موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 57 5 2026 07 23 Investigated the Effect of Liquid Organic Fertilizers Enriched with Different Sources of Iron on the Concentration of Nutrients in Corn (Zea Mays L.) and Postharvest Soil بررسی اثر کودهای آلی مایع غنی‌شده با منابع مختلف آهن بر غلظت عناصر غذایی در ذرت (Zea mays L.) و خاک پس از برداشت 1203 1227 107964 10.22059/ijswr.2026.413641.670131 FA اسما‌‌ٰ‌‌ء احمدوند گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران 0000-0001-8076-6716 احمد گلچین گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران . 0000-0002-7193-6821 مهدی جعفری اصل گروه صنعتی پژوهشی فرهیختگان زرنام، استان البرز، شهر هشتگرد، ایران. 0000-0002-8178-2192 ستاره امانی فر گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. 0000-0001-9260-7069 Journal Article 2026 05 08 An experiment was conducted to investigate the effect of different levels of amino acid-rich organic soluble fertilizers on the concentration of nutrients in corn plants and soil after harvest in a factorial manner in a completely randomized design with three replications under greenhouse conditions. The treatments included: control (C); 3% iron-containing ferrous sulfate solution (S); organic fertilizer without iron enrichment (O); separate application of organic fertilizer without iron and 3% ferrous sulfate (OS); organic fertilizer enriched with 3% iron from ferrous sulfate (A); organic fertilizer enriched with 1.5% iron from Fe-EDTA and 1.5% from ferrous sulfate (AE); organic fertilizer enriched with 1.5% iron from Fe-DTPA and 1.5% from ferrous sulfate (AD); and organic fertilizer enriched with 1.5% iron from Fe-EDDHA and 1.5% from ferrous sulfate (AH). These fertilizers were applied via fertigation at two levels, 50 and 100 L ha⁻¹, corresponding to 80 and 160 mg Fe per 3 kg of soil, respectively. The results showed that most fertilizer treatments increased the concentration of nitrogen, phosphorus, potassium, calcium, magnesium, copper and zinc in the corn shoot compared to the control; however, the increase in the soil was less and only some treatments had a significant difference with the control. The AH100 treatment showed the best efficiency, so that in this treatment the concentration of iron and copper (134.75, 8.11 mg/kg dry tissue), nitrogen (2.29%), phosphorus (0.25%), potassium (2.27%), calcium (0.34%), and magnesium (0.17%) increased by 54.3, 15 17.7, 19.2, 17.4, 17.6, 14.6% respectively compared to the control in the shoot. پژوهشی با هدف بررسی تأثیر سطوح مختلف کودهای آلی محلول غنی از اسیدهای آمینه بر غلظت عناصر غذایی در گیاه ذرت و خاک پس از برداشت به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در شرایط گلخانه‌ای اجرا گردید. تیمارها شامل فاقد کود (C)، محلول سولفات فرو با سه درصد آهن (S)، کود آلی مایع غنی نشده (O)، مصرف جداگانه کود آلی مایع غنی نشده و محلول سولفات فرو حاوی سه درصد آهن (OS)، کود آلی مایع غنی شده با ۳ درصد آهن از منبع سولفات فرو (A)، کود آلی مایع غنی شده با 5/1 درصد آهن از منبع کلات Fe-EDTA و 5/1 درصد آهن از منبع سولفات فرو (AE)، کود آلی مایع غنی شده با 5/1 درصد آهن از منبع کلات Fe-DTPA و 5/1 درصد آهن از منبع سولفات فرو (AD)، و کود آلی مایع  غنی شده با 5/1 درصد آهن از منبع کلات Fe-EDDHA و 5/1 درصد آهن از منبع سولفات فرو  آهن (AH) بودند.  این کودها در دو سطح مصرف ۵۰ و ۱۰۰ لیتر در هکتار، معادل به‌ترتیب 80 و 160 میلی‌گرم آهن در سه کیلوگرم خاک، طی دو نوبت به‌صورت کودآبیاری به کار رفتند. نتایج نشان داد اغلب تیمارهای کودی موجب افزایش غلظت نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، مس و روی در اندام هوایی ذرت نسبت به شاهد شدند؛ هرچند در خاک میزان افزایش کمتر بوده و تنها برخی تیمارها با شاهد اختلاف معنی‌دار داشتند. تیمار AH در سطح ۱۰۰ لیتر در هکتار (AH100)  بهترین کارایی را نشان داد، به طوری که در این تیمار غلظت آهن و مس (75/134 و 11/8 میلی‌گرم در کیلوگرم ماده خشک)، نیتروژن (29/2 درصد)، فسفر (25/0 درصد)، پتاسیم (27/2 درصد)، کلسیم (34/0 درصد) و منیزیم (17/0 درصد)  به‌ترتیب به میزان 3/54، 15، 7/17، 2/19، 4/17، 6/17 و 6/14 درصد نسبت به شاهد در اندام هوایی افزایش یافت. https://ijswr.ut.ac.ir/article_107964_db3be70d29004b2be2dbd0b4d6018472.pdf