موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 Stabilization of clayey soils using Bagasse fly ash and lime استفاده از خاکستر باگاس نیشکر و آهک برای تثبیت خاک های رسی 1 12 65565 10.22059/ijswr.2017.220607.667730 FA عبدالمجید کریمی 1- دانش آموخته کارشناشی ارشد رشته مهندسی عمران خاک وپی، دانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران مرکزی نادر عباسی عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی 0000-0002-9483-0878 مهدی سیاوش نیا دانشکده مهندسی عمران ، دانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران مرکزی Journal Article 2017 09 07 Sugarcane bagasse is one of the agro-industry wastes that its maintenance and disposal makes some problems for the factories managers. In this research, the effects of lime and bagasse fly ash on the strength characteristics of a clayey soil were studied. For this purpose, 20 treatments were made by adding of different amounts of lime and bagasse fly ash to a high plastic clayey soil. In such a way four levels of lime including 0, 1, 3 and 4percent and five levels of bagasse fly ash including 0, 2, 5, 8 and 12 percent by dry weight of soil. In addition and bagasse were added to the soil with percentages of 2, 5, 8 and 12 for bagasse ash. Then, considering two curing times (7 and 28 days) and three replications, 6 specimens for each treatment and totally 120 specimens were made by using of Harward miniature compaction apparatus. The prepared samples were then tested for unconfined compressive strength at their curing ages. The results showed that the adding of Bagasse fly ash and lime increases the optimum water content and reduces maximum dry density of the clayey soil. It is also found Furthermore,The combination of 8% sugarcane bagasse ash with clayey soil has increased the compressive strength of soil by 92%. Moreover, addition of bagasse ash to the mixture of clayey soil-lime reduces the amount of unpressurised compressive strength and of the elastic modulus. According to the experimental mixtures, the combination of 2% sugarcane bagasse ash with 4% lime was obtained as the optimum composition. باگاس یکی از پسماندهای کشاورزی در کشت و صنعت‌های نیشکر و صنایع جانبی است که نگهداری و مدیریت آن معمولاً مشکلاتی را برای متولیان این شرکت‌ها به وجود می‌آورد. در این تحقیق، تأثیر خاکستر باگاس نیشکر و آهک بر مقاومت فشاری خاک رسی بررسی شده است. بدین منظور، با افزودن مقادیر مختلفی از خاکستر باگاس نیشکر شامل؛ 2، 5، 8 و 12 درصد و آهک شامل؛ 1، 3 و 4 درصد به خاک رسی، 20 نوع مخلوط ساخته شد. مشخصات تراکمی هر یک از مخلوط‌ها با استفاده از آزمایش تراکم استاندارد و سپس تراکم هاروارد تعیین شد. با در نظر گرفتن دو سن عمل‌آوری (7 و 28 روزه) و سه تکرار، 6 نمونه آزمایشی از هر مخلوط و در مجموع 120 نمونه آزمایشی با استفاده از قالب هاروارد تهیه شد و پس از عمل‌آوری در سنین مورد نظر، مورد آزمایش‌های مقاومت فشاری محصور نشده قرار گرفتند. نتایج به دست آمده از این پژوهش نشان می‌دهد که با افزایش مقدار خاکستر باگاس نیشکر و آهک به خاک رسی، وزن واحد حجم خشک کاهش و رطوبت بهینه افزایش یافته است. ترکیب 8 درصد خاکستر باگاس نیشکر با خاک رسی، باعث افزایش 92 درصدی مقاومت فشاری خاک شده است. https://ijswr.ut.ac.ir/article_65565_7deaa3b06f5c447486de56a4cba92045.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 Comparing the performance of different hydraulic models and provide a BMA model to simulate water movement in soil مقایسه عملکرد مدل‌های هیدرولیکی مختلف و ارائه مدل ترکیبی BMA به‌منظور شبیه‌سازی حرکت آب در خاک 13 24 65567 10.22059/ijswr.2018.133364.667312 FA فرید فیض اله پور دانشجوی دکتری دانشگاه ارومیه سینا بشارت استادیار گروه آبیاری و زهکشی، دانشگاه ارومیه افشین خورسند دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی، دانشگاه ارومیه 0000-0002-3127-1335 Journal Article 2016 08 24 There are several different hydraulic models to estimate unsaturated conductivity, but a few researches have evaluated the ability of these models for simulation of water movement in porous media. In this study, we evaluated the performance of 5 different hydraulic models, which used in HYDRUS-2D model (van Genuchten-Mualem, modified van Genuchten, Brooks and Corey, Kosugi and Durner) in simulation of water content profile in surface drip irrigation. Moreover, in order to improve results, a combinational averaging model using BMA method, based on weighting to the hydraulic models performance is presented. In this study, a sandy-loam soil was irrigated using T-Tape drip tubing. Two drip irrigation trials (8 and 24 hour) were carried out. Evaluation of simulated and measured soil water content was performed by using adjusted coefficient of correlation, RMSE and normalized root mean square errors (NRMSE). Based on the results, the NRMSE in soil water content prediction for 8 and 24 (hour) times was calculated in the range of 20 to 29 and 26 to 39 percent, respectively. In addition, the RMSE for 8 and 24 (hour) times was calculated in the range of 0.04 to 0.06 and 0.05 to 0.09 (cm3cm-3), respectively. The average regression coefficient for 8 and 24 (hour) times was calculated 0.93 and 0.89, respectively. تاکنون مدل­های هیدرولیکی مختلفی برای تعیین هدایت هیدرولیکی غیر­اشباع در خاک ارائه شده است، اما در تحقیقات اندکی توانایی این مدل­ها در شبیه­سازی نحوه حرکت آب در خاک ارزیابی شده است. لذا در مطالعه حاضر، عملکرد 5 مدل هیدرولیکی مختلف ارائه شده در مدل HYDRUS-2D ، از جمله مدل­های ون­گنوختن-معلم، ون­گنوختن اصلاح شده، کوسوگی، بروکس-کوری و دورنر در شبیه­سازی پروفیل رطوبتی آبیاری قطره­ای سطحی مورد ارزیابی قرار گرفت. علاوه بر این به منظور بهبود نتایج بدست آمده، یک مدل ترکیبی با استفاده از روشمیانگین­گیری بیزی (BMA) بر مبنای وزن­دهی به عملکرد مدل­های هیدرولیکی مذکور ارائه شده است. به منظور بررسی عملکرد مدل­های مختلف، آزمایشی با روش آبیاری قطره­ای T-Tape در مزرعه­ای با خاک لوم رسی انجام گرفت. مقایسه نتایج مقادیر شبیه­سازی با مقادیر اندازه­گیری شده رطوبت حجمی خاک در زمان­های آبیاری 8 و 24 ساعت و با استفاده از پارامتر­های مجذور میانگین مربعات خطا و ریشه میانگین مربعات خطای نرمال­شده انجام گرفت. براساس نتایج بدست آمده، ریشه میانگین مربعات خطای نرمال شده­ی پیش­بینی رطوبت حجمی خاک برای زمان­های 8 و 24 ساعت به ترتیب در محدوده 20 تا 29 و 26 تا 39 درصد و مجذور میانگین مربعات خطا برای زمان­های 8 و 24 ساعت به ترتیب در محدوده 04/0 تا 06/0 و 05/0 تا 09/0 (cm3cm-3) بدست آمد. مقدار متوسط ضریب تعیین برای زمان­های 8 و 24 ساعت به ترتیب، 93/0 و 89/0 بدست آمد. https://ijswr.ut.ac.ir/article_65567_d1ec8ccac94c9503d6c2e3f3fbe6b383.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 Comparing the accuracy of salinity simulation using heavy metal and nitrogen cycle in model SWAT (Case study: Navrood basin) مقایسه دقت شبیه‏ سازی ‏ شوری با استفاده از چرخه فلزات سنگین و نیتروژن مدل در SWAT (مطالعه موردی:حوضه آبریز ناورود) 25 37 65568 10.22059/ijswr.2017.207586.667467 FA کبری شیخی گراکویی دانشجوی کارشناسی ارشد گرایش آبیاری و زهکشی گروه مهندسی آب دانشگاه گیلان مریم نوابیان هیات علمی / دانشگاه گیلان- دانشکده علوم کشاورزی گروه مهندسی آب 0000-0001-7254-4312 مجید وظیفه دوست استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه گیلان 0000-0002-0962-2813 Journal Article 2016 06 10 In the past decades, human activities changes the quality of water resources significantly so that water resources have been contaminated or to be contaminated in the future. In this way, agriculture has more contribution to reduce water quality and increase consumption of surface water than other activities. Agricultural management in river’s watershed is one of the main approaches to improve the quality of water resources. Water quality simulation models in the basin scale, are the practical tools to simulate the impacts of various activities such as agriculture on the quality and quantity of water resources. In this study, the SWAT model to simulate the salinity load under two cycles, heavy metals and nitrogen in the catchment basin Navrood who represents the West Guilan, was used. The accuracy of the model to simulate the salinity in the two methods was compared. Calibration and validation of SWAT was conducted by data series of salinity and discharge during 2006-2013. To assessment the efficiency of model, two