ارزیابی اثرات زیست‌محیطی و عملکرد اقتصادی سامانه‌های توزیع و مصرف آب کشاورزی در شبکه آبیاری و زهکشی سفیدرود

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، گیلان.

2 گروه مهندسی آب، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

چکیده

در این مطالعه از این روش برای ارزیابی سامانه آب کشاورزی شبکه آبیاری و زهکشی سفیدرود استفاده شد. شالیزارهای برنج و باغات چای به عنوان محصولات کشاورزی مورد بررسی انتخاب شدند. با ارزیابی شاخص اکو-بهره‌وری گروه‌های اثرات زیست‌محیطی، سیستم در این مورد مطالعه ارزیابی شد. با توجه به نتایج، از بین گروه‌های منتخب اثرات زیست‌محیطی در این مطالعه، به دلیل مصرف بالای سوخت‌های دیزلی در ماشین‌آلات کشاورزی و پمپ‌های آب و همچنین کودها و سموم شیمیایی، گروه تغییراقلیم، سمیت انسانی، سمیت آبزیان و کاهش سوخت‌های فسیلی مهم‌ترین گروه‌های اثرات زیست‌محیطی در منطقه موردمطالعه هستند. به طوری که، سهم هر یک از پارامترهای نامبرده به ترتیب 9/48، 9/47 و 4/2 درصد در مقدار اثرات گروه تغییر اقلیم بدست آمد. علاوه بر این، در ارزیابی اثرات زیست‌محیطی دو محصول چای و برنج شاخص‌های نوع I، II و III تعریف شد که با توجه به مقادیر بدست آمده به طور کلی به دلیل بالاتر بودن اثرات زیست‌محیطی باغات چای نسبت به شالیزارهای برنج، شاخص‌های نوع I، II و III باغات چای بیشتر از شالیزارهای برنج بدست آمد. به عنوان مثال در گروه اثرات تغییر اقلیم، نسبت شاخص نوع I، II و III چای به برنج به ترتیب 4/1، 2/4 و 7/2 محاسبه شد. علاوه بر این، سود اقتصادی محصول برنج در هر هکتار تقریباً 70 درصد بیشتر از چای بوده است، اما سود اقتصادی به ازای هر مترمکعب مصرف آب برنج به دلیل مصرف بالای آب در برنج، تنها 8 درصد بیشتر از چای بوده است. در نهایت، مقایسه شاخص‌های اکو بهره‌وری گروه‌های مختلف نشان داد که کمترین شاخص اکو بهره‌وری برای تغییر اقلیم و کاهش سوخت‌های فسیلی به‌دست آمد. علاوه بر این، آنالیزها نشان داد که علی‌رغم بیشترین اثرات زیست‌محیطی شالیزارهای برنج، به دلیل سود اقتصادی بالاتر نسبت به چای، بیشترین شاخص اکو-بهره‌وری مربوط به شالیزارهای برنج است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluation of environmental impacts and economic performance of agricultural water distribution and consumption systems in Sefidrood irrigation and drainage network

نویسندگان [English]

  • Somaye Janatrostami 1
  • Kave Sadeghpour 2
1 Department of Water Engineering, College of Agriculture, University of Guilan, Rasht, Guilan.
2 Department of Water Engineering, College of Agricultural Sciences, University of Guilan, Rasht, Iran.
چکیده [English]

In this study, the methodology was applied in Sefidrood Irrigation and Drainage Network. paddy rice and tea gardens were selected as agricultural products. The environmental performance of the system was evaluated by selected environmental impacts categories such as climate change, Eutrophication, etc. Economic performance was also measured by using the total value added of the system's final products according to water use and the adopted management practices. Finally, the value of area vulnerability was evaluated by assessing the eco-efficiency of these categories. The results showed that the most important environmental impact categories were climate change, human toxicity, aquatic eco-toxicity, and fossil fuels depletion because of high use of fertilizers and chemical pesticides, the combustion of diesel fuels in agricultural machinery and water pumps. So that the ratio percentage of the mentioned parameters were 48.9, 47.9, and 2.4% of the impact values of the climate change group, respectively. Furthermore, type I, II, and III indexes were defined for the environmental impact assessment of tea and rice, which those of tea were accordingly higher than those of rice due to their higher environmental impacts. For example, in the climate change group, the ratio of type I, II, and III indexes of tea to rice was calculated as 1.4, 4.2, and 2.7, respectively. In addition, the economic performance of rice per hectare was approximately 70% more than tea, however, the economic performance per cubic meter of water consumption in rice was only 8% more than tea, due to high water consumption. Finally, the comparison of eco-efficiency indexes of different groups showed that the lowest eco-efficiency was obtained for climate change and fossil fuels depletion. In addition, the analysis showed that despite the greatest environmental impacts of rice, the highest eco-efficiency index was related to rice due to higher economic performance than tea.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Eco-Efficiency
  • Agricultural water systems
  • Environmental impact
  • Economic performance