تحقیقات آب و خاک ایران

تحقیقات آب و خاک ایران

اثر مواد ضد تعرق بر برخی از ویژگی‌های مورفولوژیکی، بیوشیمیایی و فیزیولوژیکی کاملینا (Camelina sativa) در تاریخ‌های مختلف کاشت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ایلام، ایلام، ایران.
2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
چکیده
گیاه کاملینا به دلیل نیاز آبی و کودی کم، دارای روغن با کیفیت خوراکی مطلوب است. لذا این تحقیق با هدف بررسی تاثیر مواد ضد تعرق بر صفات آنتی‌اکسیدانی، بیوشیمیایی و کیفیت روغن کاملینا در تاریخ‌های مختلف کاشت انجام شد. آزمایش به‌صورت کرت‌های خردشده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. چهار تاریخ کاشت (۱۵ فروردین، ۳۰ فروردین، ۱۵ اردیبهشت و ۳۰ اردیبهشت) به عنوان عامل اصلی و سطوح مختلف مواد ضد تعرق (سالیسیلیک اسید، سولفات روی، شاهد، پاکلوبوترازول و آترازین) به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند. اثر متقابل تاریخ کاشت و کاهنده‌های تعرق بر عملکرد دانه معنی‌دار بود. بیشترین عملکرد دانه (5/1275 کیلوگرم در هکتار) در تاریخ کاشت ۳۰ فروردین و مصرف سالیسیلیک اسید به دست آمد که ۴۳ درصد بیشتر از کمترین عملکرد (9/710کیلوگرم در هکتار) مربوط به تاریخ کاشت ۳۰ اردیبهشت و مصرف آترازین بود. اثر متقابل بر پرولین نیز معنی‌دار بود؛ بیشترین پرولین (69/2 میکرومول بر گرم وزن تر) در تاریخ کاشت ۳۰ اردیبهشت و مصرف سولفات روی مشاهده شد که ۴۲ درصد بیشتر از کمترین مقدار (91/1۱) در تاریخ کاشت ۱۵ فروردین و تیمار شاهد بود. در تمام تاریخ‌های کاشت، سولفات روی و سالیسیلیک اسید نسبت به سایر تیمارها باعث افزایش عملکرد دانه و پرولین شدند. به‌طور کلی، تاخیر در کاشت باعث کاهش عملکرد کمی و کیفی کاملینا گردید، اما مصرف کاهنده‌های تعرق به‌ویژه سولفات روی و سالیسیلیک اسید از طریق افزایش فعالیت آنزیم‌هایی مانند کاتالاز، مقاومت گیاه را در برابر تنش گرمایی انتهای فصل افزایش دادند
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The effect of antitranspirants on some morphological, biochemical and physiological characteristics of camelina (Camelina sativa) at different sowing dates

نویسندگان English

Somayeh Mahmoodi 1
Mohammad Mirzaei Heydari 2
Farzad babaei 1
Abbas Maleki 1
1 Department of Agronomy and Plant Breeding, IL.C, Islamic Azad University, Ilam Branch, Ilam, Iran.
2 Department of Agronomy and Plant Breeding, Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran
چکیده English

ABSTRACT

Introduction

Camelina is a low-input, high-oil crop, yet the effects of anti-transpirants on it under varying sowing dates remain unexplored. This study investigated the impact of anti-transpirants on biochemical traits, antioxidant activity, and oil quantity/quality of Camelina across different sowing dates.

Method

The experiment used a split-plot randomized complete block design with three replications. Main factors were four sowing dates (April 4, April 19, May 5, May 20), and sub-factors were five anti-transpirant treatments (salicylic acid, zinc sulfate, control, paclobutrazol, atrazine).

Results

Results indicated a significant interaction between sowing date and anti-transpirants on seed yield. The highest yield (1207.5 kg/ha) occurred on April 19 with salicylic acid, 43% higher than the lowest yield (710.9 kg/ha) on May 20 with atrazine. Zinc sulfate and salicylic acid consistently improved yield across all dates. Furthermore, the interaction effect on proline content was significant; the highest proline (2.69 µmol/g fresh weight) was observed on May 20 with zinc sulfate, 42% higher than the control on April 4. Anti-transpirants also significantly affected carotenoid content, peaking with salicylic acid (5.37 mg/g) and lowest with atrazine (4.96 mg/g).

Conclusion

Late sowing reduced Camelina’s quantitative and qualitative yields due to end-of-season heat stress. However, applying anti-transpirants, particularly zinc sulfate and salicylic acid, mitigated this stress by enhancing enzymatic activity (e.g., catalase), thereby improving seed and biological yields.

کلیدواژه‌ها English

Drought stress
Carotenoid
Camelina
Chlorophyll
Anti-transpirant