statistical indicators R2 and NS was calculated. The values of the indicators in simulating river flow were 0.82 and 0.58 respectively. In salinity simulation, these indicators were 0.30 and -0.71 under heavy metals cycle and 0.61 and 0.54 under nitrogen cycle, respectively. Therefore, the use of the nitrogen cycle in simulation of salinity load of Navrood basin is recommended. فعالیت‏های بشر در دهه‏های گذشته به طور چشمگیری کیفیت منابع آب را تغییر داده است به طوری که منابع آب یا در معرض آلودگی قرار گرفته‏اند و یا این‌که آلوده شده‏اند. در این میان بخش کشاورزی سهم به سزایی در افزایش شوری، کاهش کیفیت و افزایش مصرف آب سطحی دارد. مدل‏های شبیه‏سازی کیفیت آب در مقیاس حوضه مانند مدل SWAT ابزار توانمندی برای شبیه‏سازی اثر آلاینده‌های نامتمرکز مانند فعالیت‌های کشاورزی بر روی کیفیت و کمیت منابع آب هستند. از آنجا که شوری یکی از مهم‌ترین مولفه‌های کیفی منابع آب محسوب می‌شود و تحت تاثیر عملیات آبیاری، زهکشی و اعمال کود قرار دارد، در پژوهش حاضر از مدل SWAT برای شبیه‎سازی بار شوری حاصل از کشت برنج در اراضی شالیزاری و ورود املاح آن به رودخانه تحت دو چرخه فلزات سنگین و نیتروژن در حوضه آبریز ناورود (حوضه معرف غرب استان گیلان)، استفاده و دقت مدل در شبیه‏سازی شوری به دو روش مذکور مقایسه شد. مدلSWAT  برای دوره آماری 2013-2006 با داده‏های دبی و بار شوری رودخانه واسنجی و اعتبارسنجی گردید. برای بررسی کارایی مدل از دو شاخص آماری R2  و NS استفاده گردید. مقادیر این دو شاخص در شبیه‏سازی دبی رودخانه ناورود به ترتیب 82/0 و 58/0 و در شبیه‏سازی بار شوری تحت چرخه فلزات سنگین 30/0 و 71/0- و تحت چرخه نیتروژن به ترتیب 61/0 و 54/0 به دست آمد. بنابراین استفاده از چرخه نیتروژن در شبیه‏سازی بار شوری حوضه آبریز ناورود توصیه می‏شود. https://ijswr.ut.ac.ir/article_65568_9d44aefaf7d4518d0b0126b04fc2f0c2.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 Estimation of Chlorophyll-a Concentration Using Remote Sensing Images تخمین غلظت کلروفیل آ در دریاچه سد اکباتان با استفاده از تصاویر سنجش از دور 39 50 65569 10.22059/ijswr.2018.208586.667472 FA عبدلله طاهری تیزرو استاد/ دانشگاه بوعلی سینا محمد رضا سراجیان استاد/ دانشگاه تهران مریم قشقایی همدان/ دانشگاه بوعلی سینا کیوان ویسی گروه مهندسی بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایلام Journal Article 2016 06 06 Monitoring the quality of water resources and reservoirs is very important however water sampling is a very time consuming, costly and sometimes dangerous task. Satellite and aerial images from surface water could be applied to monitor water quality parameters of different water bodies effectively. In this research the possibility of estimating and monitoring chl-a concentration in Ekbatan reservoir is evaluated using Landsat 7 images. Different conversions were applied to bands reflectance and the relation between chl-a concentration with reflectance were examined and derived. Then the best model for estimating the concentration of chl-a was selected. The results of study showed that the equation based on the band ratio have the most precise estimate between all models. The value of R2Adj and SE were 0.91 and 0.04 respectively. The results show that using Landsat 7 images the concentration of chl-a could be estimated accurately. پایش کیفی منابع آب و به ویژه مخازن سدها بسیار حیاتی می­باشد اما نمونه­برداری از آب دریاچه پشت سدها بسیار وقت­گیر، هزینه­بر و همراه با مخاطرات متعدد است. تصاویر ماهواره­ای و هوایی از آب­های سطحی را می­توان به عنوان ابزاری مفید جهت پایش پارامترهای کیفیت آب در پیکره­های آبی استفاده نمود. در این مطالعه امکان شناسایی و پایش غلظت کلروفیلa در مخزن سد اکباتان با استفاده از تصویر لندست 7 بررسی شد. به این منظور تبدیلات مختلفی روی بازتابش باندها اعمال شد و رابطه بین غلظت کلروفیل با بازتابش بررسی و استخراج شد. سپس بهترین مدل برای تخمین غلظت کلروفیلa انتخاب شد. نتایج مطالعه نشان داد رابطه به­دست آمده براساس نسبت باندها دقیق­ترین تخمین را از بین مدل­های به دست آمده ارائه می­دهد. مقدار R2Adj برای این مدل برابر 91/0 و مقدار SE نیز معادل 04/0 به دست آمد. نتایج نشان می­دهد که می­توان با استفاده از تصاویر لندست 7 غلظت کلروفیلa را با دقت قابل قبولی تخمین زد. https://ijswr.ut.ac.ir/article_65569_9ac284b01e820b86b9dd72be309f85fe.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 Adsorption of methylene blue using biochar from aqueous solutions جذب متیلن بلو توسط بایوچار از محلول‌های آبی 51 57 65570 10.22059/ijswr.2018.212516.667511 FA سکینه نبی زاده دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری فردین صادق زاده دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری بهی جلیلی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری 0000-0002-9745-2489 مصطفی عمادی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری 0000-0001-6143-7386 Journal Article 2016 08 07 biochar have the ability to remove organic pollutants from soil, water and sediments, and thus lowering their bioavailability and preventing toxic substances transferring from environment to plant and organisms. In this study, the ability of different biochars to adsorb the methylene blue (MB) was investigated. The biochars were produced from rice straw, rice husk, sugarcane bagasse and dicer wood chips in 300˚C and 600˚C temperature. Kinetic experiments were carried out to determine , optimum pH and adsorbent dosage. The adsorption isotherm was done using rice straw biochar (RSB) which is producing at 600˚C. The results showed` that RSB600˚C, had the most ability of methylene blue adsorption. Adsorption of methylene blue by RSB600˚C was equilibrated after 300 min. The optimum pH and adsorbent dosages were 7 and 2.5 g/L respectively. The methylene blue adsorption of RSB600˚C was fitted to Langmuir isotherm and maximum adsorption capacity of RSB600˚C was 27.85 mg/g. Therefore it can be concluded that RSB600˚C is a good reliable adsorbent for removal of MB from aqueous solutions. بیوچار قابلیت حذف آلاینده­های آلی از خاک، آب و رسوبات را دارد و از انتقال مواد سمی از محیط به گیاه و سایر موجودات می­کاهد. در این تحقیق توانایی بیوچارهای مختلف جهت جذب متیلن بلو از محلول آبی مورد بررسی قرار گرفت. از چهار نوع ماده خام اولیه کاه برنج، پوسته برنج، باگاس نیشکر و خرده چوب نراد در دو شرایط دمایی 300 و 600 درجه سانتی­گراد استفاده شد. آزمایش­های سینتیک جهت تعیین زمان تعادل، pH بهینه و مقدار جاذب انجام گرفت. هم­دما جذب متیلن بلو توسط بیوچار کاه برنج تولید شده در دمای 600 درجه سانتی­گراد (ب. ک.600) تعیین شد. از بین بیوچارهای موجود، ب. ک. 600 بیشترین توانایی جذب متیلن بلو را داشت. جذب متیلن بلو توسط ب. ک. 600 بعد از گذشت 300 دقیقه به تعادل رسید. pH بهینه و مقدار جاذب به ترتیب 7 و 5/2 گرم بر لیتر تعیین شد. فرایند جذب متیلن بلو توسط ب. ک. 600 با مدل خطی هم­دما لانگمویر مطابقت داشت و حداکثر ظرفیت جذب 85/27 میلی­گرم بر گرم به دست آمد. بنابراین ب. ک. 600 جاذب مناسبی برای حذف متیل بلو از محلول­های آبی است. https://ijswr.ut.ac.ir/article_65570_744142c97370132a7713e04c33289f5f.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 Changes of Microbial Indices of Inoculated Fungi and Bacteria at Hyoscyamus niger L. Rhizosphere at Different Levels of Soil Lead (Pb) Pollution تغییرات شاخص‌های میکروبی قارچ‌ها و باکتری‌های مایه‌زنی شده در فراریشه بنگ‌دانه (Hyoscyamus niger L.) در سطوح مختلف آلودگی سرب در خاک 59 69 65571 10.22059/ijswr.2018.213035.667517 FA اکبر کریمی فارغ التحصیل کارشناسی ارشد دانشگاه ارومیه در حال حاضر دانشجوی دکتری دانشگاه شهید چمران اهواز 0000-0003-0332-0969 حبیب خداوردیلو دانشیار گروه علوم خاک، دانشگاه ارومیه 0000-0003-1436-174X میرحسن رسولی صدقیانی دانشیار گروه علوم خاک دانشگاه ارومیه شیلا خواجوی شجاعی دانشجوی دکتری شهید چمران اهواز Journal Article 2016 08 02 Microorganisms are one of the important parts of soil, that their activity and population can be affected by the high levels of heavy metals such as lead (Pb). The objective of this study was to evaluate the changes of Microbial Indicators of inoculated fungi and bacteria in Hyoscyamus niger rhizosphere at different levels of lead (Pb). For this purpose, a soil was selected and various levels of Pb (0, 250, 500 and 1000 mg Pb kg-1 soil) were uniformly added to the soil. Then soil was sterilized and after soil inoculation with the mycorrhizal fungi (a mixture of Glomus intraradices, Funneliformis mosseae and Glomus fasciculatum