ارزیابی گیاه پالایی سرب توسط گونه های فلزدوست و غیر فلزدوست شب بو (Matthiola spp)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زیست‌شناسی،دانشکده علوم ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 گروه زیست شناسی،دانشکده علوم - اصفهان- ایران

10.22059/ijswr.2022.348205.669349

چکیده

سرب (Pb) یکی از فلزات سنگین غیرضروری و سمی برای گیاهان محسوب شده که قسمت عمده آلودگی ناشی از آن، حاصل استخراج از معادن، فعالیت‌های صنعتی و استفاده از سوخت‌های فسیلی است. برخی از گیاهان فلزدوست که اغلب از خانواده کلم هستند قادرند در خاک‌های آلوده به فلزات سنگین رشد کنند. هدف از این مطالعه ارزیابی مقاومت و انباشت سرب گونه‌ی فلزدوست شب‌بو (Matthiola flavida) جمع آوری شده از اطراف معدن سرب و روی ایرانکوه اصفهان است که با گونه غیرفلزدوست (Matthiola incana) آن برای گیاه‌پایی مقایسه شده است. گیاهان غیرفلزدوست و فلزدوست شب‌بو به محیط‌های هیدروپونیک منتقل شدند و پس از رشد رویشی مناسب به‌مدت 14 روز در معرض تیمارهای صفر، 10، 50، 100، 150 میلی‌گرم در لیتر سرب قرار گرفتند. نتایج نشان داد با افزایش غلظت سرب رشد هر دو گونه کاهش یافت ولی همواره این کاهش رشد در گونه غیرفلزدوست بیشتر بود به‌طوری‌‌که در بالاترین سطح تنش، وزن خشک اندام‌های هوایی و ریشه گونه فلزدوست نسبت به گروه شاهد به‌ترتیب کاهش 1/7 و 8/28 درصدی داشت اما در گونه غیرفلزدوست این کاهش 9/69 و 8/60 درصدی بود. با افزایش غلظت سرب در محیط میزان سرب در ریشه هر دوگونه افزایش یافت اما میزان سرب در ریشه و انتقال آن به اندام‌های هوایی گونه فلزدوست نسبت به گونه غیرفلزدوست در پایین‌ترین سطح تنش، بیش از 4 برابر بود که با افزایش غلظت سرب کاهش یافت. بنابراین مکانیسم‌های سازگاری گونه فلزدوست، توانایی کنترل انتقال سرب به اندام‌های هوایی در غلظت‌های مختلف است که آن را برای رویش درمناطق آلوده به سرب مناسب کرده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigation of the phytoremidation of lead in the metallicolous and non-metallicolous species Matthiola.

نویسندگان [English]

  • Behrooz Salehi-Eskandari 1
  • Mina Shahbazi Gahrouei 2
1 Department of Biology, Faculty of Science , Payame Noor University, Tehran, Iran
2 Department of Biology, Faculty of Science and Technology, University of Isfahan, Isfahan , Iran
چکیده [English]

Lead is one of the most abundant and toxic heavy metals which can have lethal effects on plants. The Pb contamination be generated by mining, industrial, activities and fossil fuel burning. Some metallophytes plants which belongs to Brassicaceae family are able to grow in soils contaminated with heavy metals. The purpose of this study is to evaluate the resistance and lead accumulation of the metallicolous species Matthiola flavida collected from the vicinity of the Irankouh Pb/Zn mine in Isfahan, Iran, which is compared with its non- metallicolous species Matthiola incana to used Pb phytoremediation. Non-metallicolous (Matthiola incana) and metallicolous plants (Matthiola flavida) were transferred to hydroponic mediums and after proper vegetative growth, they were exposed to 0, 10, 50, 100, 150 mg/L treatments of lead for 14 days. The results showed that with the increasing lead concentration, the growth of both species significantly decreased, but this reduction in growth was always greater in the non-metallicolous species, so that at the highest stress level, the dry weight of shoots and roots decreased in the metallicolous to %7.1 and % 28.8, but in the non-metallicolous to %69.9 and %60.8 in comparison with their control respectively. With the increasing the concentration of Pb in the medium, the accumulation of lead in the roots of both species enhanced, but Pb concentration roots and translocation factor of the metallicolous species compared to the non-metallicolous species was more than 4-folds at the lowest stress level, which decreased with the increasing lead concentration. Then, the compatible mechanisms of the metallicolous species are the ability to control the transfer of lead to the shoot in different concentrations, which makes it suitable for growing in lead-contaminated areas.

کلیدواژه‌ها [English]

  • accumulation
  • Brassicaceae
  • growth
  • heavy metals
  • Pb