موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 57 7 2026 09 23 Strategies of Improving Agricultural Water Consumption in Qorveh and Dehgolan Plains (In Kurdistan Province) راهبردهای بهبود مصرف آب کشاورزی در دشت‌ های قروه و دهگلان استان کردستان 1727 1743 108877 10.22059/ijswr.2026.411325.670101 FA سلیمان قادری گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، ایران 0000-0001-9314-2574 خلیل کلانتری گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، ایران، 0000-0002-6648-1041 علی اسدی گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، ایران 0000-0001-8461-6352 حسین شعبانعلی فمی گروه مدیریت وتوسعه کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، ایران 0000-0002-4885-0317 Journal Article 2026 02 16 Due to the high level of water consumption in the agricultural sector, improving water use efficiency is considered a key factor in achieving agricultural development goals. Kurdistan Province, located in western Iran, despite having a cold climate, has faced water scarcity and an imbalance between water supply and demand over the past two decades, particularly in its eastern plains of Qorveh and Dehgolan (water code 1308). Given that agriculture is the primary water-consuming sector, this study was conducted with the aim of proposing strategies to improve water use and reduce the impacts of water scarcity on agricultural lands, using a qualitative approach and the SWOT technique. The required data were collected through questionnaires administered to 75 local experts from governmental and private organizations. To assess the internal and external environment of water consumption management in the study area, 98 sub-components were identified and analyzed as strengths, weaknesses, opportunities, and threats. After calculating the relative importance, assigning weights to each sub-component, and scoring the evaluation matrix of internal and external factors, the findings indicated that the primary and priority strategy for improving water consumption falls within the ST (competitive strategy) category. To prioritize the identified strategies, opinions were obtained from ten experts. The results show that weaknesses and threats in the internal and external environments outweigh strengths and opportunities; however, overall, the positive strategic space is greater than the negative space. Among the 14 extracted strategies, seven were identified as top priorities for improving agricultural water resources and consumption in the study area: implementation of an adaptive cropping pattern, formulation of a comprehensive water plan, reform of the water allocation model, development of modern training programs, on-farm water storage, improvement of farm management, and smart irrigation. Therefore, the adoption of adaptive cropping patterns, managerial interventions in farm administration, and reform of water allocation management are strongly recommended. ‌به ‌دلیل ‌مصرف ‌زیاد آب ‌در بخش‌کشاورزی، ‌‌بهبود مصرف، ‌یک‌ عامل ‌مهم‌ در دستیابی ‌به ‌اهداف‌ توسعه‌کشاورزی محسوب می‌شود. استان‌کردستان‌که ‌درغرب‌ ایران‌ ‌واقع‌شده ‌است ‌با ‌وجود داشتن ‌اقلیم ‌سرد، ‌قسمت ‌شرقی ‌آن در دشت‌های قروه و دهگلان با کد آبی 1308 ‌ در طی دو دهه اخیر با کم‌آبی ‌و ناترازی ‌منابع‌ و مصارف ‌روبرو است. این‌ پژوهش ‌با هدف ارائه راهبردهای ‌بهبود مصرف ‌آب ‌وکاهش ‌اثرات‌ کم‌آبی ‌بر اراضی‌کشاورزی با رویکردکیفی و با تکنیک SWOT‌‌ انجام گرفته است. داده‌های ‌موردنیاز به ‌‌وسیله ‌پرسشنامه ‌از طریق 75 نفر از کارشناسان‌‌ محلی سازمان‌های دولتی و خصوصی‌گردآوری ‌شده است. برای بررسی محیط داخلی و خارجی مدیریت مصرف آب در منطقه مورد مطالعه از 98 زیر مؤلفه به عنوان نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید استفاده شده است. پس از محاسبه اهمیت نسبی و تعیین وزن هر یک از زیر مؤلفه‌ها و نمره ارزیابی ماتریس عوامل این یافته به دست آمدکه راهبرد اصلی و اول برای بهبود مصرف آب درناحیهST ( راهبرد رقابتی ) قرار دارد. برای تعیین اولویت راهبردها از ده کارشناس اظهارنظر گرفته شد. یافته‌ها بیانگر آن است که عوامل ضعف و تهدید در محیط داخلی و خارجی بر فرصت‌ها و نقاط قوت غلبه دارند با این توضیح که در مجموع فضای مثبت بیشتر از فضای منفی می‌باشد. در بین 14راهبرد استخراجی به ترتیب 7 راهبرد: اجرای الگوی‌کشت سازگار، تدوین برنامه جامع آب، اصلاح مدل تخصیص‌آب، توسعه آموزش‌های نوین، ذخیره آب در مزرعه، اصلاح مدیریت مزرعه و هوشمندسازی آبیاری راهبردهای برتر برای بهبود منابع و مصارف آب کشاورزی منطقه مورد مطالعه تشخیص داده شدند. اجرای الگوی کشت سازگار، مداخلات مدیریتی در اداره مزرعه و اصلاح مدیریت تخصیص آب پیشنهاد می‌شود. https://ijswr.ut.ac.ir/article_108877_39df04989d004f63d60b1e4c81882e5f.pdf