species) and bacteria (species of Pseudomonas including P. putida, P. fluorescens, and P. aeruginosa), Hyoscyamus (Hyoscyamus niger L.) was grown. This study was carried out under greenhouse condition as a factorial experiment based on a randomized complete block design and in three replications. Results showed that increasing of Pb levels at soil, led to a significant (P≤ 0.05) reduction in the amounts of root colonization (41.1 percent), soil bacterial population (52.8 percent), soil microbial respiration, substrate induced respiration and microbial biomass carbon. While the metabolic quotient was not change significantly (P≤ 0.05). The maximum and minimum of changes (at Pb1000 compared to Pb0) were observed in microbial biomass carbon at bacteria inoculation (83.0 percent) and metabolic quotient at fungi inoculation (18.9 percent), respectively. The amount of microbial biomass carbon in fungi treatment was greater (1.28-2.62 times) than that in bacterial treatment. Results of this study indicated high sensitivity of bacteria on high levels of soil Pb contamination as well as higher tolerance of the fungi. ریزسازواره­ها از اجزای مهم خاک بوده که جمعیت و فعالیت آنها تحت تاثیر سطوح بالای فلزات سنگین از جمله سرب قرار می­گیرد. هدف از این پژوهش، بررسی تغییرات شاخص­های زیستی خاک در فراریشه گیاه بنگ­دانه در سطوح مختلف سرب در خاک بود. بدین منظور یک نمونه خاک انتخاب و غلظت­های مختلف سرب (صفر، 250، 500 و 1000 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک) به خاک اضافه گردید. سپس خاک استریل شد و پس از مایه­زنی با قارچ (ترکیبی از گونه‌های Glomus intraradices، Funneliformis mosseaeو Glomus fasciculatum)و باکتری (ترکیبی از گونه­های Pseudomonas putida، Pseudomonas fluorescens و Pseudomonas aeruginosa)­، کاشت گیاه بنگ­دانه (Hyoscyamusniger L.) انجام گرفت. این پژوهش در شرایط گلخانه­ای به­صورت آزمایش فاکتوریل با طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی و در سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد افزایش سطوح سرب در خاک، سبب کاهش معنادار (05/0p≤)  کلونیزاسیون ریشه (1/41 درصد)، جمعیت باکتری­های خاک (8/52 درصد)، عملکرد ریشه، تنفس میکروبی خاک و تنفس برانگیخته با سوبسترا، کربن زیست­توده میکروبی و قابلیت دسترسی به کربن گردید؛ در حالی که ضریب متابولیکی (qCO2) تغییر معناداری (05/0p≤) نکرد. بیش­ترین و کم­ترین تغییرات (در Pb1000 نسبت به Pb0) به ترتیب در شاخص­های کربن ­زیست­توده میکروبی در تیمار باکتری (0/83 درصد) و ضریب متابولیکی در تیمار قارچ (9/18 درصد)، مشاهده شد. مقدار کربن زیست­توده میکروبی در تیمار قارچ 28/1 تا 62/2 برابر تیمار باکتری بود. نتایج این پژوهش نشان­دهنده حساسیت بیش­تر باکتری­ها و بردباری بیش­تر قارچ­ها در سطوح بالای آلودگی سربی خاک بود. https://ijswr.ut.ac.ir/article_65571_aa821b4b98c39ba3c82016e243bca3f2.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 Effectiveness study of phosphate solubilizing bacteria in the formulation of phosphatic microbial fertilizers on Corn بررسی اثربخشی باکتریهای حل‌کننده فسفات در قالب کود میکروبی فسفاته بر گیاه ذرت 71 81 65572 10.22059/ijswr.2018.215308.667533 FA محمدرضا ساریخانی دانشگاه تبریز 0000-0002-5651-7792 ناصر علی اصغرزاد دانشگاه تبریز 0000-0003-3853-8917 بهمن خوشرو دانشگاه تبریز 0000-0002-7575-4654 Journal Article 2016 09 19 in this study the efficiency and effectiveness of six PSB (Pseudomonas fluorescens Tabriz, P. putida Tabriz, Pseudomnas sp. C16-2O, Enterobacter sp. S16-3, Bacillus megaterium JK6 and B. firmus) in the basal formulation of rock phosphate (45 g), bagasse (30 g) and sulfur (15 g) after providing initial appropriate microbial population were evaluated. Also in this experiment, Pantoea agglomerans P5 bacteria which used in Barvar2 fertilizer was applied as a positive control. This experiment with 17 treatments in four replications was carried out. Treatments included: Negative control treatments (no microbial or chemical), positive control (triple super phosphate fertilizer based on soil test or TSP), PMF powder without adding bacteria, PMF related to any of six bacteria which prepared in equal (0.6 g) and twice (1.2 g) the amount of recommended TSP fertilizer. The results obtained from the greenhouse experiments showed that the microbial phosphate fertilizers significantly influenced on wet and dry weight of roots and shoots, chlorophyll index, and uptake of phosphorus in the root and shoot of corn S.C.704. Inoculation with some of PMFs caused an improvement in the measured parameters. In most measured parameters Enterobacter sp. S16-3 and Pseudomonas sp. C162-O had a similar effect like Pantoea agglomerans P5 treatment, and these treatments had higher performance than TSP (except in the case of measuring element P). P. fluorescens and P. putida treatments were in the next order and they had similar effect on plant growth. It should be noted that the PMF produced by B. firmus in some cases and PMF made by B. megaterium in most parameters showed lower performance compared to the negative control and even lower than the treatment without No Carrier. امروزه استفاده از کودهای شیمیایی، آلی و زیستی جزء لاینفک کشاورزی به شمار می‌روند، در این میان نیاز به تامین عنصر فسفر برای تولید محصولات کشاورزی لازم و ضروری می‌باشد. استفاده از کودهایی با بستر آلی و شیمیایی و تلفیق آنها با میکروارگانیسم‌های مفید از جمله باکتریهای حل‌کننده فسفات باعث عرضه محصولاتی به نام کودهای میکروبی فسفاته شده است. بر این اساس در این تحقیق کارایی استفاده و اثربخشی 6 باکتری موجود در بانک میکروبی گروه علوم و مهندسی خاک به نام‌های (Pseudomonas fluorescens Tabriz، P. putida Tabriz، Pseudomnas sp. C16-2O، Enterobacter sp. S16-3، Bacillus megaterium JK6 و B. firmus) بر بستر پایه ﺧﺎک ﻓﺴﻔﺎت (45 ﮔﺮم) +  ﮔﻮﮔﺮد (15ﮔﺮم) + باگاس (30 ﮔﺮم) پس از تامین جمعیت میکروبی اولیه مناسب مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین در این آزمایش باکتری Pantoea agglomerans P5 به عنوان باکتری حل‌کننده فسفات مورد استفاده در کود بارور2 نیز به عنوان کنترل مثبت استفاده شد. آزمایش در مجموع با در نظر گرفتن 17 تیمار در 4 تکرار که شامل تیمارهای شاهد منفی (بدون کود میکروبی و کود سوپرفسفات)، شاهد مثبت (کود سوپرفسفات تریپل بر اساس آزمون خاک)، کود فسفاته پودری (بدون افزودن باکتری)، کود میکروبی فسفاته تهیه شده از هر شش باکتری در مقادیر هم‌ وزن (6/0 گرم) و دو برابر (2/1 گرم) مقدار کود سوپرفسفات تریپل توصیه شده بود، انجام شد. نتایج به دست آمده از آزمایشات گلخانه‌ای نشان داد که کاربرد کودهای میکروبی فسفاته در گیاه ذرت رقم سینگل‌گراس 704، بر وزن تر و خشک ریشه و بخش هوایی، شاخص کلروفیل، مقدار و جذب فسفر بخش ریشه و بخش هوایی، تاثیر کاملاً معنی­داری (در سطح 5%) دارد. تلقیح کودهای میکروبی حاوی باکتریهای محرک رشد گیاه کلنیزاسیون این باکتریها را در ریزوسفر گیاه به دنبال داشته است و شاهد افزایش میانگین پارامترهای اندازه‌گیری شده بودیم. تیمارهای کودی Enterobacter sp. S16-3 و Pseudomonas sp. C162-O در اکثر پارامترهای اندازه‌گیری شده دارای عمکلردی شبیه تیمار Pantoea agglomerans P5 بودند و هر سه این تیمار‌ها در اکثر موارد دارای عملکرد بالاتری نسبت به تیمار کود شیمیایی سوپرفسفات تریپل بودند. تیمارهای P. fluorescensوP. putida  هم تا حدودی دارای عملکرد مشابه یکدیگر بودند، البته بایستی عنوان نمود که تیمار میکروبی B. firmus در برخی موارد و تیمار B. megaterium در اکثر پارامترها دارای عملکرد پایین‌تری نسبت به تیمار بستر بدون باکتری (کنترل منفی) و حتی پایین‌تر از تیمار بدون بستر کود (No Carrier)  بودند. لازم به ذکر است که اثر سطوح مختلف مصرف کودی در این پژوهش کاملاً معنی‌دار بود و در اکثر موارد سطح مصرفی 2/1 ‌گرم نسبت به سطح مصرفی 6/0 ‌گرم باعث افزایش عملکرد حدود دو برابری در گیاه شد. https://ijswr.ut.ac.ir/article_65572_135c8d1b2160644b0b8eda3c0163a2d6.