [English]

New approaches in analyzing the status of basic water resources data in the WA+ framework have been able to be introduced as a standard method in water resources accounting. In this study, with WA+ water accounting approach, evaluation of basin evapotranspiration was performed to determine water productivity. According to the amount of rainfall in the region, the transfer flow from Karoon basin, the shortage of water resources, outflow from the basin and evapotranpiration in each land use class, resource base sheet was calculated. Then, by calculating the evapotranspiration sheet, benefical and non-benefical consumption are separated from each other. In the sheet of agricultural services, the water demand of the products in each landuse is calculated and finally the water and land productivity for the priod 1396-97 is obtained. The results showed that of the volume of 651 million cubic meters of water entering the system, 465.5 million cubic meters are for evapotranspiration and 185 million cubic meters are surface flows. In the second sheet, for representive crops in land use, the amount of evaporation, transpiration and interception was extracted with Wapor product. Accordingly, the volume of 264.3 million cubic meters was determined as a benefical volume in agricultural and environmental activities and 201.1 million cubic meters as non-benefical evapotranspiration. Also, the amount of water efficiency in each land use class was determined based on the biomass of the products of each land use. The results of this worksheet showed that managed water lands had the highest water productivity of 1.28. The results of water accounting system (WA+) in Plasjan basin indicate a high volume of non-benefical evapotranspiration and water loss, and suggestions for management measures to reduce this issue should be considered.

کلیدواژه‌ها [English]

  • water acoounting
  • Demand and Supply
  • Evapotranspiration
  • Water Productivity
  • Sheet