موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 48 1 2017 04 21 Evaluation of Some Chemical Extractants for Determination of Available Zinc for Pistachio Seedlings in Some Calcareous Soils of Rafsanjan ارزیابی چند عصاره‌گیر شیمیایی جهت تعیین روی قابل استفاده نهال‎های پسته در برخی از خاک‌های آهکی رفسنجان 137 148 61348 10.22059/ijswr.2017.61348 FA سیما بابایی بافقی دانشجوی سابق کارشناس ارشد گروه علوم خاک دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان احمد تاج آبادی پور عضو هیات علمی گروه علوم و مهندسی خاک 0000-0003-0567-3899 عیسی اسفندیارپور بروجنی عضو هیات علمی گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان 0000-0003-3331-7189 Journal Article 2016 03 13 Vast parts of the world soils including Iran have calcareous soils in which due to the high pH and fixation of many micronutrients including zinc (Zn), the deficiency of these nutrients are seen. Total Zn content in soils does not give any information about it’s availability to plants. Therefore, available zinc in 28 calcareous soils with a wide range of physical and chemical properties was evaluated with DTPA-CaCl2, EDTA-NH4OAc, DTPA-NaOAc, DTPA-NH4HCO3, EDTA and Mehlich3 on pistachio seedling as a test plant. Experiment was done as a completely randomized design with three replications and 28 soil types under greenhouse conditions. The results showed that the ability extractants to extract zinc are as follows: Mehlich3 > DTPA-NaOAc > EDTA> EDTA-NH4OAc > DTPA-CaCl2 = DTPA-NH4HCO3. Use of multiple regression equations showed that amount extractability of Zn by some extractants from the soil by some of the physical and chemical properties soil, such as clay, CEC and CCE was dependent. There was a significant correlation between concentration and uptake zinc of the leaves and stem and extractability of Zn by the extractants . So that the amount of zinc extracted by DTPA-NH4HCO3 highest correlation (R= 0.634**) with the concentration zinc of pistachio seedlings leaf, so extractant DTPA-NH4HCO3 can be used to evaluate available zinc the pistachio in calcareous soils. بخش وسیعی از خاک‌های دنیا از جمله ایران، جزء خاک‌های آهکی بوده که در آن‌ به دلیل pH بالا و تثبیت بسیاری از عناصر غذایی کم‌ مصرف از جمله روی، کمبود این عناصر مشاهده می‌شود. مقدار روی کل خاک اطلاعات زیادی درباره‌ مقدار قابل استفاده‌ آن برای گیاهان نمی‌دهد، بنابراین قابلیت استفاده روی در 28 خاک آهکی با دامنه وسیعی از ویژگی‎های فیزیکی و شیمیایی با عصاره‎گیرهای DTPA-CaCl<sub>2</sub> ، <sub> </sub>EDTA-NH<sub>4</sub>OAc، DTPA-NH<sub>4</sub>HCO<sub>3</sub>، EDTA ، DTPA-NaOAc و Mehlich<sub>3</sub> بر روی نهال‎های پسته به‎عنوان گیاه آزمایشی مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمایش به صورت طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار و 28 نوع خاک در شرایط گلخانه انجام شد. نتایج نشان داد که ترتیب توانایی عصاره‎گیرها در استخراج روی به صورت زیر بود:  Mehlich<sub>3</sub> > DTPA-NaOAc > EDTA> EDTA-NH<sub>4</sub>OAc > DTPA-CaCl<sub>2</sub> = DTPA-NH<sub>4</sub>HCO<sub>3</sub> استفاده از معادلات رگرسیونی چند متغیره نشان داد که مقدار روی استخراج شده از خاک توسط عصاره‌گیرهای مورد استفاده به ویژگی‎های فیزیکی و شیمیایی خاک از قبیل درصد رس، ظرفیت تبادل کاتیونی و کربنات کلسیم معادل بستگی داشت. بین غلظت و جذب روی برگ و ساقه و روی استخراج شده توسط عصاره‌گیرهای مورد استفاده همبستگی معنی‌داری وجود داشت. به‎طوری‎که مقدار روی استخراج شده به‎وسیله DTPA-NH<sub>4</sub>HCO<sub>3</sub> بالاترین همبستگی معنی‎دار (**634/0R= ) را با غلظت روی در برگ نهال‎های پسته داشت، بنابراین عصاره‎گیر DTPA-NH<sub>4</sub>HCO<sub>3</sub> می‎تواند برای ارزیابی روی قابل استفاده پسته در خاک‎های آهکی مورد استفاده قرار گیرد پسته خاک‎های آهکی روی عصاره‎گیرهای شیمیایی https://ijswr.ut.ac.ir/article_61348_ca9fb1d01fb6c899ef4095abc2d3ea13.pdf