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 Effects of raw municipal wastewater on soil physical quality and biological yield of Wheat (Case study: Harsin) تاثیر کاربرد فاضلاب خام شهری بر کیفیت فیزیکی خاک و عملکرد بیولوژیکی گندم (مطالعه موردی: منطقه هرسین) 83 90 65573 10.22059/ijswr.2018.217728.667550 FA علی اشرف امیری نژاد استادیار گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه رازی 0000-0001-6552-599X راضیه شهباززاده گروه علوم و مهندسی خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه رازی Journal Article 2016 10 16 The present study was done to investigate a few decades application of raw municipal wastewater on soil physical quality and biological yield of wheat in Harsin. In this way, the main soil physical properties, which effect on soil physical quality, and total concentrations of some heavy metals in the soils of ten sites, that have been irrigated by wells water or wastewater, were statically analysed. The results showed that the use of wastewater, while added organic matter to the soil, improved aggregate stability, reduced soil bulk density, and increased other soil physical properties, including: saturated hydraulic conductivity, total porosity and saturation percentage. The total concentrations of Zn and Fe in the lands that had been irrigated by wastewater were significantly more than in the lands had been irrigated by wells water, while, concentrations of Cr, Pb and Ni were not significantly different. In general, application of wastewater improved the soil physical quality and meanwhile increased biological yield of wheat in the study area.. این پژوهش، با هدف بررسی کاربرد جندین دهه فاضلاب خام شهری بر کیفیت فیزیکی خاک و عملکرد بیولوژیکی گندم در منطقه هرسین اجراء گردید. در این راستا، مهمترین وِیژگی­های فیزیکی موثر بر کیفیت فیزیکی خاک، و نیز غلظت کل بعضی از عناصر سنگین نمونه­های خاک ده نقطه مطالعاتی تحت آبیاری با آب چاه و فاضلاب مورد تجزیه­آماری قرار گرفت. نتایج نشان داد که کاربرد فاضلاب با افزایش ماده­آلی، موجب بهبود پایداری خاکدانه­ها، کاهش چگالی­ظاهری، و افزایش سایر ویژگی­های فیزیکی­خاک شامل: هدایت هیدرولیکی­اشباع، درصد تخلخل و رطوبت­ اشباع گردید. غلظت کل روی و آهن در اراضی­آبیاری شده با فاضلاب در مقایسه با اراضی تحت آبیاری با آب چاه، به طور معنی‌داری بیشتر بوده، در‌ حالیکه غلظت کروم، سرب و نیکل دارای اختلاف معنی‌داری نبودند. بطورکلی، کاربرد فاضلاب در اراضی، بعضی از شـاخص­هـای کیفیت فیزیکی خاک را در منطقه مطالعاتی بهبود بخشیده­است. https://ijswr.ut.ac.ir/article_65573_ca371f749991350ac2651d5382c96271.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 Sensitivity analysis of the flow hydrograph components due to changes in Clark's time-area model in Mohammad-Abad watershed, Gloestan Province آنالیز حساسیت مولفه‌های هیدروگراف جریان به تغییر در پارامترهای روش زمان – مساحت کلارک در آبخیز محمدآباد استان گلستان 91 99 65574 10.22059/ijswr.2018.221333.667580 FA رئوف مصطفی زاده استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی 0000-0002-0401-0260 شهناز میرزایی دانشجوی کارشناسی‌ارشد مهندسی آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی اباذر اسمعلی دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی محسن ذبیحی دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشگاه تربیت مدرس 0000-0001-9843-0831 Journal Article 2016 11 27 The Clark Instantaneous Unit Hydrograph is getting popular because of its easy accessible parameters and application to ungauged catchments. This study focuses on simulating the unit hydrograph of Mohammad-Abad watershed, Golestan Province and analysis of relative and absolute sensitivity analysis of the Clark time-area model. The time-area histogram of the study area were identified using dimensionless Laurenson’s method. The instantaneous unit hydrograph of study area was also calculated by the Clark model and then converted to direct runoff unit hydrograph. The sensitivity analysis of the Clark model has been conducted by changing the input model parameters (time of concentration and storage coefficient) to obtain the relative and absolute sensitivity of the model to estimate the unit hydrograph components. The observed index unit hydrograph were derived using S-curve method and the efficiency of Clark IUH model in predicting hydrologic watershed response hydrograph was evaluated by Nash-Sutcliffe efficiency criterion. The results showed that the model efficiency was 71% in predicting the response of unit hydrograph. The model sensitivity analysis indicated that the relative sensitivity of the Clark model to storage coefficient parameter was -0.66 in estimation of peak discharge of unit hydrograph. Also the absolute sensitivity of the model was -2.76 with respect to changes in concentration time. It can be concluded that the time of concentration was the sensitive parameter in accurate estimation of time to peak of unit hydrograph. کاربرد مدل هیدروگراف واحد لحظه‌ای کلارک به جهت نیاز به داده‌های سهل‌الوصول در آبخیزهای فاقد ایستگاه هیدرومتری از اهمیت خاصی برخوردار است. هدف تحقیق حاضر شبیه‌سازی هیدروگراف واحد جریان آبخیز محمدآباد استان گلستان با استفاده از روش زمان - مساحت و انجام آنالیز حساسیت (نسبی و مطلق) نتایج شبیه‌سازی در آبخیز مورد مطالعه است. برای تعیین تغییرات سطح حوزه نسبت به زمان تمرکز (هیستوگرام زمان-مساحت) از روش دیاگرام بی‌بعد (روش لاورنسن) استفاده شده و سپس هیدروگراف واحد لحظه‌ای با مدل کلارک برای آبخیز مذکور شبیه‌سازی شد. آنالیز حساسیت مدل کلارک با تغییر دو پارامتر زمان تمرکز و ضریب ذخیره صورت گرفته و سپس حساسیت نسبی و مطلق مدل در برآورد مولفه‌های هیدروگراف واحد جریان تعیین گردید. هم‌چنین هیدروگراف واحد مشاهداتی سیل در آبخیز با استفاده از منحنی S محاسبه و دقت مدل مذکور در برآورد هیدروگراف واحد آبخیز با معیار نش-ساتکلیف مورد ارزیابی قرار گرفت. براساس نتایج، دقت مدل مذکور در شبیه‌سازی هیدروگراف واحد جریان 71 درصد است. نتایج آنالیز حساسیت مدل نشان داد که حساسیت نسبی مدل در برآورد دبی اوج هیدروگراف واحد جریان به پارامتر ضریب ذخیره برابر 66/0- می‌باشد. هم‌چنین حساسیت مطلق مدل به پارامتر زمان تمرکز برابر 76/2- می‌باشد. در مجموع می‌توان گفت که پارامتر حساس در برآورد دقیق زمان تا اوج، متغیر زمان تمرکز محاسباتی جریان می‌باشد. https://ijswr.ut.ac.ir/article_65574_ce521a6cd1e1ff6e0a6048414df95158.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 Evaluation of velocity and angle of jet flow for soil whit micro silica lining of water conveyance channels بررسی ‌تأثیر سرعت و زاویه برخورد جت آب صفحه‌ای بر ملاتهای پوششی خاکی با میکروسیلیس در مجاری انتقال آب 101 110 65576 10.22059/ijswr.2018.221484.667582 FA بابک تقدیسی دانشجوی دکتری، دانشگاه فردوسی مشهد کاظم اسماعیلی دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه فردوسی مشهد سعید رضا خداشناس دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2016 12 05 using of concrete lining for erosion control water conveyance channels in mountainous and impassable ways in many areas due to high cost of providing and transportation materials is not economical. This Parameter in gypsum soils due to the higher solubility and erosion is Very important. Previous studies show that additives cement and the other materials to Location soils, can increase compressive strength soils .The application of micro silica for stabilization gypsum soil and Evaluation of erosion and compressive strength could have major differences with previous research. In the present study, the erosion and compressive strength due to jet flow plane with samples analyzed. Results indicate that, the incipient erosion in samples dependent with speeds, angles and times of erosion. For samples with 10% micro silica, velocity 4 m/s and impact angle vertical (Ө=00) the mixture of 10% cement at 6 hours and the mixture of 12% cement at all of time (8 hours) and velocity 6 m/s and impact horizontal (Ө=900) both of mixture (10% and 12% cement) all of time (8 hours) of experiment were resistance to erosion. استفاده از پوشش‌های بتنی جهت کنترل فرسایش مجاری انتقال آب در مناطق صعب‌العبور و کوهستانی‌،‌‌به علت هزینه‌های بالای تهیه و حمل مصالح در بسیاری مواقع دارای توجیه اقتصادی نمی‌باشد. این مسئله در خاکهای گچی ‌به علت انحلال و فرسایش‌پذیری بالا از اهمیت ویژه‌ای برخوردار ‌می‌‌باشد. مطالعات پیشین نشان می‌دهد که با افزودن سیمان و دیگر مصالح به خاک‌ محل می‌توان‌،‌مقاومت فشاری خاکها را افزایش داد. استفاده از پودر میکروسیلیس در تثبیت خاک‌های گچی و بررسی مقاومت فشاری و فرسایشی ‌می‌‌تواند تفاوت عمده‌ای با تحقیقات قبلی داشته باشد. در پژوهش حاضر مقاومت فشاری و فرسایشی ناشی از بر‌خورد جت آب صفحه‌ای بر نمونه‌ها مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. نتایج آزمایشگاهی نشان داد‌،‌شروع فرسایش در نمونه‌ها وابسته به سرعت ‌و ‌زاویه برخورد جت‌آب به نمونه‌ها و زمان فرسایش داشته و برای نمونه‌هایی با 10% میکروسیلیس‌،‌در سرعت 4متر بر ثانیه و زاویه برخورد عمودی(Ө=0)،‌ ترکیبی با‌10% سیمان تا زمان 6 ساعت و ترکیبی با 12% سیمان در کل زمان آزمایش(8 ساعت) و در سرعت 6 متر بر ثانیه و زاویه برخورد افقی‌(90Ө =) هر دو ترکیب (10% و 12%سیمان) در کل زمان آزمایش(8 ساعت)‌،‌در مقابل فرسایش‌، ‌مقاومت دارند.  