اثر برخی مواد نفتی بر آب‌گریزی خاک‌های با بافت مختلف

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 گروه مهندسی نفت، دانشکده مهندسی شیمی، نفت و گاز، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

چکیده

آلاینده‌های نفتی از مهم‌ترین آلاینده‌های خاک و محیط زیست به‌ویژه در اطراف پالایشگاه‌ها و مسیرهای‌ انتقال نفت هستند که می‌توانند بر بسیاری از ویژگی‌های خاک موثر باشند. بررسی اثر این آلاینده‌ها بر ویژگی‌های خاک مهم بوده و می-تواند در مدیریت و اصلاح خاک‌ها موثر باشد. آبﮔﺮﯾﺰی، به‌عنوان یکی از ویژگی‌های مهم فیزیکی خاک، که از ﻃﺮﯾﻖ ﮐﺎﻫﺶ ﻧﻔﻮذ بر ﺗﻮزﯾﻊ آب و اﻓﺰاﯾﺶ رواﻧﺎب سطحی، ﻓﺮﺳﺎیش خاک و ﺟﺮﯾﺎن ﺗﺮﺟﯿﺤﯽ موثر است نیز می‌تواند در خاک‌های مختلف به میزان‌ متفاوتی تحت تاثیر آلاینده‌های ﻧﻔﺘﯽ قرار گیرد. بنابراین این پژوهش با هدف بررسی اثر کاربرد سطوح صفر، 5/1، 3 و 5/4 درصد نفت خام، نفت سفید و گازوئیل بر آب‌گریزی ایستا (زاویه تماس تعادلی آب با خاک) و پویا (مدت زمان نفوذ قطره آب به خاک) در خاک‌های لوم‌رسی، شن‌لومی و لوم‌شنی انجام شد. میانگین آب‌گریزی پویا در خاک‌ شن‌لومی به‌طور معنی‌داری به میزان 27 برابر بیشتر از خاک‌های لوم‌رسی و لوم‌شنی و میانگین آب‌گریزی ایستا در خاک‌های شن‌لومی و لوم-شنی به‌طور معنی‌داری به‌ترتیب به میزان 7 و 1 درصد بیشتر از خاک لوم‌رسی بود، همچنین میانگین آب‌گریزی پویا در خاک‌های تیمار شده با نفت سفید و گازوئیل در مقایسه با نفت خام به‌طور معنی‌داری به‌ترتیب به میزان 100 و 96 درصد و میانگین آب‌گریزی ایستا به‌ترتیب به میزان 19 و 15 درصد کمتر بود. به‌طور کلی مواد نفتی سبب افزایش معنی‌دار آب-گریزی شدند و بیشینه مقادیر آب‌گریزی در خاک‌های تیمار‌شده با نفت خام مشاهده شد. بنابراین نتایج می‌تواند در استفاده‌های مختلف از خاک و به‌ویژه در مدیریت و اصلاح خاک‌های آلوده به نفت مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effect of some petroleum products on water repellency of texturally different soils

نویسندگان [English]

  • Raziyeh Daryaee 1
  • Ali Akbar Moosavi 1
  • reza ghasemi 2
  • Masoud Riazi 3
1 Department of Soil Science, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, Iran
2 Department of soil science, faculty of agriculture, shiraz university, shiraz, iran
3 Department of Petroleum Engineering, College of Chemical, Petroleum, and Gas Engineering, Shiraz University, Shiraz, Iran
چکیده [English]

Oil pollutants are one of the most important soil and environmental pollutants, particularly around refineries and oil pipelines, which can affect many soil properties. Water repellency, as one of the important soil physical properties, can also be affected by different pollutants in different soils. Therefore, this study aimed to evaluate the effect of 0, 1.5, 3, and 4.5% levels of crude oil, kerosene and gasoline on the static (soil-water contact angle) and dynamic (water droplet penetration time) water repellency in clay loam, loamy sand, and sandy loam soils. The mean value of dynamic water repellency in loamy sand soil was significantly more than that of clay loam and sandy loam soils by 27 times and the mean value of static water repellency in loamy sand and sandy loam soils was significantly more than that of clay loam soil by 7% and 1%, respectively. Furthermore, the mean value of dynamic water repellency in soils treated with kerosene and gasoline were significantly lower than crude oil-treated soils by 100% and 96%, respectively and were respectively lower by 19% and 15% for the mean value of static water repellency. In general, petroleum products caused a significant increase in water repellency and the maximum value of water repellency was observed in the crude oil-treated soils.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Clay loam
  • Crude Oil
  • Gasoline
  • loamy sand
  • Sandy loam