موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 57 7 2026 09 23 Nutritional Responses of Apple and Peach trees to Two-Year Integrated Nutrient Management and Orchard-Specific Identification of Yield-Limiting Nutrients Using the CND Method پاسخ تغذیه‌ای درختان سیب و هلو به مدیریت تغذیه تلفیقی دوساله و شناسایی اختصاصی عناصر محدودکننده عملکرد با روش CND 1593 1616 108832 10.22059/ijswr.2026.416429.670157 FA طاهره پیری گاوبنده گروه علوم و مهندسی خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، کرمانشاه، ایران 0009-0000-1073-6837 فرانک رنجبر گروه علوم و مهندسی خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0000-0002-2648-4969 علی بهشتی آل آقا گروه علوم و مهندسی خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، کرمانشاه، ایران 0000-0002-8022-1465 عیسی ارجی گروه علوم و مهندسی باغبانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، کرمانشاه، ایران 0000-0002-6188-1724 Journal Article 2026 06 13 Nutrient deficiencies and imbalances are among the major factors reducing the productivity of fruit trees in calcareous soils. This study was conducted in Sahneh County, Kermanshah Province, to evaluate the nutritional responses of apple and peach trees to two-year integrated nutrient management and to identify yield-limiting nutrients using compositional nutrient diagnosis (CND). In each of three apple orchards and three peach orchards, 30 trees were evaluated in a randomized complete block design with two treatments, namely the control and integrated nutrient management, and three replications. The nutrient management program included the integrated application of organic, chemical, and biological fertilizers through deep placement, fertigation, and foliar spraying from winter 2024 to summer 2025. The results showed that this program significantly increased the concentrations of most nutrients in leaves and fruits. In apple, leaf nitrogen, iron, and zinc concentrations increased by 10.6–19.6%, 37.4–45.6%, and 41.3–53.0%, respectively, while fruit nitrogen, calcium, and zinc concentrations increased by 21.5–29.8%, 43.2–77.4%, and 51.0–77.3%, respectively, compared with the control. In peach, leaf nitrogen, potassium, and magnesium concentrations increased by 17.4–23.0%, 38.5–49.7%, and 37.5–55.3%, respectively, whereas fruit nitrogen, calcium, and iron concentrations increased by 45.4–56.7%, 31.3–36.6%, and 25.1–39.1%, respectively. Critical yields were determined to be 109–98 kg tree⁻¹ in apple orchards and 51–20 kg tree⁻¹ in peach orchards. The CND indices identified zinc, calcium, and phosphorus in apple and calcium, magnesium, and potassium in peach as potentially yield-limiting nutrients. کمبود و عدم تعادل عناصر غذایی از عوامل مهم کاهش عملکرد درختان میوه در خاک‌های آهکی است. این پژوهش با هدف ارزیابی پاسخ تغذیه‌ای درختان سیب و هلو به مدیریت تغذیه تلفیقی دوساله و شناسایی عناصر محدودکننده عملکرد با روش تشخیص چندگانه عناصر غذایی (CND) در شهرستان صحنه، استان کرمانشاه، انجام شد. در هر یک از سه باغ سیب و سه باغ هلو، ۳۰ درخت در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با دو تیمار شاهد و مدیریت تغذیه تلفیقی و سه تکرار بررسی شدند. برنامه تغذیه شامل کاربرد تلفیقی کودهای آلی، شیمیایی و زیستی به‌صورت چالکود، کودآبیاری و محلول‌پاشی از زمستان ۱۴۰۲ تا تابستان ۱۴۰۴ بود. نتایج نشان داد که این برنامه، غلظت بیشتر عناصر غذایی برگ و میوه را به‌طور معنی‌داری افزایش داد. در سیب، غلظت نیتروژن، آهن و روی برگ به‌ترتیب 6/10 تا 6/19، 4/37 تا 6/45 و 3/41 تا 0/53 درصد و غلظت نیتروژن، کلسیم و روی میوه به‌ترتیب 5/21 تا 8/29، 2/43 تا 4/77 و 0/51 تا 3/77 درصد نسبت به شاهد افزایش یافت. در هلو، افزایش نیتروژن، پتاسیم و منیزیم برگ به‌ترتیب 4/17 تا 0/23، 5/38 تا 7/49 و 5/37 تا 3/55 درصد و افزایش نیتروژن، کلسیم و آهن میوه به‌ترتیب 4/45 تا 7/56، 3/31 تا 6/36 و 1/25 تا 1/39 درصد بود. عملکرد بحرانی در باغ‌های سیب 109–98 و در باغ‌های هلو 51–20 کیلوگرم در درخت تعیین شد. شاخص CND، روی، کلسیم و فسفر را در سیب و کلسیم، منیزیم و پتاسیم را در هلو به‌عنوان عناصر بالقوه محدودکننده عملکرد شناسایی کرد. https://ijswr.ut.ac.ir/article_108832_ebdd33893ab74da6e1c77e30930bc2de.pdf