https://ijswr.ut.ac.ir/article_65576_8476745b4d3b664ea1299e85795f336f.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 Effect of coast slope on solitary breaking waves attenuation by coastal vegetation بررسی اثر شیب ساحل بر میرایی امواج منفرد شکنا در سواحل با پوشش گیاهی 111 123 65577 10.22059/ijswr.2018.221628.667585 FA علی معتمدی نژاد فارغ التحصیل مقطع کارشناسی ارشد / دانشگاه شهید چمران اهواز منوچهر فتحی‌مقدم استاد / دانشگاه شهید چمران اهواز Journal Article 2016 12 04 Every year, long waves attacks such as tsunamis cause coastal erosion and destruction and bring irreparable damages to the life and properties of people. Recent approaches of coastal protection are based on environmental balance. Of the new methods of coastal protection against destructive force of waves is planting coastal forest known as green belt. Coast slope is one of effective factors which contributes with the wave breaking condition and wave run-up. Hence, the aim of present study is to investigate the effect of coast slope on solitary breaking waves attenuation by coastal forest. To this purpose, a sloping coast and a coastal vegetation model were installed in a flume equipped to a frictionless force measurement system. The experiments were conducted in four different coast slopes in both with coastal vegetation and without coastal vegetation mode. The results indicated that increase of the coast slope causes the waves to break faster into vegetation area, hence more wave force absorption. The amount of the wave force reduction in presence of vegetation in comparison with the non-vegetated condition in different coast slopes was 17 percent on average. همه ساله حملات امواج بلندی همچون سونامی باعث ایجاد فرسایش و تخریب در سواحل شده و خسارات جانی و مالی فراوانی را به بار می‌آورند. رویکردهای اخیر حفاظت سواحل بر مبنای برقراری تعادل زیست‌محیطی می‌باشد. از جمله روش‌های نوین حفاظت سواحل در مقابل تخریب ناشی از امواج، احداث جنگل‌های ساحلی موسوم به کمربند سبز ساحلی می‌باشد. شیب ساحل از جمله عوامل بسیار تأثیرگذار بر شکست موج و بالاروی آن در سواحل است. از این رو مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر شیب ساحل بر جذب نیروی مخرب امواج شکنا توسط پوشش گیاهی ساحلی صورت گرفته است. به‌همین منظور مدل ساحل شیبدار و پوشش گیاهی در یک فلوم مجهز به سیستم نیروسنجی بدون اصطکاک تعبیه شد. آزمایش‌ها در چهار شیب مختلف ساحل و در دو حالت با و بدون پوشش گیاهی انجام شده است. نتایج نشان داد که با افزایش شیب ساحل، موج زودتر می‌شکند و در نتیجه نیروی بیشتری از موج توسط پوشش جنگلی جذب می‌شود. این افزایش نیروی جذب شده از موج در شیب‌های مختلف در حالت با پوشش نسبت به بدون پوشش به‌طور میانگین 17 درصد بود. https://ijswr.ut.ac.ir/article_65577_d2efdc8105ab515d848706a152f6d623.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 Study of diatomite efficiency in removing of lead and cadmium from aqueous solutions in batch system ارزیابی توانایی دیاتومیت در حذف سرب و کادمیوم از محلول های آبی با استفاده از سیستم ناپیوسته (Batch) 125 134 65578 10.22059/ijswr.2017.224958.667613 FA مرضیه پیری دانشجوی دانشگاه ارومیه 0000-0003-0042-5060 ابراهیم سپهر هیئت علمی دانشگاه ارومیه 0000-0001-5843-0669 Journal Article 2017 01 14 Abstract: The presence of heavy metals in the environment, especially in water creates environmental problems. Effective technology to remove metals are using of adsorbents and some of adsorbents that economically, availability and high power to extract heavy metals better than others. In this study, sorption of Cd and Pb by diatomite (Iranian diatomite and French diatomite) from aqueous solutions, a batch experiment were conducted with various metal concentration (0 to 200 mg L-1) and 0.03M NaNO3 were applied as a background solution. Scanning electron microscope (SEM), X-ray diffraction (XRD) and X-ray Fluorescence (XRF) were used to characterize the adsorbents. The cation exchange capacity (CEC) values for Iranian diatomite and French diatomite were 80 and 15 cmol kg-1, respectively and surface area of diatomites were calculated as 55 and 23 (m2 g-1) , respectively. Adsorption data were fitted to Langmuir (R2=0.89-0.99), Freundlich (R2=0.81-0.98), Temkin (R2=0.80-0.98), Dubinin-Radushkevich (R2=0.83-0.97) and Elovich (R2=0.26-0.90) isotherm models. The results showed that the sorption affinity of Pb onto both adsorbents was greater than that of Cd. Also Iranian diatomite can adsorb more Pb and Cd than French diatomite. The maximum adsorption capacity (qmax) of Pb was 65.8 and 41.23 (mg g-1) for Iranian diatomite and French diatomite, respectively, and the maximum adsorption capacity (qmax) of Cd was 47.30 and 35.56 (mg g-1) for adsorbents, respectively. According to the results, abundant, locally available cheap minerals of Iranian diatomite showed a greater efficiency for removal of Cd and Pb from the aqueous solution, also can be used for water pollutants. حضور فلزات سنگین در محیط مخصوصا در آب مشکلات زیست محیطی زیادی به­وجود می­آورد. از فناوری­های موثر بر حذف آن­ها استفاده از جاذب­ها است و برخی از این جاذب­ها از نظر اقتصادی، قابلیت در دسترس بودن و قدرت حذف زیاد بر سایر آن­ها مزیت دارد. در این مطالعه جذب یون­های فلزی سرب و کادمیوم در غلظت­های (0 تا mg L-1200) به وسیله دیاتومیت ایران و دیاتومیت فرانسه به عنوان جاذب از محلول­های آبی به صورت تک عنصری در سیستم ناپیوسته (Bach) بررسی شد. برای تعیین ویژگی­های دیاتومیت­ از میکروسکوب الکترونی روبشی (SEM)، دستگاه پراش نگار X (XRD) و طیف نگاری فلوئورسانس پرتو X ­(XRF)، استفاده شد. ظرفیت تبادل کاتیونی (CEC) دیاتومیت­ ایران و دیاتومیت فرانسه به ترتیب 80 و (cmol kg-1) 15 و مساحت سطح جاذب­های ذکر شده به ترتیب 55 و (m2­g-1) 23 به­دست آمد. مدل­های جذب لانگمویر (99/0­–89/0=R2)، فروندلیچ (98/0­–81/0=R2)، تمکین (98/0­–80/0=R2)، دوبینین–رادشکویچ (97/0­–83/0=R2) و ایلوویچ (90/0­–26/0=R2) بر داده­ها برازش یافت. نتایج نشان داد دیاتومیت ایرانی قابلیت بیشتری برای جذب سرب و کادمیوم از محلول­های آبی در مقایسه با دیاتومیت فرانسه دارد و میزان جذب فلز سرب در حضور هر دو جاذب بیشتر از کادمیوم می­باشد. بطوریکه حداکثر سرب جذب شده (qmax) به وسیله دیاتومیت­ ایرانی و فرانسوی به ترتیب 8/65 و (mg g-1) 2/41 و حداکثر کادمیوم جذب شده به وسیله جاذب­های ذکر شده به ترتیب 3/47 و (mg g-1) 5/35 تعیین شد. با توجه به نتایج آزمایش­های بدست آمده و در دسترس بودن دیاتومیت ایرانی و ارزانی آن می­توان از این ماده به عنوان یک ماده کاربردی برای حذف فلزات سنگین از جمله سرب و کادمیوم از منابع آب آلوده استفاده نمود. https://ijswr.ut.ac.ir/article_65578_f450510c32b9aa9fc4990c854982645a.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 Fractal analysis of daily solar radiation time series with the aim of typical meteorological days’ classification تحلیل خودمتشابه سری زمانی روزانه تابش خورشید با هدف طبقه بندی روزهای هواشناسی تیپ 135 143 65579 10.22059/ijswr.2018.225481.667615 FA فاطمه بی خوابی آرانی دانشجو زهرا شریعتمداری هیئت علمی/پردیس کشاورزی ومنابع طبیعی 0000-0002-9555-086X Journal Article 2017 01 19 Awareness of the dominant patterns of radiation fluctuations in any region is important in terms of planning for the use of solar energy potential. In this study solar radiation time series’ signals has been investigated from a new perspective, based on the fractal geometery (self-similar). In this regard the fractal dimension of daily solar radiation time series was calculated with Minkowski-Bouligand method and with clearness index consideration used for classification the days of year in terms of radiation properties. Results showed that in the years of 2014, 2015 and 2016 the highest Probability of occurrence was belong to class 3 (overcast sky) with 55.2%, 52.07% and 44.8% respectively. The Days belonging to class 1 (clear sky) and class II (semi-cloudy sky) are ranked second and third in terms of probability of occurrence in all three statistical years.The results of this new method, that classes the days of the year based on solar radiation behavior, can considered as an essential step in photovoltaic cells installation