خصوصیات مورفولوژیکی، عملکرد و جذب عناصر غذایی ارقام گلرنگ تحت شرایط تنش آبی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی سابق اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

2 استادیار گروه اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی داراب، دانشگاه شیراز

3 دانشیار گروه اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

4 کارشناس گروه اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

چکیده

به منظور بررسی تنوع ژنتیکی ارقام گلرنگ بر اساس عملکرد، اجزای عملکرد و جذب عناصر غذایی تحت شرایط تنش آبی، آزمایشی بصورت فاکتوریل با طرح پایه کاملاً تصادفی با 3 تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز انجام شد. فاکتورهای آزمایشی شامل: سه سطح آبیاری (آبیاری نرمال، قطع آبیاری در مرحله گلدهی و قطع آبیاری در مرحله تشکیل طبق ) و هفت رقم (فرامان، سینا، امید، پدیده، گلدشت، پرنیان و گلمهر) بود. هدف از این آزمایش بررسی تنوع ژنتیکی ارقام گلرنگ، بر اساس عملکرد دانه، عملکرد زیست توده، ارتفاع بوته، وزن صد دانه، تعداد دانه در طبق، قطر طبق، تعداد طبق در بوته و همچنین بررسی جذب عناصر غذایی شامل فسفر، پتاسیم، آهن، مس، کلسیم، روی و منگنز از خاک در شرایط تنش آبی بود. نتایج این پژوهش نشان داد، اثر متقابل آبیاری در رقم، همه صفات مورفولوژیکی به جز تعدادشاخه فرعی را به شکل معنی‌داری (01/0 p≤) تحت تأثیر قرار داد. بیشترین عملکرد دانه با مقدار 31 گرم مربوط به رقم پرنیان در تیمار شاهد بود که در تیمار تنش آبی در مرحله گلدهی 58 درصد کاهش یافت. نتایج نشان داد اثر متقابل آبیاری در رقم، جذب عناصر غذایی دانه را به شکل معنی‌داری (01/0 p≤) تحت تأثیر قرار داد. نتایج این آزمایش نشان داد که رقم های مختلف گلرنگ بیشترین تفاوت ها را در شرایط بدون تنش آبی از خود نشان می دهند و همچنین جذب عناصر مختلف در شرایط تنش آبی تفاوت های زیادی از خود نشان می دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Morphological Traits, Yield, and Nutrient Uptake of Safflower Cultivars Under Water Stress Conditions

نویسندگان [English]

  • Hossein Rezaei 1
  • Ali Behpouri 2
  • Ehsan Bijanzadeh 3
  • Abdollah Setoodeh 4
1 Former student of Agroecology, Department of Agroecology, College of Agriculture and Natural Resources of Darab, Shiraz University, Darab, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Agroecology, Darab College of Agriculture and Natural Resources, Shiraz University, Shiraz, Iran.
3 Associate Professor of Department of Agroecology, College of Agriculture and Natural Resources of Darab, Shiraz University, Darab, Iran.
4 Technisian of Department of Agroecology, College of Agriculture and Natural Resources of Darab, Shiraz University, Darab, Iran.
چکیده [English]

Abstract:

In order to investigate the genetic diversity of safflower cultivars based on yield, yield components, and mineral nutrient uptake under water stress conditions, a factorial experiment was conducted in a completely randomized design with three replicates at the research greenhouse of the Faculty of Agriculture and Natural Resources, Darab, Shiraz University. The experimental factors included three irrigation levels (normal irrigation, irrigation cut off at flowering stage, and irrigation cut off at head formation stage) and seven cultivars (Faraman, Sina, Omid, Padideh, Goldasht, Parnian, and Golmehr). The aim of this study was to evaluate the genetic variation among safflower cultivars in terms of grain yield, biological yield, plant height, 100 seed weight, number of seeds per head, head diameter, number of heads per plant under water stress conditions, as well as to assess mineral nutrient uptake from soil under such conditions. The results showed that the interaction between irrigation levels and cultivars had a highly significant effect (p ≤ 0.01) on all morphological traits, except for the number of secondary branches. The highest grain yield (31 g) was observed in the Parnian cultivar under normal irrigation. Seed yield of all cultivars decreased under water stress conditions, however, the highest yield (15.8 g per plant) in this condition related to Omid cultivar which also had the minimum variations among the cultivars. The results of this experiment showed that the highest genetic variation of cultivars appeared under normal irrigation conditions as well as high variations of nutrient uptakes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • safflower
  • genetic diversity
  • water stress
  • seed yield
  • mineral element uptake