تاثیر نوع و روش مصرف کودهای حاوی روی بر خصوصیات مورفولوژیکی، عملکرد و اجزای عملکرد برنج رقم هاشمی و مقدار روی قابل جذب در خاک‌های شالیزاری با کمبود روی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

چکیده

کمبود روی پس از کمبود عناصر پرمصرف گسترده‌ترین ناهنجاری تغذیه‌ایی در اراضی شالیزاری بوده و مدیریت آن به علت تاثیر‌پذیری از ویژگی‌های خاک دشوار و نیازمند دانش کافی پیرامون میزان، نوع، روش مصرف کود و شرایط خاک است. به منظور بررسی تاثیر نوع و روش مصرف کودهای روی بر صفات مورفولویک، عملکرد و اجزای عملکرد برنج رقم هاشمی و روی قابل جذب در خاک‌های مختلف شالیزاری دچار کمبود روی، آزمایشی دو ساله و گلدانی در هوای آزاد در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دو سال زراعی 1397و 1398 در مؤسسه تحقیقات برنج کشور –رشت اجرا شد. عامل‌های آزمایش شامل نوع کود روی در چهار سطح، روش مصرف کود در سه سطح و نوع خاک در چهار سطح بودند. نتایج نشان داد که تمامی منابع کودی و روش مصرف در خاکهای مورد مطالعه بر بسیاری از صفات اندازه‌گیری شده تأثیر معنی‌دار داشتند. موثرترین ترکیب تیماری برای مقدار روی قابل جذب خاک، ارتفاع بوته، تعداد‌کل پنجه، طول خوشه و عملکرد دانه رقم هاشمی مصرف خاکی 20 کیلوگرم روی در هکتار از منبع سولفات روی بوده که سبب افزایش به ترتیب 66/8 برابری، 10، 50 ، 3/29 و در حدود 50 درصدی و برای عملکرد کاه و کلش محلول‌پاشی 5 در هزار روی از منبع سولفات روی سبب افزایش 50 درصدی آن شد. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت علی‌رغم تفاوت در ویژگی‌های خاک‌های شالیزاری با کمبود روی مصرف خاکی 20 کیلوگرم روی در هکتار از منبع سولفات روی و سپس محلول پاشی سه مرحله‌ای می تواند سبب بهبود چشم‌گیر عمکرد دانه و کاه برنج رقم هاشمی بشود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effect of Zinc sources and application methods on morphological characters, yield and yield component of local rice variety (Hashemi), and available zinc of zinc deficit paddy fields

نویسنده [English]

  • Shahram MahmoudSoltani
Assistant Professor of Rice Research Institute of Iran, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Rasht, Iran
چکیده [English]

Abstract
Zinc deficiency next to macronutrient deficiencies is the most widespread soil nutritional disorder of rice paddy fields that its management is more complex due to its influence from soil properties and therefore, requires knowledge of the proper application rates, fertilizer types, and application methods in various soil conditions. The current two years outdoor pot experiment study was conducted to explain the effect of Zn fertilizers types and application methods on the morphological characters, yield, and yield component of the Hashemi rice variety. The three factors factorial experiment was conducted in a completely randomized block design with three replications at the rice research institute of Iran in 2018-2019. The experimental factors were: Zn fertilizer types (four levels), application methods (three levels), and Zn deficit paddy soils (four levels). The results indicated that all fertilizer types and application methods significantly influenced the measured plant and soil characters. The most effective treatments on soil available Zn, plant height, total tiller numbers, panicle length, grain yield was the soil application of 20 kg Zn ha-1 in the source of Zn Sulphate by around 8.6 times, 10, 50, 29.3 and 50%, respectively, and also for straw yield was the three stages Zn foliar application in the rate of 0.5% in the source of Zn Sulphate by about 50%. Thus, it can be concluded that despite the various soil characters of the studied paddy fields, the soil application of 20 kg Zn ha-1 followed by the three stages Zn foliar application at the rate of 0.5% both in the source of Zn Sulphate can enhance the rice grain and straw yield considerably.

کلیدواژه‌ها [English]

  • micronutrients
  • yield
  • soil broadcasting
  • Foliar Application