and performance analysis in one region. آگاهی از الگوهای غالب نوسانات تابش در یک منطقه از دیدگاه برنامه‫ریزی جهت استفاده از پتانسیل انرژی خورشیدی حائز اهمیت است. در این پژوهش سیگنال‫های سری زمانی تابش خورشید از دیدگاهی نوین و براساس مفهوم فرکتال (خودمتشابه) مورد بررسی قرارگرفته است. در این راستا با استفاده از داده‫های دو ثانیه‫ای تابش ثبت شده در ایستگاه کرج در فاصله سال‫های ۲۰۱۶-۲۰۱۴ بعد خودمتشابه سری زمانی تابش خورشید با استفاده از روش مینکوفسکی- بولیگاند محاسبه شده و با درنظر گرفتن توأمان شاخص پاکی آسمان به‫منظور طبقه‫بندی روزهای مختلف سال از نظر ویژگی‫های تابشی به‫کار گرفته شده است. نتایج حاصل از طبقه‫بندی نشان می‫دهد در سال‫های ۲۰۱۴، ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ بیشترین درصد احتمال وقوع مربوط به کلاس سه (آسمان کاملا ابری) به ترتیب با ۵۵/۵۲، ۰۷/۵۲ و ۸/۴۴ درصد است و روزهای متعلق به کلاس یک (آسمان صاف) و کلاس دو (آسمان نیمه ابری) از نظر احتمال وقوع در هر سه سال آماری به ترتیب در رده دوم و سوم قرار می‌گیرند. نتایج حاصل از این روش نوین که روزهای سال را براساس رفتار سری زمانی تابش طبقه بندی می‫کند می تواند به عنوان گامی اساسی در تصمیم‫گیری جهت نصب سلول‫های فتوولتائیک در یک منطقه و همچنین ارزیابی کارایی این سیستم‫ها به‫شمار رود. https://ijswr.ut.ac.ir/article_65579_f71ef81c662b98784acdb1b0ff00b818.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 Evaluate Ability of Uptake and Translocation of Lead in Three Varieties of Cabbage بررسی توانایی جذب و انتقال سرب در سه رقم کلم 145 158 65580 10.22059/ijswr.2017.230511.667654 FA سمانه عبداللهی دانشگاه زنجان احمد گلچین عضو هیئت علمی دانشگاه زنجان 0000-0002-7193-6821 Journal Article 2017 04 03 To evaluate biomass production and lead (Pb) uptake and translocation in three varieties of cabbage a factorial pot experiment with completely randomized design and three replications was performed in the greenhouse conditions. The experimental treatments consisted of six levels of soil contamination to Pb (0, 50, 100, 150, 300 and 400 mg/kg soil using lead nitrate [Pb(NO3)2] as Pb source) and three varieties of cabbage (Brassica oleracea var. acephala L., Brassica oleracea var. italica L. & Brassica oleracea var. capitata L.) which were examined in triplicate. The Analysis of variance of the data showed that the treatments had significant effects (P<0.01) on fresh and dry weights of biomass, leaf surface area and the leaf chlorophyll index of all varieties of cabbage. With the increase in the levels of soil Pb, the accumulation of Pb in root, stem and leaf of the cabbage cultivars increased significantly. In ornamental and broccoli cabbage cultivars, the Pb concentration of root was more than that of aerial parts, but in leaf cabbage, the Pb concentration of aerial parts was more than that of the root. The highest Pb uptake was belonged to the cabbage (2.64 mg per plot) and the broccoli cabbage and the ornamental cabbage were in second and third places respectively. The translocation factor for the ornamental and broccoli cabbage cultivars was less than one, but for the leaf cabbage was more than one. The bioconcentration factor for all varieties of cabbage was less than one. According to the standard (FAO/WHO) was observed that the lowest and the highest concentration of Pb in all three varieties was more than allowed critical. Therefore, is necessary in case of the cultivation in areas contaminated with heavy metals, be measured the concentration of metals in the food part they before supply these products to market. به منظور بررسی توانایی جذب و انتقال سرب در سه رقم کلم یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در شرایط گلخانه به اجرا درآمد. تیمارها شامل شش سطح آلودگی خاک به سرب (صفر، 50، 100، 150، 300 و 400 میلی‌گرم سرب بر کیلوگرم خاک از منبع نیترات سرب ([Pb(NO3)2] و سه رقم کلم (Brassica oleracea var. acephala L., Brassica oleracea var. italica L. & Brassica oleracea var. capitata L.) بودند که در سه تکرار مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد که تیمارها اثر معنی‌داری در سطح احتمال یک درصد (P<0.01) بر عملکرد تر و خشک، سطح برگ و شاخص کلروفیل برگ هر سه رقم کلم داشتند. با افزایش غلظت سرب خاک، انباشت سرب در ریشه، ساقه و سر کلم در رقم‌های مختلف به‌طور معنی‌داری افزایش یافت. در کلم زینتی و کلم بروکلی انباشت سرب در ریشه>ساقه>سر کلم بود در حالی‌که در کلم برگ انباشت در سر کلم>ساقه>ریشه بود. بیش‌ترین مقدار سرب جذب شده متعلق به کلم برگ (64/2 میلی‌گرم در گلدان) بود و کلم بروکلی (85/1 میلی‌گرم در گلدان) و کلم زینتی (86/0 میلی‌گرم در گلدان) به ترتیب در مقام‌های بعدی قرار گرفتند. فاکتور انتقال برای رقم‌های کلم زینتی و کلم بروکلی کم‌تر از یک و برای رقم کلم برگ بیش‌تر از یک بود اما فاکتور تجمع زیستی برای هر سه رقم کلم (زینتی، بروکلی و برگ) کم‌تر از یک بود. بر اساس استاندارد (FAO/WHO) مشاهده ‌شد که کم‌ترین و بیش‌ترین غلظت سرب در هر سه رقم مورد مطالعه بیش‌تر از مقدار مجاز آن است. لذا با در نظر گرفتن این موضوع برای کاهش احتمال انتقال سرب به زنجیره غذایی لازم است در صورت کشت ارقام کلم بروکلی و کلم برگ در زمین‌های آلوده به فلزات سنگین قبل از عرضه این محصولات به بازار، غلظت این فلزات در بخش خوراکی آن‌ها اندازه‌گیری شود. https://ijswr.ut.ac.ir/article_65580_de8c722cd9b8fcac74b13a1a5922629b.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 Experimental Studies of flow from Flap Gate in circular open channel at free flow condition بررسی آزمایشگاهی دریچه آویخته به عنوان سازه اندازه گیری جریان در کانال دایره ای روباز برای رژیم جریان آزاد 159 170 65581 10.22059/ijswr.2018.231957.667672 FA بابک محمودی گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران 0009-0002-3557-0903 جواد فرهودی* استاد گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشگاه تهران، البرز، ایران 0000-0002-4839-223x Journal Article 2017 04 25 Present research covers the results of a theoretical and experimental investigation on a circular and quadratic flap gate, which installed at the exit of a circular channel. This study would employ an experimental program in a horizontal channel of circular cross section of 200 and 300 mm diameters, equipped with either a circular or quadratic flap gate to explore the basic parameters affecting the flow discharge estimation of these devices. In this study, of three ways such of the first form Stage-Discharge technique, incomplete self-similarity theory and the second form Stage-Discharge technique have been used for estimating the discharge for circular and quadratic flap gate under free flow conditions. The research took the advantages the main difficulties during the experiments were the vibration of the gate as well as accurate measurement of gate opening. The use of second form Stage-Discharge technique would overcome such weaknesses. The most accurate of these methods is incomplete self-similarity theory. In this theory, mean absolute relative error for circular flap gate is equal to 3.34% and for 4.1% for quadratic flap gate. در تحقیق حاضر با مطالعه آزمایشگاهی و تئوری خصوصیات جریان عبوری از دریچه آویخته دایره­ای و مربعی در کانال دایره­ای افقی روباز، معادلاتی برای تخمین بده جریان توسعه داده شد. به منظور جمع آوری داده­های آزمایشگاهی، یک مدل فیزیکی در آزمایشگاه تحقیقات مرکزی آّب گروه آبیاری و آبادانی دانشگاه تهران طراحی و ساخته شده و دریچه آویخته در انتهای کانال دایره­ای افقی روباز با دو قطر اسمی200 و300 میلیمتر نصب گردید. اندازه­گیری پارامتر­های لازم نظیر بده جریان، عمق جریان دربالادست دریچه و درجه باز­شدگی دریچه برای تخمین بده جریان صورت گرفت.  در این تحقیق از روش­های فرم اول دبی-اشل، نظریه خودتشابه ناقص و فرم دوم دبی-اشل برای تخمین بده استفاده شده است. یکی از نقاط ضعف این سازه نوسان در مقابل جریان و مشکل اندازه­گیری درجه باز­شدگی می­باشد. برای رفع این نقص، روش نهایی فرم دوم دبی-اشل که روشی مستقل از درجه باز­شدگی دریچه است ارائه شده است. دقیق­ترین روش از بین روش­های مذکور، نظریه خودتشابه ناقص می­باشد که متوسط خطای نسبی آن برای دریچه آویخته دایره ای برابر 34/3 درصد و برای دریچه آویخته مربعی برابر 1/4 درصد است. https://ijswr.ut.ac.ir/article_65581_54078928d109ff10b9dd8cd2ae274ecf.