بررسی توام راندمان تله‌اندازی و رسوبگیری و کسرحجمی حوضچه رسوبگیر گردابی با استفاده از روش تاگوچی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد سازه‌های آبی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

3 دستیار پژوهشی (گروه علوم و مهندسی آب ، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران)

چکیده

حوضچه رسوبگیر گردابی، سازه‌ای کارآ برای جداسازی رسوبات در کانال‌های آبیاری و تصفیه‌خانه‌های آب و فاضلاب می‌باشد. در این مطالعه، آزمایش‌هایی در یک مدل آزمایشگاهی حوضچه، جهت بررسی توام راندمان تله‌اندازی و رسوبگیری و کسر حجمی، در آزمایشگاه هیدرولیک گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه فردوسی انجام شد. تاثیر دبی ورودی، قطر روزنه مرکزی، قطر ذرات، ارتفاع آستانه خروجی و ارتفاع سرریز انتهای کانال خروجی بر راندمان تله‌اندازی و رسوبگیری حوضچه گردابی با استفاده از روش تاگوچی و روش سطح پاسخ بررسی شد. نتایج نشان داد که در محدوده پارامتر‌های مورد بررسی در این پژوهش، برای راندمان تله‌اندازی، دبی ورودی موثر‌ترین (40%) و قطر روزنه کم-تاثیر‌ترین (4/0%) پارامتر و برای راندمان رسوبگیری، قطر ذرات موثر‌ترین (43%) و ارتفاع سرریز انتهای کانال خروجی کم‌تاثیر‌ترین (90/6%) پارامتر است. شرایط آزمایش با راندمان تله‌اندازی 48/75%، راندمان رسوبگیری 74/67% و مقدار کم رسوب ته‌نشین شده درکف، به دلیل کاهش چشم‌گیر اتلاف آب (46/8%)، حالت بهینه تعیین شد. بنابراین در محدوده آزمایشات این پژوهش، حوضچه با دبی 22لیتربرثانیه، قطر ذرات 36/0 میلی‌متر، قطر روزنه 07/0 متر، ارتفاع آستانه خروجی 05/0 متر و ارتفاع سرریز 03/0 متر دارای عملکرد بهینه می‌باشد. در نهایت روابط چندجمله‌ای مرتبه 2 و با دقت بالا، برای محاسبه راندمان تله‌اندازی و رسوبگیری و کسر حجمی ارائه شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigation of Trapping and Sedimentation Efficiency and Abstraction ratio of Vortex Settling Basin using Taguchi method

نویسندگان [English]

  • Marziyeh Dalir 1
  • Alinaghi Ziaei 2
  • Neda sheikh rezazadeh nikou 3
1 M. Sc student of Hydraulic Structural Engineering, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
2 Department Water Engineering, College Agriculture, Ferdowsi University, Mashhad, Iran
3 Research Assistant (Department of Water Science and Engineering., Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran)
چکیده [English]

Vortex Settling Basin is an efficient structure for separating sediments in irrigation canals and water and wastewater treatment plants. In this study, experiments in the laboratory model of the basin, to investigate the efficiency of trapping and sedimentation and abstraction ratio, were performed in the hydraulic laboratory of the Department of Water Science and Engineering, Ferdowsi University. The effect of inlet flow, central orifice diameter, Particle diameter, end sill height, and outlet end weir height on the efficiency of trapping and sedimentation of the Vortex Basin was investigated using the Taguchi method and Response Surface Method. The results showed that in the range of parameters studied in this study, for trapping efficiency, the inlet flow is the most effective (%40) and orifice diameter is the least effective (%0.4) parameter, and for sedimentation efficiency, the particle diameter is the most effective (%43) and outlet end weir height is the least effective (%6.90) parameter. An experiment with %75.48 trapping efficiency, %67.74 sedimentation efficiency and a small amount of sediment deposited on the floor was determined to be optimal due to a significant reduction in water loss (%8.46). The optimum situation was obtained for inlet flow as 22 L/s, orifice diameter 0.07 m, sill 0.05 m and weir height 0.03 m. Finally, high- precision relationships were presented to calculate the trapping and sedimentation and abstraction ratio.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Central orifice diameter
  • End sill height
  • experimental model
  • Inlet flow rate
  • Particle diameter