موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 48 3 2017 09 23 Determination of the critical level of copper for corn in some soils of East Azerbaijan province. تعیین سطح بحرانی مس برای گیاه ذرت علوفه‌ای رقم 704 در برخی از خاک‌های استان آذربایجان شرقی 659 668 63452 10.22059/ijswr.2017.207046.667462 FA الهام عبدالملکی دانش اموخته کارشناسی ا رشد دانشگاه تبریز عادل ریحانی تبار دانشگاه تبریز 0000-0003-1066-9130 نصرت اله نجفی دانشیار دانشگاه تبریز 0000-0002-5560-1132 Journal Article 2016 05 24 The purpose of this research was the determination the critical level of copper for corn in 21 soils of East Azerbaijan province. In a greenhouse experiment, corn plant (Zea mays L.) single cross 704 variety, cultivated in two levels of Cu, zero and 7.5 mg Cu kg-1 soil with three replications. After the 60 days (end of the growth period), before harvesting chlorophyll index of leaf were measured, then plant harvesting and wet and dry weight in shoot and copper content were measured. Critical level of soil Cu for corn with DTPA and AB-DTPA methods were measured by using plant response column order procedure, graphical Cate-Nelson, Cate-Nelson analysis of variance (ANOVA) and Mitscherlich-Bray. According to the results, by application of copper, significant increases in corn shoot dry weight, concentration and content of Cu occurred. Critical level of soil Cu for corn with DTPA method based on 90 % relative yield, was determined as 1.46, 1 and 1.70 (mg Cu kg-1 soil) by using plant response column order procedure, graphical Cate-Nelson, Cate-Nelson analysis of variance (ANOVA) and Mitscherlich-Bray, respectively and for AB-DTPA method was 1.50, 1.80 and 2.94 (mg Cu kg-1 soil), respectively. The Mitscherlich-Bray equation coefficients C for these methods were 0.5874 and 0.3397 kg soil mg-1 Cu, respectively. In this research, the Cate-Nelson analysis of variance method was not the appropriate for determination of critical level of Cu for corn. Drawing the plot by the Excel softwar and correlation coefficients with statistical analysis by using SPSS software was performed. اطلاع از سطح بحرانی مس در خاک و پاسخ‌های گیاه ذرت به مصرف آن می‌تواند کمک مؤثری در توصیه بهینه کود مس باشد. هدف این پژوهش تعیین سطح بحرانی مس برای گیاه ذرت در 21 نمونه خاک سطحی (0-30 سانتی‌متر) استان آذربایجان شرقی بود. طی آزمایش گلخانه­ای گیاه ذرت علوفه‌ای رقم 704<em>(</em><em>Zea mays </em>L<em>.</em><em>)</em> در دو سطح صفر و 5/7 میلی­گرم مس در کیلوگرم خاک از منبع سولفات مس در سه تکرار به‌صورت آزمایش فاکتوریل و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی کشت شد. پس از طی شصت روز (پایان دوره رشد رویشی) شاخص کلروفیل برگ قبل از برداشت و وزن تر و خشک بخش هوایی و مقدار جذب مس بخش هوایی ذرت بعد از برداشت اندازه‌گیری شد. سطح بحرانی مس استخراج‌شده با عصاره­گیرهای DTPA-TEA و AB-DTPA و با استفاده از روش­های ترتیب ستونی پاسخ گیاه، تصویری و آماری کیت-نلسون و معادله میچرلیخ-بری محاسبه شد. با مصرف مس وزن خشک، غلظت و مقدار جذب مس بخش هوایی ذرت افزایش معنادار (p<0.05) نشان داد. سطح بحرانی مس در خاک­های موردمطالعه با­ عصاره­گیر DTPA-TEA برای دست­یابی به عملکرد نسبی 90 درصد به‌روش ترتیب ستونی پاسخ گیاه، نموداری کیت-نلسون و معادله میچرلیخ-بری به ترتیب 46/1، 1 و 70/1 میلی‌گرم بر کیلوگرم و با عصاره­گیر AB-DTPA به ترتیب 50/1، 80/1 و 94/2 میلی­گرم بر کیلوگرم بود و ضریب C میچرلیخ-بری با استفاده از عصاره­گیرهای مذکور به ترتیب 5874/0 و 3397/0 کیلوگرم خاک بر میلی­گرم مس محاسبه شد. روش آماری کیت-نلسون در تحقیق حاضر روشی مناسب برای تعیین سطح بحرانی مس نبود. https://ijswr.ut.ac.ir/article_63452_072fe21cdce2d1df62d647462c3a5c96.pdf