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 Evaluation of the AquaCrop model to simulation of the potato growth and yield under water stress ارزیابی مدل AquaCrop برای شبیه‌سازی رشد و عملکرد سیب‌زمینی تحت تنش آبی 171 180 65582 10.22059/ijswr.2017.232438.667675 FA زهره ایزدی دانشگاه لرستان علی حیدر نصرالهی دانشگاه لرستان- استادیار گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی 0000-0002-6142-9527 بیژن حقیقتی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی شهرکرد Journal Article 2017 05 02 Crop simulation models are valuable tools for quantifying crop yield response to water, and for devising strategies to improve agricultural water management. In this study, AquaCrop model was evaluated for simulation of potato biomass, yield and water use efficiency under different irrigation levels. To model evaluation was used from fields results of years 2013 and 2014 at research station of the SHahrekord CHahartakhteh. Field experiments included three irrigation levels; full irrigation (FI), 80% of the water requirement (I80) and 65% water requirement (I65). The model was calibrated and validated using data of the first and second years, respectively. NRMSE index was obtained for yield and biomass in FI, I80 and I65 treatments; 8.5 and 9.58, 18.16 and 14.42 and 30.59 and 25.08 percent, respectively. Was calculated R2 coefficient to compare of yield and biomass in validation step between 0.92 to 0.99, which showed the model accuracy for simulation. The model precision was the level lowest in I65 so that the index of agreement (d) was determined for biomass and yield 0.79 and 0.91 , respectively. The difference percentage of between measured and simulated water use efficiency for treatments FI, I80 and I65 was calculated 9.2, 11.8 and 15.1. In the end, the results showed that the model has less accuracy in I65 treatments در این تحقیق مدل AquaCrop برای شبیه­سازی رشد سیب­زمینی تحت سطوح مختلف آبیاری ارزیابی شد. برای ارزیابی مدل از نتایج دو ساله آزمایشات مزرعه­ای شامل سه سطح آبیاری کامل (FI)، 80 درصد نیاز آبی (I80) و 65 درصد نیاز آبی (I65) استفاده شد. در مرحله واسنجی شاخص ریشه میانگین مربعات خطای نرمال­ برای عملکرد و زیتوده در تیمارهای FI، I80 و I65 به ترتیب 5/8 و 58/9، 16/18 و 42/14 و 59/30 و 08/25 درصد بدست آمد. ضریب R2 برای عملکرد و زیتوده در مرحله صحت­سنجی بین 92/0 تا 99/0 متغیر بود که نشان­دهنده دقت بالای مدل در شبیه­سازی بود. کمترین دقت شبیه­سازی در تیمار I65 رخ داد به­طوری که شاخص سازگاری برای زیتوده و عملکرد به ترتیب 79/0 و 91/0 تعیین شد. سرانجام اختلاف بین مقادیر اندازه­گیری شده و شبیه­سازی شده کارایی مصرف آب برای تیمارهای FI، I80 و I65 به ترتیب 2/9، 8/11 و 1/15 درصد محاسبه شد.  https://ijswr.ut.ac.ir/article_65582_a7d8fb3d15e080c43da4fa75a26453cf.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 Experimental Study on Incipient Motion of Submerged Repelling Stone Spur dike and its prone area to failure مطالعه آزمایشگاهی آستانه حرکت سنگدانه‌ها و نواحی مستعد خرابی آبشکن توده سنگی دافع در شرایط مستغرق 181 193 65583 10.22059/ijswr.2018.234376.667687 FA رضا صادقی دودران دانشجوی دکتری/ گروه سازه های هیدرولیکی/ دانشکده مهندسی عمران/ دانشگاه تربیت مدرس/ تهران/ایران سید علی اکبر صالحی نیشابوری عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس سید حسین مهاجری عضو هیات علمی- دانشگاه آزاد اسلامی Journal Article 2017 05 29 In this paper, the effects of various parameters on incipient motion of a repelling rubble-mound spur-dike are experimentally explored. To this end, the velocity of incipient motion is measured for a repelling rubble-mound spur-dike with various angles composed of 100, 110 and 120 degrees, various mean particles diameters (i.e. 3.55, 7.1 and 11mm) and various percentage of submergence (i.e. 31.2, 50 and 68.7%). To observe prone area of the spur-dike to failure during the experiments, all the process was recorded using a video camera. Moreover, a vectorino+ Doppler velocimeter was used to measure velocity field around rubble-mound spur-dike. Results show that 10% increase in repelling rubble-mound spur-dike installation angle results in 5.35% decrease in failure threshold. It is also observed that the intersection of upstream or downstream sides with frontal side of spur-dike are prone area to failure. ADV measurement show that these areas are those areas where the highest values of turbulent kinetic energy and Reynolds stresses occurs. In fact, the highest value of in the interaction of upstream side and frontal side, along the shear layer happens which can cause spire-dike failure Moreover, negative values of and leads to stone accumulation behind the spur-dike. در این مقاله به مطالعه آزمایشگاهی اثر پارامترهای مختلف بر سرعت آستانه حرکت سنگدانه‌های تشکیل دهنده آبشکن دافع و تشخیص نواحی مستعد خرابی در این نوع آبشکن‌ها پرداخته شده است. بدین منظور، سرعت آستانه حرکت تک آبشکن توده سنگی دافع با زاویه‌های قرارگیری 100، 110 و 120 درجه نسبت به راستای عمومی جریان، با اندازه قطر متوسط سنگدانه‌های 55/3، 1/7 و 11 میلی متر و با درصد استغراق‌های 2/31، 50 و 7/68 درصد مورد مطالعه قرار گرفت. در طی آزمایش از دوربین به منظور ثبت نواحی شروع خرابی استفاده شد و در نهایت مشخصات جریان به منظور بررسی علت خرابی‌ها با برداشت پارامترهای آشفتگی اطراف آبشکن بوسیله سرعت سنج سه بعدی ADV، بررسی شد. نتایج حاصل نشان داد که افزایش زاویه قرارگیری آبشکن به میزان 10 درجه، باعث کاهش سرعت آستانه حرکت به میزان متوسط 35/5 درصد می‌شود. دو ناحیه، محل اتصال دماغه به شیب بالادست و محل اتصال دماغه به شیب پایین‌دست جزو نواحی مستعد خرابی آبشکن توده سنگی دافع بوده و اغلب خرابی‌ها از این نواحی شروع می‌شوند. تشکیل نواحی دو گانه تشدید سرعت و گستردگی آن در نواحی تاج آبشکن، ایجاد حداکثر انرژی جنبشی آشفتگی و تنش‌های رینولدز در نواحی مستعد مذکور دلیلی بر شروع خرابی می‌باشند. بیشینه مقدار مولفه  در محل اتصال دماغه به شیب بالادست، نوک آبشکن و در امتداد لایه برشی شکل می‌گیرد که باعث حرکت سنگدانه‌ها از این قسمت شده و با توجه به مقادیر منفی تنش‌های و  تجمع سنگدانه‌ها در ناحیه چرخشی پشت آبشکن اتفاق می‌افتد. https://ijswr.ut.ac.ir/article_65583_57783bea617c92964c1ce29954b02c6b.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 Quantifying soil pores geometric properties using fluorescent dye method بررسی کمی ویژگی‌های هندسی خلل و فرج خاک با استفاده از روش رنگ آمیزی فلورسنت 195 206 65584 10.22059/ijswr.2018.234576.667689 FA احمد حیدری دانشگاه تهران 0000-0001-8110-1003 آیدا بخشی خرمدره دانشگاه تهران 0000-0002-7216-9724 محمدحسین محمدی دانشیار دانشگاه تهران 0000-0003-0596-7539 Journal Article 2017 05 31 Soil porosity plays the major role in relation with soil genesis, soil processes control and its interactions with the environmental factors and translocation of water and solutes. The heterogeneity of soil porosity components is simplified by considering some assumptions such as taking into accounr all of the pores do actively and are spherical. Micromorphological approaches by direct observation and determination of soil pores geometry prepares detailed characterization of soil pores. The aim of this study was quantifying soil pores geometric properties using flouerecent dye method. 39 undisturbed soil samples impregnated with a mixture of resin-acetone containing flouerecent dye, dryed out and cut. Then 40 digital images were taken from each sample under ultraviolet light. The images were thresholded until the soil pores distinguished as white from the matrix. The results of pores based on area, perimeter, elongation, compaction, roundness, ferret diameter, long and short axis diameters were classified visually. The quantitative results of pores area showed that the pores smaller than 100 μm2 in the plough layer (depth < 35 cm) were less than 16% while it increases to > 29% in the plough pan due to compaction. Pores with > 100 μm2 area in plough layer increases > 80% of total porosity. The dominant compaction class was the (0.3-0.5 unit less) that its maximum percent was (56.94%) in the depth of 35-30 cm. According to the elongation index the most elongated pores (the class <0.1) was observed in the surface layers (0-10 cm) while it decreased to 33.8% in 30-35 cm. From the roundness point of view more than 55% of pores in all studied depths showed the roundness index of 0.05-0.1. تخلخل خاک در پیدایش و کنترل فرایندها، برهمکنش با محیط و نگهداشت و انتقال آب و املاح نقش اصلی را بر عهده دارد. در روش­های