موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 57 5 2026 07 23 Religious Traditions and Sustainable Water Governance: A Comparative Study of Islam, Christianity, Judaism, Hinduism, Buddhism, and Indigenous Traditions سنت‌های دینی و حکمرانی پایدار آب: مطالعۀ تطبیقی میان اسلام، مسیحیت، یهودیت، هندوئیسم، بودیسم و سنت‌های بومی 1119 1146 107892 10.22059/ijswr.2026.411702.670105 FA هادی رضایی راد پژوهشکده کشاورزی هسته ای، پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای، سازمان انرژی اتمی، کرج- ایران 0000-0001-8219-5240 عبدالحسین رضائی راد گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی،دانشکده الهیات و معارف اسلامی،دانشگاه شهید چمران اهواز،اهواز،ایران 0000-0001-8395-6638 Journal Article 2026 02 21 The global water crisis transcends mere technical or managerial challenges; it fundamentally reflects an ethical-value crisis in the human-nature relationship. Employing a qualitative-analytical and comparative approach, this study integrates the theoretical framework of Ostrom's ten design principles for common-pool resource governance (eight original plus two supplementary: adaptation to local conditions and nested institutional coordination) with religious environmental ethics to examine the status of water and the ethical principles of its conservation within six major world religious traditions (Islam, Christianity, Judaism, Hinduism, Buddhism, and Indigenous traditions). A content analysis of sacred texts and secondary sources reveals that despite theological and cultural differences, four common ethical principles can be identified: (1) the sacredness and life-giving nature of water; (2) moral responsibility for protection (as stewardship or duty); (3) justice in access and distribution; and (4) the existence of concrete normative/legal mechanisms to ensure protection. The study argues that these principles can serve as complementary normative resources to strengthen contemporary sustainable water governance frameworks (such as IWRM and SDG 6) by providing legitimacy, mobilizing social participation, and filling motivational gaps. The integration of religious teachings with modern knowledge—through mechanisms such as developing ethical charters, engaging religious institutions in policymaking, and revitalizing traditional water management institutions—can enhance the resilience and social acceptability of water policies. However, given the study's focus on sacred texts, further field and empirical research is needed to assess the practical application of these principles within religious communities. بحران جهانی آب صرفاً یک چالش فنی یا مدیریتی نیست بلکه ابعاد اخلاقی، فرهنگی و ارزشی مربوط به رابطه انسان و طبیعت را نیز در بر می‌گیرد. لذا این پژوهش با رویکرد کیفی تحلیلی و تطبیقی و با بهره‌گیری از چارچوب نظری تلفیقی اصول طراحی الینور اوستروم برای حکمرانی منابع مشترک با اخلاق زیست‌محیطی دینی و ارزش‌های اخلاق زیست‌محیطی دینی، به بررسی جایگاه آب و اصول اخلاقی حفاظت از آن در شش سنت دینی اصلی جهان (اسلام، مسیحیت، یهودیت، هندوئیسم، بودیسم و سنت‌های بومی) می‌پردازد. تحلیل تطبیقی متون دینی و منابع ثانویه حاکی از آن است که علیرغم تفاوت‌های الهیاتی و فرهنگی، برخی اصول اخلاقی مشترک در میان سنت‌های مورد مطالعه قابل مشاهده است؛ از جمله: (1) تقدس و حیات‌بخشی آب، (2) مسئولیت اخلاقی در حفاظت از آن، (3) عدالت در دسترسی و توزیع، و (4) وجود سازوکارهای هنجاری یا نهادی برای حفاظت از منابع آبی. این پژوهش استدلال می‌کند که این اصول می‌توانند به‌عنوان منابع هنجاری مکمل، چارچوب‌های معاصر حکمرانی پایدار آب (مانند IWRM   و SDG  6) را از طریق مشروعیت‌بخشی، بسیج اجتماعی و پر کردن خلأ انگیزشی تقویت کنند. ادغام آموزه‌های دینی با دانش مدرن از راه‌هایی چون تدوین منشورهای اخلاقی، مشارکت نهادهای دینی در سیاست‌گذاری و احیای نهادهای سنتی مدیریت آب، می‌تواند به افزایش تاب‌آوری و مقبولیت اجتماعی سیاست‌های آب بینجامد. با این حال، به دلیل تمرکز بر متون مقدس، پژوهش نیازمند مطالعات میدانی و بررسی‌های تجربی برای سنجش کاربست عملی این اصول به ویژه در مطالعات مردم‌نگاری و تحلیل نهادی در جوامع دینی است. https://ijswr.ut.ac.ir/article_107892_69eac2c9d45fd8b9f72f435b23c09628.pdf