موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 54 8 2023 10 23 The Effect of installation depth and discharge of dripper on soil salinity distribution in subsurface drip irrigation of sugarcane تأثیر عمق کارگذاری و دبی قطره‌چکان‌ها بر توزیع شوری خاک در آبیاری قطره‌ای زیرسطحی نیشکر 1159 1177 93714 10.22059/ijswr.2023.361603.669523 FA الهام زنگنه یوسف آبادی دانش آموخته دکتری، گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهیدچمران اهواز، اهواز، ایران عبدعلی ناصری استاد گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران عبدالرحیم هوشمند* دانشیار گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران، سعید برومندنسب استاد گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Journal Article 2023 07 02 The purpose of this study was to investigate the effect of the depth of application and the discharge of drippers on the distribution of soil salinity in the sugarcane field under subsurface drip irrigation. This research was conducted as a split-plot experiment based on complete random blocks design in four replications. Experimental treatments including two dripper distances on the secondary pipe (including L1: 30 cm with a flow rate of 2.2 L h<sup>-1</sup> and L2: 50 cm with a flow rate of 3.8 L h<sup>-1</sup>) and three dripper placement depths (Including D1: 15 cm, D2: 25 cm and D3: 35 cm). In order to investigate the effect of different treatments on salinity distribution in the soil, soil samples were collected four and six months after the start of subsurface drip irrigation, from the soil around the drippers at different intervals. The results of the salinity distribution pattern showed that under the conditions of subsurface drip irrigation, the highest salinity was observed in the bottom of the furrow and in the upper layer of the soil on the mound. Six months after the start of subsurface drip irrigation, the salinity of the soil profile in all treatments increased compared to the beggining, so that the salinity of the area around the drippers in most of the treatments reached above 3 dS m-1. The highest amount of salinity in the upper soil layers was observed in D3L2 treatment. Also, the most favorable salinity distribution pattern in the root development area was observed in D2L1 treatment. Therefore, it can be concluded that the use of drippers at a depth of 25 cm with intervals of 30 cm and a flow rate of 2.2 L h<sup>-1</sup> is more suitable for managing soil salinity in the subsurface drip irrigation system. هدف از این پژوهش بررسی تأثیر عمق کارگذاری و دبی قطره‌چکان‌ها بر توزیع شوری خاک در مزرعه نیشکر در شرایط آبیاری قطره‌ای زیرسطحی بود. این پژوهش به‌صورت آزمایش کرت‌های خرد شـده و در قالـب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی و در چهار تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شـامل دو فاصله قطره‌چکان روی لوله فرعی (شامل L1 =30 cm  با دبی 2/2 لیتر در ساعت و L2=50 cm  بـا دبـی 8/3 لیتـر در ساعت) و سه عمق قرارگیری قطره‌چکان‌ها (شامل D1=15 cm  سانتی‌متر، D2=25 cm وD3=35 cm ) بودند. جهت بررسی تأثیر تیمار‌های مختلف بر توزیع شوری در خاک، نمونه‌برداری خاک در زمان‌های چهار و شش ماه پس از شروع آبیاری قطره‌ای زیرسطحی، از خاک اطراف قطره‌چکان‌ها در فواصل مختلف انجام شد. نتایج الگوی توزیع شوری نشان داد تحت شرایط آبیاری قطره‌ای زیرسطحی، بیش‌ترین شوری در کف جویچه و در لایه بالایی خاک روی پشته مشاهده شد. در زمان شش ماه پس از شروع آبیاری قطره‌ای زیرسطحی، شوری پروفیل خاک در همه تیمارها نسبت به قبل افزایش داشت به‌طوری که شوری ناحیه اطراف قطره‌چکان‌ها در اکثر تیمارها به بالای 3 دسی‌زیمنس بر متر رسید. بیش‌ترین مقدار شوری در سطوح بالایی خاک، در تیمار D3L2 مشاهده شد. همچنین مطلوب‌ترین الگوی توزیع شوری در ناحیه توسعه ریشه در تیمار D2L1 مشاهده شد. بنابراین می‌توان نتیجه‌گیری کرد که کارگذاری قطره‌چکان در عمق 25 سانتی‌متر با فواصل 30 سانتی‌متر و دبی 2/2 لیتر در ساعت، جهت مدیریت شوری خاک در سیستم آبیاری قطره‌ای زیرسطحی مناسب‌تر می‌باشد. تجمع املاح پروفیل شوری لوله آبده مدیریت آبیاری هدایت الکتریکی https://ijswr.ut.ac.ir/article_93714_c525e907648e11d5c1ef3691f2330cd3.pdf