مرسوم خصوصیات ناهمگن اجزاء تشکیل دهنده تخلخل خاک، با اعمال یک سری فرضیات از قبیل فعال و کروی همه حفرات ساده­سازی می­شوند. روش­ میکرومورفولوژی با مشاهده­ی مستقیم  و تعیین خصوصیات هندسی حفرات خاک امکان توصیف دقیق­تری از خلل و فرج خاک فراهم می­آورد. هدف از این مطالعه استفاده از روش رنگ­آمیزی فلورسنت در کمی­سازی خصوصیات هندسی خلل و فرج خاک می­باشد. 39 نمونه­ خاک دست نخورده با مخلوط رزین­-­استون حاوی ماده فلورسنت تلقیح، خشکانده و برش داده شدند. سپس با روش تصویر برداری متوالی زیر نور فرابنفش، 40 تصویر رقومی از هر نمونه تهیه شد. تصاویر توسط نرم­افزار Image Tool آستانه­­بندی و  حفرات با رنگ روشن از بخش جامد تفکیک شدند. حفرات بر اساس مساحت، محیط، کشیدگی، فشردگی، گردشدگی، قطر معادل، قطر بزرگ و همچنین قطر کوچک کلاس­بندی شدند. نتایج عددی به صورت فایل Excel از نرم­افزار استخراج و تعداد و درصد حفرات در هر کلاس تعیین شد. حفرات با مساحت کمتر از 100 میکرومترمربع در لایه شخم ( < 35 سانتی­متر) کمتر از 16% تخلخل بود که در کفه شخم به بیش از 29% ­رسید. حفرات با مساحت بیش از 100 میکرومترمربع در لایه شخم به بیش از 80% تخلخل کل بالغ گردیدند. کلاس غالب از نظر فشردگی خاک در همه اعماق کلاس 5/0-3/0 بود و حداکثر آن (94/56%) در عمق 35-30 سانتی­متر به دست آمد. کشیده­ترین حفرات (کلاس 1/0>) در لایه­ 10-0 سانتی­متر به دست آمد که در عمق 35-30 سانتی­متری به حداقل خود (8/33%) کاهش یافت. از نظر گردشدگی بیش از 55 درصد حفرات دارای شاخص گردشدگی 1/0-05/0 بودند. بر اساس پارامترهای قطر معادل، قطر بزرگ و قطر کوچک فراوانی حفرات ریز، متوسط و درشت تعیین گردیدند. نتایج نشان داد روش میکرومورفولوژی در مطالعات تخلخل و شکل حفرات بسیار توانمند است و ثابت نمود که فرضیات اعمال شده در مورد شکل حفرات خاک در روابط فیزیکی با واقعیت­های موجود اختلاف قابل توجهی دارند و باید اصلاح شوند. https://ijswr.ut.ac.ir/article_65584_dd0a97590cb69800b8bcfeee650fc004.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 The Effect of Controlled Drainage on Drainage Discharge, water Table and Water Productivity in Maghan Plain تأثیر زهکشی کنترل شده بر دبی زهاب، سطح ایستابی و بهره‌وری آب در دشت مغان 207 219 65585 10.22059/ijswr.2018.234990.667691 FA حمیدرضا جوانی گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی و فناوری، دانشگاه تهران، کرج، ایران عبدالمجید لیاقت دانشگاه تهران 0000-0002-3224-6529 علیرضا حسن اقلی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج بیژن نظری دانشگاه امام خمینی قزوین 0000-0002-9356-5961 Journal Article 2017 06 06 Today the main function of drainage, is not only out excess water, but its main purpose has changed to manage the water table. Controlled drainage is one of the procedures that can fulfill this goal. In this study, controlled drainage system in the lands of the Maghan plain was implemented to reduce the volume of drainage water, water table management, increase efficiency and productivity of water use efficiency in corn and wheat. This study was implemented in 40 hectares' area in three treatments and three repeated included free drainage (FD), controlled drainage with fixed control depth 70 cm (CD70) and controlled drainage with variable depth during plant growth (CDch). The collected information includes the discharge from drains, temporal and spatial changes in water table levels and production of corn and wheat crops in two consecutive seasons. The results showed that volume of laterals drainage in CDch and the CD70 treatment 51.2 and 43.8 percent in corn and 46.6 and 33.1 percentage for wheat declines into significant related to free drainage (FD). Investigation on water table fluctuation revealed that the free drainage has more frequency than the controlled drainage treatments. The wet forage in maize in the treatment of CD70 and CDch was to the 24.9 and 19.1 percent and in grain wheat increased 41.3 and 26.6% percent compared to the treatment of FD. Finally, the results showed that the water use productivity in controlled drainage treatments and especially is the CDch treatment was more than free drainage treatment. By implementing controlled drainage system in addition to reducing drainage water, it will be reduced the environmental damage caused by the drainage for downstream farms. امروزه، کارکرد اصلی زهکشی، تنها خروج آب اضافی از نیمرخ خاک نیست، بلکه مدیریت سطح ایستابی نیز به اهداف آن اضافه ‌شده است. زهکشی کنترل‌شده یکی از روش­هایی است که می­تواند چنین هدفی را تحقق بخشد. در این پژوهش، سامانه زهکشی کنترل‌شده در اراضی دشت مغان با هدف کاهش حجم زهاب خروجی، مدیریت بهتر سطح ایستابی و افزایش بهره­وری آب آبیاری در محصولات ذرت و گندم به اجرا در آمد. این بررسی در زمینی به مساحت 40 هکتار در قالب سه تیمار شامل زهکشی آزاد(FD) ، زهکشی کنترل‌شده با عمق کنترل ثابت 70 سانتی­متر(CD70)  و زهکشی کنترل‌شده با عمق متغیر در دوره رشد گیاه (CDch) و در سه تکرار صورت گرفت. اطلاعات جمع‌آوری‌شده شامل میزان دبی خروجی از زهکش­ها، تغییرات زمانی و مکانی سطح ایستابی و عملکرد محصولات ذرت و گندم بود. نتایج این پژوهش نشان داد که در تیمارهای CDch و CD70، حجم زهاب خروجی از زهکش­ها در محصول ذرت 2/51 و 8/43 درصد و در محصول گندم 6/46 و 1/33 درصد و به‌صورت معنی­داری نسبت به زهکشی آزاد (FD) کاهش یافت. نتایج همچنین نشان داد که سطح ایستابی در زهکشی آزاد نوسانات بیشتری نسبت به تیمارهای زهکشی کنترل‌شده دارد. میزان عملکرد علوفه‌تر در محصول ذرت در تیمارهای CD70 و CDch به میزان 9/24 و 1/19 درصد و عملکرد دانه گندم 3/41 و 6/26 درصد نسبت به تیمار FD افزایش یافت. درنهایت، نتایج نشان داد که بهره­وری آب آبیاری در تیمارهای زهکشی کنترل‌شده و به­خصوص تیمار CDch بیش از تیمار زهکشی آزاد بود. با اجرای سامانه زهکشی کنترل‌شده، علاوه بر کاهش زهاب خروجی، از میزان خسارات زیست‌ محیطی ناشی از زهاب در پایین‌دست مزارع نیز کاسته می­شود. https://ijswr.ut.ac.ir/article_65585_6b36339afe9ff0d156ad56f6c3fd11a0.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 49 1 2018 03 21 Experimental study of the Location and type of pits extraction on the management of bed materials mining مطالعه آزمایشگاهی مکان یابی و شکل حفره ها در مدیریت برداشت مصالح رودخانه ای 221 231 65586 10.22059/ijswr.2018.235191.667697 FA حامد حق نظر دانشگاه صنعتی شاهرود رامین امینی دانشگاه صنعتی شاهرود مجتبی صانعی پزوهشکده آبخیزداری Journal Article 2017 06 08 Rivers are one of the most important borrow aggregates and sand and gravel mining in rivers due to the morphological, hydraulic and sediment transport characteristics and methods of extraction creates many negative effects in them. In this research, the influence of distance and shape of consequent bed material mining pits is investigated in order to infilling and rehabilitation and mining management with considering of incoming sediment via an experimental study. The results indicated that, by increasing of the distance between the pits, infilling of upstream pit is constant. But extraction along channel width can increase filled volume of upstream pit up to 10% and can increase migration velocity up to 42%. When the distance between the pits doubles, extraction along channel width can increase filled volume of downstream pit up to 28% compared to the extraction along channel length and reduction of migration velocity is up to 70% in extraction along length and width. رودخانه ها به عنوان یکی از مهمترین منابع قرضه مصالح سنگی محسوب می شوند و  برداشت مصالح شن و ماسه ای از رودخانه ها با توجه به ویژگی های مورفولوژی آن و خصوصیات هیدرولیکی و ظرفیت حمل رسوب جریان از یک سو و نحوه برداشت مصالح از سوی دیگر میتواند اثرات منفی بر رودخانه ها داشته باشد لذا در این تحقیق با استفاده از مطالعه آزمایشگاهی، اثر فاصله و نوع برداشت دو حفره متوالی به منظور پر­شدگی و احیای آنها جهت مدیریت برداشت با در نظر گرفتن آورد رودخانه مورد بررسی قرار گرفته است.نتایج نشان می دهد که با افزایش فاصله بین حفره ها، حفره بالادست به لحاظ حجم پرشده تغییری نمی کند. اما برداشت در راستای عرض کانال سبب افزایش 10 درصدی حجم پر شده و افزایش 42 درصدی سرعت مهاجرت حفره بالادست به سمت پایین دست می شود. از طرفی با دو برابر کردن فاصله بین حفره ها، برداشت در راستای عرض کانال باعث افزایش 28 درصدی حجم پرشده حفره پایین دست نسبت به برداشت در راستای طول خواهد شد اما با دو برابر شدن فاصله بین حفره ها، کاهش سرعت مهاجرت برای حفره پایین دست نزدیک به 70 درصد بوده و در حالت برداشت در راستای طول و یا عرض کانال تفاوت محسوسی ندارد https://ijswr.ut.ac.ir/article_65586_b0857d821d979984d577934659489948.pdf