موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 56 12 2026 02 20 The effect of irrigation water salinity on biomass and some morpho-physiological characteristics of two-year-old seedlings Vetiver grass (Chrysopogon zizanioides L) اثر شوری آب آبیاری بر عملکرد زیست توده و برخی خصوصیات مورفو-فیزیولوژیکی نهال دوساله گیاه وتیورگراس (L. Chrysopogon zizanioides) 3375 3391 106012 10.22059/ijswr.2026.404286.670028 FA عاطفه فرجادی گروه مهندسی طبیعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان معصومه موقری گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان. خوزستان، ایران میترا چراغی گروه مهندسی طبیعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان Journal Article 2025 10 14 Soil salinity stress is a major environmental challenge in arid and semi-arid regions. Cultivating salt-tolerant plants is a sustainable approach for livestock feed production and soil conservation. This study aimed to investigate the effects of irrigation water salinity on biomass production and morpho-physiological traits of two-year-old vetiver grass (<em>Chrysopogon</em> <em>zizanioides</em>) seedlings.The experiment included six levels of water salinity (city water (as the control), 4, 8, 16, 32, and 64 dS/m), arranged in a completely randomized block design with four replications over ten months.Results showed that from the seventh month onward, plant height, fresh and dry weight of underground organs, leaf relative water content, and proline concentration were significantly affected by salinity, whereas crown diameter, fresh and dry weight of aerial parts and leaves, aboveground biomass, and photosynthetic pigments were not significantly affected. The lowest plant height occurred at 64 dS/m, while the highest was observed at 32 dS/m, representing a 57% increase compared to the control. Fresh and dry weight of roots and leaf relative water content exhibited significant changes at higher salinity levels. Furthermore, contrary to expectations, proline content decreased at 4 dS/m. A transfer factor (TF) below 1 indicates that vetiver grass acts as a salt-excluding plant. Overall, vetiver grass demonstrated high tolerance to salinity; even at 64 dS/m, aerial biomass and crown development were not significantly affected. These findings support the use of this species for forage production and soil protection in saline rangeland restoration projects. تنش شوری یکی از چالش‌های زیست‌محیطی در مناطق خشک و نیمه‌خشک است و تولید گیاهان شورزیست روشی پایدار برای تغذیه دام و حفاظت خاک محسوب می‌شود. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر شوری آب آبیاری بر عملکرد زیست‌توده و ویژگی‌های مورفو-فیزیولوژیکی نهال دوساله وتیورگراس (<em>zizanioides</em> <em>Chrysopogon</em>)  انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل شش سطح شوری آب (آب شهر (شاهد)، 4، 8، 16، 32 و 64 دسی‌زیمنس بر متر) در قالب طرح بلوک کاملاً تصادفی با چهار تکرار به مدت ده ماه اجرا گردید. نتایج نشان داد که ارتفاع گیاه از ماه هفتم به بعد، وزن تر و خشک اندام زیرزمینی، رطوبت نسبی برگ و میزان پرولین به‌طور معنی‌داری تحت تأثیر شوری قرار گرفت، در حالی که قطر تاج پوشش، وزن تر و خشک اندام هوایی و برگ، بیومس رویشی و رنگیزه‌های فتوسنتزی تحت تأثیر قرار نگرفتند. کمترین ارتفاع گیاه در شوری 64 دسی‌زیمنس و بیشترین آن در شوری 32 دسی‌زیمنس با 57 درصد افزایش نسبت به شاهد مشاهده شد. وزن اندام زیرزمینی و رطوبت برگ در شوری‌های بالاتر کاهش و افزایش معنی‌داری داشت، و بر خلاف انتظار، میزان پرولین در شوری 4 دسی‌زیمنس کاهش یافت. ضریب انتقالTF) ) کمتر از یک نشان‌دهنده ویژگی دافع نمک این گیاه است. به طور کلی، وتیورگراس تحمل بالایی نسبت به شوری دارد و حتی در شوری 64 دسی‌زیمنس تولید زیست‌توده اندام هوایی و تاج پوشش تحت تأثیر قرار نگرفت، که استفاده از آن برای تولید علوفه و حفاظت خاک در مراتع شور را توجیه‌پذیر می‌سازد. https://ijswr.ut.ac.ir/article_106012_5bf385274e48505ec784e0c78f86e9ac.pdf