موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 48 1 2017 04 21 Quantitative Modeling of the Potassium Release from Feldspar by Bacillus sp. مدل‌سازی کمی رهاسازی پتاسیم از فلدسپار توسط باکتری باسیلوس 95 103 61344 10.22059/ijswr.2017.61344 FA ساناز اشرفی سعیدلو دانشجوی دکتری گروه علــوم خاک، دانشگاه ارومیه میرحسن رسولی صدقیانی دانشیار گروه علــوم خاک، دانشگاه ارومیه فرخ اسدزاده عضو هیات علمی گروه مهندسی علوم خاک دانشگاه ارومیه محسن برین استادیار گروه علــوم خاک، دانشگاه ارومیه Journal Article 2016 04 09 Potassium (K) is one of the essential nutrients for plant growth and it is found in the structure of many silicate minerals of soils. Soil microorganisms such as bacteria, fungi, algae and lichens have high efficiency in silicates decomposing and releasing elements such as potassium. The purpose of this study was to model and evaluate the effects of pH, incubation time and different amounts of feldspar on K release by Bacillus sp. For this reason different ranges of these three variables, including pH (5-9), incubation time (1-17 days) and feldspar (1-7 g.l-1) was considered and a central composite design with 20 experiments was used to evaluate the effects of the coded independent variables on K release from the feldspar. Results indicated that the central composite design has high efficiency (R2= 0.982, RMSE= 1.96mgl-1) in predicting soluble K concentration. Sensitivity analysis of the central composite design revealed that the pH and treated feldspar concentration are the most important factors in K release and the effect of these factors on K release are 37.48 and 31.80 percent, respectively. The highest concentration of the K was observed at high concentrations of feldspar and lowest levels of pH. Incubation time also had a significant effect on potassium release. In the early stages of the incubation time, the trend of potassium release was increased, in middle stages, K amount decreased but it was accelerated at the long times of incubation. Generally, increasing of the feldspar concentration and incubation time along with low initial pH lead to the high amounts of K release from feldspar. پتاسیم یکی از عناصر غذایی ضروری برای رشد گیاهان بوده و در ساختار بسیاری از کانی­های سیلیکاته­ی خاک یافت می­شود. برخی از میکروارگانیسم­ها نظیر باکتری­ها، قارچ­ها، جلبک­ها و گلسنگ­ها کارآیی بالایی در تجزیه سیلیکات­ها و آزادسازی عناصری نظیر پتاسیم از آن­ها را دارند. این مطالعه با هدف مدل­سازی و ارزیابی تأثیر متغیرهای pH، زمان­ انکوباسیون و مقادیر مختلف کانی فلدسپار بر میزان رهاسازی پتاسیم توسط باکتری <em>Bacillus sp</em>. انجام شد. برای این منظور دامنه­های متفاوتی از این سه متغیر شامل pH (9-5)، زمان­ انکوباسیون (17-1 روز) و فلدسپار (7-1 گرم در لیتر) در نظر گرفته شده و طرح مرکب مرکزی با 20 آزمایش و بر اساس مقادیر کدبندی شده متغیرهای مستقل طراحی شد. نتایج نشان داد که مدل طرح مرکب مرکزی قابلیت مطلوبی (892/0 = R²و mgl^-196/1 = RMSE) در پیش­بینی مقدار پتاسیم محلول دارد. تحلیل حساسیت مدل طرح مرکب مرکزی نشان داد که از بین سه متغیر مورد بررسی، مقدار کانی فلدسپار و pH بیشترین تأثیر را بر آزادسازی پتاسیم دارند بطوری­که درصد اثر این دو متغیر بر مقدار پتاسیم محلول به ترتیب برابر با 48/37 و 80/31 درصد به دست آمد. حداکثر غلظت پتاسیم محلول در پایین­ترین pH و بیشترین مقدار کانی فلدسپار مشاهده شد. زمان­ انکوباسیون نیز تأثیر معنی­داری بر آزادسازی پتاسیم داشت. روند آزادسازی پتاسیم در مراحل اولیه انکوباسیون افزایشی، در مراحل میانی کاهشی و در ادامه افزایشی بود. به‌طورکلی افزایش مقدار کانی فلدسپار و طول دوره­ی انکوباسیون همراه با pH اولیه­ی پایین محیط، سبب افزایش قابل‌توجه کارآیی باکتری <em>Bacillus sp.</em>در انحلال پتاسیم شد.  https://ijswr.ut.ac.ir/article_61344_68cda95d158e43d4cb27b9cac0383619.pdf