ارزیابی فلزات سنگین در آب و رسوبات رودخانه هراز، با استفاده از شاخص بار آلودگی (PLI) و شاخص تجمع جغرافیایی (Igeo)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ‌ارشد، مهندسی عمران گرایش مهندسی و مدیریت منابع آب مدیریت منابع آب

2 دانشجو کارشناس ‌ارشد، مهندسی عمران گرایش مهندسی و مدیریت منابع آب مدیریت منابع آب

چکیده

در سال‌های اخیر پساب سمی و شیمیایی فعالیت‌های کشاورزی و صنعتی بدون رعایت ملاحظات زیست‌محیطی وارد آب های سطحی شده است که این عمل باعث ایجاد آلودگی آب ،آلودگی رسوبات رودخانه و ایجاد مشکلات عدیده‌ای برای محیط‌زیست شده است .در این پژوهش مرتبه آلودگی چهار فلز سنگین آرسنیک (As)، کروم (Cr)، کادمیوم (Cd) و سرب (Pb) در آب و رسوبات رودخانه هراز از استان مازندران با استفاده از ضریب آلودگی (CF) ،شاخص بار آلودگی (PLI) و شاخص تجمع جغرافیایی (Igeo) مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد دامنه غلظت فلزات سنگین آرسنیک (As)، کروم (Cr)، کادمیوم (Cd) و سرب (Pb) در آب به ترتیب 03/3 – 99/3، 55/2 – 92/3، 94/1- 42/2 و 96/3 – 3/5 میکروگرم در لیتر و در رسوب به ترتیب 12/2 - 15/5، 91/29 – 71/32، 22/1 – 30/1 و 62/6 – 46/9 میلی‌گرم در کیلوگرم بوده است. غلظت فلزات سنگین در سایت‌های پایین دست به علت دفع زباله‌های شهری، پساب‌های تصفیه نشده از صنایع مختلف و کشاورزی بیش ‌از حد ایمن آب آشامیدنی است. شاخص مرتبه بار آلودگی فلزات سنگین (PLI) در نمونه‌های رسوب در مرتبه آلودگی پایین و متوسط و همچنین مرتبه آلودگی شاخص جغرافیایی(Igeo) در نمونه‌های رسوب در مرتبه بدون آلودگی و آلودگی متوسط قرار داشته است. این مطالعه به نظارت مداوم فلزات سنگین در آب، رسوبات و سایر زیست ‌توده‌های آبی رودخانه هراز برای ارزیابی خطر جهت ایمن‌سازی محیط‌زیست در مجاورت رودخانه توصیه می‌کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluating the Heavy Metals in the Water and Sediments of Haraz River, Using Pollution Load Index (PLI) and Geo accumulation Index (Igeo)

نویسندگان [English]

  • reza khalili 1
  • abolfazl zali 1
  • hamed motaghi 2
1 M.Sc., Civil Engineering, majoring in Engineering and Water Resources Management, Water Resources Management
2 M.Sc., Civil Engineering, majoring in Engineering and Water Resources Management, Water Resources Management
چکیده [English]

In recent years, considering the incremental growth of population, agricultural and industrial activities, pollution of water has surged significantly. Most of the industries overlook environmental concerns, probably due to economic and cultural problems, leave their poisonous and chemical effluents in the surface water which pollutes both the water itself, and the river sediments, causing numerous problems for the environment. In this study, the concentration of four heavy metals of arsenic (As), chromium (Cr), cadmium (Cd), and lead (Pb) have mean investigated in the water and sediments of Haraz River, Mazandaran. The results showed that the concentration of arsenic (AS), chromium (Cr), cadmium (Cd), and lead (Pb) in water are 3.03- 3.99, 2.55-3.92, 1.94-2.42, and 3.96-5.3 mg/lit, and in sediment are 2.12-5.15, 29.91-32.71, 1.22-1.30, and 6.62-9.46 mg/kg, respectively. The concentration of heavy metals in S7 and S8 sites were higher than normal drinking water, due to the disposal of waste, untreated effluents from various industries and excessive agricultural activities. Pollution load index (PLI) of the heavy metals is considered a low/average pollution for sediment samples and the pollution either did not exist or was a minor one in terms of Geoaccumulation Index (Igeo). This study suggests that a continued monitoring of heavy metals in water, sediments and other aquatic biomasses is crucial in Haraz River to ensure the environmental safety adjacent to the river.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Heavy metals
  • surface water
  • sediments
  • Pollution load index (PLI) and Geoaccumulation index (Igeo)