موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 50 10 2020 02 20 Transfer of TiO2 Nanoparticles in Undisturbed Soil Columns: Effect of Flow Rate انتقال نانوذرات TiO2 در ستونهای خاک دست نخورده: تأثیر نرخ جریان 2401 2412 71869 10.22059/ijswr.2019.278937.668159 FA سمیرا امیدی دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران بیژن قهرمان استاد آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران امیر فتوت استاد خاک‌شناسی، گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. 0000-0002-5551-7002 کامران داوری استاد آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. Journal Article 2019 04 11 Due to limitations of laboratory tools and difficulty in interpreting the results obtained from complex porous media such as soil, artificial porous media such as glass beads, pure sand and quartz and riverbed sand are oftenly used to investigate the transfer of nanoparticles in porous media. In this study, the effect of different flow rates on transfer of titanium dioxide nanoparticles was investigated in the undisturbed soil columns. The flow rate equal to 100, 90, 70 and 50% of the saturated hydraulic conductivity were applied on the soil columns by the peristaltic pump (BT100-1F). By measuring the breakthrough curves for each column, the parameters explaining the transfer of nanoparticles based on a one-site sorption model, one-kinetic site sorption model, and a two-kinetic site sorption model were determined. The results indicate by increasing the flow rate, the reltive concentration of TiO₂ nanoparticles (C/C_o) in the soil column increases from 3% to 28%. Among the three studied models, the two-kinetic site sorption model which consider the physical straining mechanism based on the particle size and porosity of the porous medium, the function of saturation of the porous media particles with nanoparticles and the physical straining function considering changes of this mechanism with distance, shows the best fit (R2>%90) for estimation of the nanoparticles transfer in the soil column. برای بررسی انتقال نانوذرات در محیط متخلخل، با توجه به محدودیت ابزارهای آزمایشگاهی و دشوار بودن تفسیر نتایج به­دست آمده در محیط­های متخلخل پیچیده مانند خاک، اغلب از محیط­های متخلخل، همانند دانه­های شیشه­ای، شن، دانه­های خالص کوارتز و شن­های بستر رودخانه استفاده می شود. در این تحقیق، اثر دبی­های مختلف جریان بر انتقال نانوذرات دی اکسید تیتانیم در ستون­های خاک دست­نخورده بررسی شد. دبی در واحد سطح برابر با هدایت هیدرولیکی اشباع (جریان اشباع)، 9/0، 7/0 و 5/0 برابر هدایت هیدرولیکی اشباع خاک (جریان غیراشباع) توسط پمپ پریستالتیک (BT100-1F) به ستون­های خاک اضافه شد. با اندازه­گیری منحنی­های رخنه مربوط به هر ستون، پارامترهای تبیین کننده انتقال نانوذرات بر مبنای مدل جذب تک مکانی، مدل جذب سینتیک تک مکانی و مدل جذب سینتیک دو مکانی تعیین شدند. نتایج حاکی از آن است که با افزایش نرخ جریان، غلظت نسبی نانوذرات TiO₂ (غلظت نانوذرات در خروجی ستون­های خاک نسبت به ورودی آن) از 3 درصد به 28 درصد افزایش می­یابد. در بین مدل­های مورد بررسی، مدل جذب سینتیک دو مکانی علاوه بر لحاظ نمودن مکانیسم حبس فیزیکی که براساس اندازه ذرات و منافذ محیط متخلخل صورت می­گیرد، با وارد کردن تابع اشباع شدن سطح ذرات محیط متخلخل با نانوذرات و تابع حبس فیزیکی که تغییرات این مکانیسم با فاصله را لحاظ می­کند، بهترین برازش (90 %<R²) را در بین سه مدل به کار گرفته شده برای تخمین میزان انتقال نانوذرات از ستون خاک نشان می­دهد. https://ijswr.ut.ac.ir/article_71869_6ff5c9f431aac4af8634567189372da4.pdf