موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 47 4 2016 12 21 Quantitative soil quality assessment in different land uses at some Parts of south eastern of Qazvin ارزیابی کمی کیفیت خاک در کاربری‌های مختلف در بخشی از اراضی جنوب شرق قزوین 775 784 59984 10.22059/ijswr.2016.59984 FA جلیل کاکه دانشجوی دانشگاه تهران منوچهر گرجی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران علیرضا علی محمدی فارغ التحصیل دانشگاه تهران Journal Article 2015 10 12 Assessment of soil quality is one of the most useful tools for evaluation the soil management condition and different land uses. Quantity indices of soil quality are most suitable methods for determination and comparison of soils quality. In this study soil quality indices and selection methods of effective soil properties were compared for evaluating the soil quality in different land uses. Seventeen soil physical, chemical and biological properties were selected as total data set (TDS) at five different land uses including orchard, rangeland, irrigated farming, dry land farming and unutilized lands, in slope classes of 0-2, 5-7, and 9-11 %, at some parts of south eastern of Qazvin (Iran). Then, 7 properties selected as minimum data set (MDS) using Principle Component Analysis (PCA). Soil quality was evaluated by integrated quality index (IQI) and nemero quality index (NQI) in two set of soil properties including MDS and TDS. The results showed that orchard and rangeland had the highest IQI and NQI in both data sets, respectively, however irrigated farming, dry land farming and unutilized lands have the least IQI and NQI in both data sets, respectively and have significant different compared to orchard and rangeland. Correlation coefficient between TDS and MDS was 0.95 and 0.88 for IQI and NQI, respectively, indicating the reliability of the MDS instead of TDS, and showed that the IQI offers better results for evaluating the soil quality in this case study. یکی از ابزارهای مفید برای بررسی وضعیت مدیریت خاک در کاربری­های مختلف، ارزیابی کیفیت خاک است و استفاده از شاخص­های کمی، یکی از مناسب­ترین روش­های تعیین و مقایسه کیفیت خاک­ها می­باشد. در این تحقیق شاخص­ها و روش­های انتخاب ویژگی­های مؤثر برای ارزیابی کیفیت خاک در کاربری­های مختلف مورد مقایسه قرار گرفتند. 17 ویژگی فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک در پنج کاربری باغ، مرتع، زراعت آبی، زراعت دیم و اراضی رها شده در سه کلاس شیب کمتر از 2، 7-5 و 11-9 درصد، در جنوب شرق قزوین به عنوان مجموعه کل داده­های  Total Data Set)) انتخاب شدند. سپس با استفاده از روش تجزیه مولفه­های اصلی (Principle Component Analysis)، هفت ویژگی به عنوان دسته داده­های حداقل (Minimum data set) انتخاب شدند. با استفاده از دو شاخص کیفیت تجمعی (Integrated quality index) و شاخص کیفیت نمرو (Nemero quality index) در این دو مجموعه داده، کیفیت خاک ارزیابی شد. نتایج به دست آمده نشان داد که کاربری­های باغ و مرتع به ترتیب بیشترین مقدار شاخص­ کیفیت تجمعی و شاخص کیفیت نمرو را در هر دو مجموعه داده به خود اختصاص می­دهند اما کاربری­های زراعت آبی، زراعت دیم و اراضی رها شده دارای کمترین کیفیت خاک هستند و تفاوت محسوسی با دو کاربری باغ و مرتع دارند. ضریب تبیین بین دو مجموعه داده برای شاخص کیفیت تجمعی و شاخص کیفیت نمرو به ترتیب برابر 95/0 و 88/0 است که بیانگر قابل اطمینان بودن استفاده از دسته داده­های حداقل به جای مجموعه کل داده­ها و همچنین کارائی بهتر شاخص کیفیت تجمعی برای ارزیابی کیفیت خاک منطقه مورد مطالعه است. https://ijswr.ut.ac.ir/article_59984_077b5dc919f308bd4b6af136f7a4c83a.pdf