موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 57 2 2026 04 21 Effect of Soil-Isolated Cyanobacteria as a Growth-promoting on the Growth and Quality of Potato Mini-Tubers (Solanum tuberosum L.) under Greenhouse Cultivation تأثیر محرک رشدی سیانوباکتری جداسازی شده از خاک بر رشد و کیفیت غده‌چه سیب‌زمینی (Solanum tuberosum L) در کشت گلخانه‌ای 375 391 106939 10.22059/ijswr.2026.408464.670076 FA صاحب سودایی مشایی گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران اعظم خیرالهی نجف آبادی گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، چهارمحال و بختیاری، ایران رحیم برزگر گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، چهارمحال و بختیاری، ایران. صادق موسوی فرد گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، چهارمحال و بختیاری، ایران Journal Article 2025 12 23 This study investigates the effects of cyanobacteria-based growth stimulants isolated from soil on the growth and quality of potato minitubers (Solanum tuberosum L.) grown in greenhouse soil culture. Cyanobacterial strains were cultivated and isolated from soil, their physiological characteristics and biomass production were determined, and their extracts were prepared. An experiment was conducted in a randomized complete-block design with four treatments and three replicates in 2025. Growth characteristics and plant nutrient concentrations were assessed. Morphological and filamentous-cell analyses indicated that the isolates correspond to two cyanobacterial strains in the genera Anabaena and Nostoc. Both strains exhibited significant capacities for atmospheric nitrogen fixation, tricalcium phosphate solubilization, and production of indole-3-acetic acid (IAA). All treatments enhanced growth traits of potato plants relative to the untreated control. Stem length and diameter, leaf number, total tuber number, and leaf concentrations of phosphorus, iron, and zinc were higher in the cyanobacterial extract foliar-spray treatment than in the control. Total tuber weight increased by 24.46% under root inoculation with cyanobacteria compared with the control. Total tuber number, along with the counts of medium and small tubers, showed positive and significant correlations at p≤0.01, while the number of large tubers and the weight of medium tubers correlated positively at p≤0.05. Leaf chlorophyll content (SPAD) correlated positively and significantly with leaf nitrogen concentration (r= 0.72, p≤0.01), and leaf nitrogen concentration correlated positively with leaf potassium concentration (r=0.66, p≤0.05). These findings underscore the growth-promoting activity of soil-isolated cyanobacteria as a plant-growth-enhancing treatment and support the use of cyanobacterial bio-extracts as sustainable tools to improve the growth and quality of potato tubers. این پژوهش به منظور بررسی تأثیر محرک‌های رشدی سیانوباکتری‌های جداسازی شده از خاک بر کیفیت رشد غده‌چه سیب زمینی در کشت بستر خاکی گلخانه انجام شد. کشت و جداسازی سویه‌های سیانوباکتری از خاک، تعیین ویژگی‌های فیزیولوژیکی و تولید زیست توده و تهیه عصاره آنها و سپس آزمایش در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با چهار تیمار و سه تکرار در سال 1403 انجام شد. برخی خصوصیات رشدی و غلظت عناصر غذایی گیاه ارزیابی شد. نتایج بررسی ویژگی‌های مورفولوژیک و رشته‌ای سلول این دو سیانوباکتری نشان داد که مربوط به دو سویه آنابنا و نوستوک می‌باشند. هر دو سویه توانایی‌های قابل توجهی در تثبیت نیتروژن اتمسفری، حل‌کنندگی تری‌کلسیم فسفات و تولید هورمون گیاهی ایندول-3-استیک اسید (IAA) نشان دادند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد اثر تیمارها بر بیشتر صفات اندازه‌گیری شده از لحاظ آماری تفاوت معنی‌داری داشت. نتایج نشان داد که همه تیمارها ویژگی‌های رشد گیاهان سیب‌زمینی را در مقایسه با گیاهان تیمار نشده افزایش دادند. طول و قطر ساقه، تعداد برگ، تعداد کل غده‌چه‌ها، غلظت فسفر آهن و روی برگ در تیمار محلولپاشی عصاره سیانوباکتری بیشتر از تیمار شاهد بود. وزن کل غده‌چه‌ها در تیمار تلقیح ریشه با سیانوباکتری با افزایش 46/24 درصد نسبت به تیمار شاهد مشاهده شد. تعداد کل غده‌چه‌ها با تعداد غده‌چه‌های متوسط و تعداد غده‌چه‌های کوچک همبستگی مثبت و معنی‌دار در سطح احتمال یک درصد و غلظت نیتروژن برگ با غلظت پتاسیم برگ (r=0.66*) همبستگی مثبت و معنی‌دار در سطح احتمال 5 درصد نشان داد. این یافته‌ها، فعالیت محرک رشدی سیانوباکتری‌های جدا شده از خاک را به عنوان تیمار بهبود دهنده رشد گیاه و همچنین کاربرد عصاره زیستی را به عنوان ابزارهای پایدار برای افزایش رشد و کیفیت غده‌چه‌های سیب‌زمینی برجسته کرد https://ijswr.ut.ac.ir/article_106939_42b51646b4354cf11860e4ee3864db64.pdf