موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 57 6 2026 08 23 Flood Hazard Assessment and Floodplain Mapping in the Kan River Basin Using a Hydrological–Hydraulic Modeling Approach ارزیابی خطر سیلاب و پهنه‌بندی سیلاب در حوضه آبریز رودخانه کن با رویکرد مدل‌سازی هیدرولوژیکی-هیدرولیکی 1359 1379 108507 10.22059/ijswr.2026.414839.670145 FA مرتضی شکری عضو هیئت علمی- گروه عمران، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. 0000-0002-6642-1663 Journal Article 2026 05 20 The Kan River watershed is considered one of the flood‑prone basins due to its mountainous topography and its passage through densely populated urban areas of Tehran. The aim of this study is to assess flood hazard in this basin using an integrated hydrological and two‑dimensional hydraulic modeling approach (HEC‑HMS and HEC‑RAS 2D) and to investigate the influence of key parameters affecting flood behavior. Long‑term rainfall and discharge data from the Solaghan and Sangan hydrometric stations for the period 1969–2025 were used in this research. First, design flood discharges were estimated through flood frequency analysis using the Log‑Pearson Type III distribution. Subsequently, the hydrological model was calibrated and validated using the SCS‑CN method and Clark Unit Hydrograph. The generated hydrographs were then transferred to a two‑dimensional hydraulic model to simulate flood depth, flow velocity, and floodplain extent based on a digital elevation model (DEM) with a spatial resolution of 30 m. The results indicate that the peak discharge of the 100‑year return period flood ranges between 140 and 160 m³/s, which is consistent with historical flood events, including the 2014 flood event. Evaluation of the hydrological model performance demonstrated good simulation accuracy, with NSE values ranging from 0.78 to 0.89 and R² values between 0.82 and 0.92. Hydraulic simulations showed that during the 100‑year flood scenario, flow depth in downstream areas exceeds 2.5 m and flow velocity reaches approximately 5 m/s. The estimated flood‑inundated area in this scenario is about 25–29 km², affecting significant parts of districts 21 and 22 of Tehran. Sensitivity analysis further indicated that the Manning roughness coefficient and increased rainfall intensity are the most influential factors in intensifying flood depth and floodplain extent. The findings of this study can support urban planning, river corridor management, and the development of flood management and early warning systems in the Kan River basin and other similar urban watersheds. حوضه آبریز رودخانه کن به دلیل شرایط کوهستانی و عبور از مناطق شهری متراکم تهران، از جمله حوضه‌های با خطر سیلاب بالا به شمار می‌رود. هدف این پژوهش، ارزیابی خطر سیلاب در این حوضه با استفاده از رویکرد تلفیقی مدل‌سازی هیدرولوژیکی (HEC‑HMS) و هیدرولیکی دوبعدی (HEC‑RAS 2D) و بررسی اثر پارامترهای مؤثر بر رفتار سیلاب است. در این مطالعه از داده‌های بلندمدت بارندگی و دبی ایستگاه‌های سولقان و سنگان طی دوره ۱۳۴۸ تا ۱۴۰۴ استفاده شد. ابتدا با تحلیل فراوانی سیلاب و به‌کارگیری توزیع Log‑Pearson Type III، دبی‌های طراحی استخراج گردید. سپس مدل هیدرولوژیکی با استفاده از روش‌های SCS‑CN و Clark Unit Hydrograph کالیبره و اعتبارسنجی شد و هیدروگراف‌های حاصل به مدل هیدرولیکی دوبعدی منتقل گردید تا عمق، سرعت و گستره پهنه سیلاب بر پایه مدل رقومی ارتفاع با تفکیک ۳۰ متر شبیه‌سازی شود. نتایج نشان داد که دبی اوج سیلاب با دوره بازگشت ۱۰۰ساله در بازه ۱۴۰ تا ۱۶۰ مترمکعب بر ثانیه قرار دارد که با رخدادهای تاریخی از جمله سیلاب سال ۱۳۹۳ همخوانی دارد. ارزیابی عملکرد مدل هیدرولوژیکی نشان‌دهنده دقت مناسب شبیه‌سازی با مقادیر NSE بین 78/0 تا 89/0 و ضریب تعیین R² بین 82/0 تا 92/0 بود. شبیه‌سازی هیدرولیکی نشان داد که در سناریوی سیلاب ۱۰۰ساله، عمق جریان در بخش‌های پایین‌دست به بیش از ۲٫۵ متر و سرعت جریان به حدود ۵ متر بر ثانیه می‌رسد و مساحت پهنه سیل‌گیر حدود ۲۵ تا ۲۹ کیلومترمربع برآورد می‌شود که بخش‌هایی از مناطق ۲۱ و ۲۲ تهران را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. تحلیل حساسیت نیز نشان داد که ضریب زبری Manning و افزایش شدت بارش از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر تشدید عمق و گستره سیلاب هستند. نتایج این پژوهش می‌تواند در برنامه‌ریزی شهری، تعیین حریم رودخانه و توسعه سامانه‌های مدیریت و هشدار سیلاب در حوضه رودخانه کن و سایر حوضه‌های شهری مشابه مورداستفاده قرار گیرد. https://ijswr.ut.ac.ir/article_108507_4fab6363a642fa494edda2d2f9ef4781.pdf