اثر آبیاری با پساب تصفیه‌شده مغناطیسی بر جذب برخی فلزات سنگین در کشت ذرت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زارعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

چکیده

هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر استفاده از پساب مغناطیسی بر میزان جذب فلزات سنگین گیاه ذرت می‌باشد. آزمایشی لایسیمتری در یک دوره کشت و به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1399 در شهرستان بابلسر انجام شد. محل تأمین پساب، تصفیه‌خانه فاضلاب بخش شرقی شهرستان بابلسر بود. تیمارهای آبیاری به روش قطره‌ای و شامل کاربرد 100 درصد آّب چاه (W1)، اختلاط 25 درصد پساب و 75 درصد آب چاه (W2)، اختلاط 50 درصد پساب و 50 درصد آب چاه (W3)، اختلاط 75 درصد پساب و 25 درصد آب چاه (W4) و آبیاری با 100 درصد پساب (W5) در شرایط اعمال میدان مغناطیسی (I1) و بدون تأثیر میدان مغناطیسی (I2) بود. در پایان دوره، عناصر سرب، کادمیوم، روی و نیکل در اندام هوایی و دانه گیاه ذرت اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که اثر نوع آبیاری و اختلاط آب و پساب بر غلظت تمامی عناصر در اندام هوایی و دانه گیاه ذرت در سطح احتمال یک درصد معنی‌‌دار شد. با اعمال میدان مغناطیسی غلظت فلزات سرب، کادمیوم، روی و نیکل در اندام هوایی گیاه به‌ترتیب 17/84، 15/9، 14/22 و 13/92 درصد نسبت به تیمار غیرمغناطیسی کاهش داشت. کاهش عناصر فوق در دانه گیاه ذرت به‌ترتیب برابر 13/97، 14/52، 12/95 و 13/71 درصد بود. با افزایش درصد پساب مورد استفاده در آبیاری، غلظت تمامی عناصر افزایش معنی‌‌داری یافت. بیشترین مقدار غلظت عناصر در اندام هوایی و دانه گیاه ذرت مربوط به عنصر روی به ترتیب با مقدار 93/91 و 74/32 میلی‌گرم بر کیلوگرم بود. کمترین غلظت جذب فلزات سنگین در اندام هوایی و دانه گیاه ذرت به‌ترتیب مربوط به کادمیوم (0/73 میلی‌گرم بر کیلوگرم) و نیکل(3/61 میلی‌گرم بر کیلوگرم) بود. بنابراین با استفاده از فن‌آوری مغناطیسی می‌توان تجمع فلزات سنگین موجود در پساب‌ها در خاک را کاهش و از جذب آن توسط ذرت جلوگیری کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Effect of Irrigation with Magnetically Treated Effluent on Uptake of Some Heavy Metals in Maize Cultivation

نویسندگان [English]

  • Masoud Pourgholam-Amiji 1
  • Mojtaba Khoshravesh 2
1 Department of Irrigation and Reclamation Engineering, College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran.
2 1- Department of Water Engineering, Faculty of Agricultural Engineering, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran.
چکیده [English]

A factorial experiment was conducted in a randomized complete block design with three replications in 2020 at Babolsar city. Treatments include irrigation with well water (W1), irrigation with mixing 25% of effluent and 75% of well water (W2), irrigation with the mixing of 50% of effluent and 50% of well water (W3), irrigation with mixing of 75% of effluent and 25% of water well (W4), irrigation with 100% effluent (W5) under magnetic field (I1) and without magnetic field effect (I2) was. At the end of the period, the elements lead, cadmium, zinc and nickel were measured in aerial parts and seeds of maize. The results showed that the effect of irrigation type and water and effluent mixing on concentration of all elements in aerial parts and seeds of maize was significant at the level of one percent probability. By applying a magnetic field, the concentrations of lead, cadmium, zinc and nickel in the aerial parts of plant decreased by 17.84, 15.9, 14.22 and 13.92% compared to non-magnetic treatment, respectively. With increasing the percentage of effluent used in irrigation, the concentration of all elements increased significantly. The maximum concentration of elements in aerial parts and seeds of maize was related to zinc, amounts of 93.19 and 74.32 mg/kg respectively. The lowest concentrations of heavy metal uptake in aerial parts and seeds of maize were cadmium (0.73 mg/kg) and nickel (3.61 mg/kg), respectively which were all obtained from W5 treatment. Therefore, by using magnetic technology, the accumulation of heavy metals in effluents in the soil can be reduced and its absorption by maize can be prevented. Due to the high uptake of elements by the maize plant, when irrigating with effluents of the water treatment plant, it is advisable to select plants that have less potential for the accumulation of heavy metals.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mixing Water and Effluent
  • Lead
  • Cadmium
  • Zinc
  • Nickel