تاثیر سن کاربری‌های مختلف بر پویایی اشکال مختلف کربن آلی خاک (مطالعه موردی: منطقه چهاردانگه شهرستان کیاسر)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

3 گروه آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

4 گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی نور، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر سن کاربری بر پویایی اشکال مختلف کربن آلی خاک در منطقه چهار دانگه کیاسر استان مازندران انجام گرفت. در این منطقه، رویشگاه‌های مورد مطالعه شامل مراتع تبدیل شده به اراضی کشاورزی (جو) و باغی (سیب و گردو) در سه سن مختلف (بیشتر از 30 سال، بیشتر از 20 سال و کمتر از 10 سال) و در سه روستای ارا، اروست و واوسر می‌باشند. نمونه‌برداری از خاک در هرکاربری، به‌صورت تصادفی سیستماتیک از دو عمق 15-0 و 30-15 سانتیمتری انجام گرفت. در مجموع 10 نمونه خاک از هر کاربری جهت آنالیز کربن آلی، کربن ذره‌ای، زیست‌توده کربن خاک، کربن ناپایدار خاک، واکنش (pH) و هدایت الکتریکی خاک به آزمایشگاه انتقال داده شد. نتایج تجزیه واریانس بیانگر آن بود که بیشترین میزان کربن آلی، کربن آلی ذره‌ای، زیست‌توده میکروبی کربن و کربن ناپایدار به کاربری باغ با سن بیشتر از 30 سال در عمق 15-0 سانتیمتری اختصاص داشته است، به‌طوری‌که در اثر تبدیل مرتع به کاربری باغ (سن بیشتر از 30 سال) کربن آلی، کربن آلی ذره‌ای، زیست‌توده میکروبی کربن و کربن ناپایدار به میزان 18/86، 42/68، 13/61 و 94/66 درصد افزایش یافت. همچنین بیشترین میزان هدایت الکتریکی نیز در کاربری باغ با سن بیشتر از 30 سال یافت شد. اما واکنش خاک (pH) در کاربری جو با سن بیشتر از 30 سال در عمق 30-15 سانتیمتری بیشترین مقدار را داشت. درکل نتایج این تحقیق نشان داد که تاثیر عوامل مطالعه شده بر اشکال مختلف کربن آلی خاک مستقل از زمان نیست. بنابراین استراتژی های مدیریت کربن آلی خاک باید با توجه به دوره زمانی تنظیم شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The effect of different land use age on soil organic carbon different forms dynamic (Case study: Chardangeh area of Kiasar city)

نویسندگان [English]

  • leila zandi 1
  • zeinab jafarian 2
  • ataollah kavian 3
  • Yahya Kooch 4
1 Rangeland management Department, Faculty of natural resources, Sari agricultural sciences and natural resources university, sari, Iran
2 Rangeland management Department, Faculty of natural resources, Sari agricultural sciences and natural resources university, sari, Iran
3 Watershed management Department, Faculty of natural resources, Sari agricultural sciences and natural resources university, sari, Iran
4 Ranghend management Department, , Faculty of Natural Resources and Marine Sciences, Tarbiat Modares University, Nour, Iran
چکیده [English]

The aim of this study was to investigate the effect of land use age on soil organic carbon different forms dynamic in Chahar Dangeh region of Kiasar, Mazandaran province. In this area, the studied habitats include pastures conversion to agricultural lands (barley) and orchards (apples and walnuts) in three different ages (more than 30 years, more than 20 years and less than 10 years) in Era, Erost and Vavsar villages. In each land use, soil sampling was performed systematic- randomy from 0-15 and 15-30 cm depths. In total, ten soil samples from land uses were transferred to the laboratory for analysis of soil organic carbon, particulate organic carbon, microbial biomass carbon, labile organic carbon. The variance analysis results indicate that the higher values of soil organic carbon, particulate organic carbon, microbial biomass carbon, labile organic carbon found in orchard use over 30 years old site a depth of 0-15 cm. Due to the conversion of rangeland to orchard use (age more than 30 years), soil organic carbon, particulate organic carbon, microbial biomass carbon, labile organic carbon increased 86.18%, 68.42%, 61.13% and 66.94% respectively. Also, the highest amount of EC was found in orchard use older than 30 years. But pH in barley land use older than 30 years at a depth of 15-30 cm had the highest value. In general, the results of this study showed that the effect of the studied factors on soil organic carbon different forms isn't independent of time. Therefore, soil organic carbon management strategies should be adjusted according to the time period.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Land use age
  • Soil Organic Carbon
  • particulate organic carbon
  • Microbial biomass carbon
  • labile organic carbon