برآورد مقدار آب آبیاری گندم با استفاده از سامانه نیاز آب و مقایسه با مقادیر اندازه-گیری مزرعه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار بخش آبیاری و فیزیک خاک، مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

2 استادیار، بخش آبیاری و فیزیک خاک، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 استادبخش آبیاری و زهکشی ، مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی ، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 دانشیار بخش آبیاری و زهکشی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی ، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

چکیده

تخمین دقیق از مقدار آب آبیاری، بهره‌وری آب آبیاری و راندمان کاربرد آب آبیاری گندم تحت کشت در کشور از شاخص‌های مهم و کلیدی در برنامه‌ریزی‌های کشاورزی است. هدف از این مطالعه، بررسی نتایج اندازه‌گیری میدانی و مزرعه‌ای مقدار آب آبیاری و عملکرد گندم تحت مدیریت کشاورزان و مقایسه آن با برآورد سامانه نیاز آب در 37 شهرستان در طول فصل زراعی (1396-1395) و تعیین بهره‌وری آب آبیاری گندم و راندمان کاربرد آب آبیاری بود. نتایج نشان داد که میانگین مقدار آب آبیاری گندم در روش اندازه‌گیری شده در مزارع و سامانه به ترتیب برابر با 5710 و 5894 مترمکعب در هکتار بود و میانگین عملکرد گندم در روش اندازه‌گیری شده در مزارع و سامانه به ترتیب برابر با 5215 و 4949 کیلوگرم در هکتار بود. بهره‌وری آب گندم در روش اندازه‌گیری مزرعه‌ای و سامانه نیاز آب برابر 1 و 9/0 کیلوگرم بر مترمکعب شد. نتایج نشان داد که سامانه نیاز آب با ریشه میانگین خطای نرمال 19/0 درصد و ضریب توافق 93/0 مقدار آب آبیاری گندم را در مقیاس شهرستان برآورد می‌نماید و عملکرد دانه گندم با ریشه میانگین خطای نرمال 17/0 درصد و ضریب توافق 95/0 و بهره‌وری آب گندم را با ریشه میانگین خطای نرمال 24/0 درصد راندمان کاربرد آب آبیاری را با ریشه میانگین خطای نرمال 19/0 درصد و ضریب توافق را با 93/0 برآورد می‌نماید. ضریب کارایی مدل نشان می‌دهد که مدل نتایج قابل قبولی را در تعیین مقدار آب آبیاری و بهره‌وری آب گندم در سطح مزارع کشور ارائه می‌نماید. ازاین‌رو، می‌توان از سامانه نیاز آب در برآورد حجم آب مورد نیاز برای آبیاری گیاهان در سطح کشور و در مدیریت آب در مزرعه بهره برد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Estimation the actual amount of wheat irrigation water using the NIAZAB system and compare with the farm measurement

نویسندگان [English]

  • Niazali Ebrahimipak 1
  • Arash Tafteh 2
  • Fariborz Abbasi 3
  • Javad Baghani 4
1 Associate Professor of Irrigation and Soil Physics, Soil and Water Research Institute, Agricultural Research and Education Organization, Karaj, Iran
2 Assistant professor, Department of irrigation and soil physics, Soil and Water Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran
3 Professor of Irrigation and Drainage Department, Agricultural Engineering and Technical Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Karaj, Iran
4 Javad Baghani, Scientific Broad Member, Agricultural Engineering Research Institute (AERI), Agricultural Research Education, and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran
چکیده [English]

Relatively accurate estimation of the amount of irrigation water, water productivity and efficiency of irrigation water application of cultivated wheat in the Iran are important and key indicators in agricultural sector planning. The purpose of this study was to investigate the results of field and farm measurements of irrigation water and wheat yield under farmers' management and compare it with estimating NIAZAB system in 37 township during a crop season (2016-2017) as well as determining wheat water productivity and application efficiency. The results showed that the average amount of wheat irrigation water in the method measured in farms and systems were 5710 and 5894 cubic meters per hectare, respectively, and the average grain yield of wheat in the method measured in farms and systems were 5215 and 4949 kg, respectively. The average water productivity of wheat in the field measurement method and NIAZAB system was 1 and 0.9 kg / m3. The results showed that the NIAZAB system with normal root mean error of 0.19% and agreement coefficient of 0.93 estimates the amount of wheat irrigation water in the township scale and wheat grain yield with normal root mean error of 0.17% and agreement coefficient of 0.95. 0 and estimates the productivity of wheat water with root mean normal error 0.24%, the efficiency of irrigation water application with normal root mean error 0.19% and the coefficient of agreement with 0.93. The values of the efficiency coefficient of the model show that the model provides acceptable results in determining the amount of irrigation water and wheat water productivity in the country's farms. Therefore, the NIAZAB system can be used to estimate the volume required for irrigation of plants in the country and also in farm water management.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Application efficiency
  • Irrigation water
  • NIAZAB system