موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 56 9 2025 11 22 Morphological traits, seed yield and seed nutrient absorption of triticale plants in the presence of nickel with application of some organic and inorganic soil amendments خصوصیات مورفولوژیکی، عملکرد و جذب عناصر غذایی گیاه تریتیکاله در حضور نیکل تحت تاثیر کاربرد برخی اصلاح‌کننده‌های آلی و معدنی خاک 2467 2482 105180 10.22059/ijswr.2025.395141.669953 FA زهرا جلال پور دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز،شیراز، ایران 0009-0000-7427-597X علی بهپوری گروه اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی داراب، دانشگاه شیراز 0000-0003-4349-9676 احسان بیژن زاده دانشیار بخش اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، ایران 0000-0003-2076-2048 حمید رضا بوستانی بخش مهندسی خاک و آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، ایران 0000-0002-2758-9877 مهدی نجفی قیری بخش مهندسی خاک و آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، ایران 0000-0003-0401-7566 Journal Article 2025 06 01 In order to investigate the effects of various soil amendments, including municipal waste compost its biochar and bentonite in the presence of pollutant nickel, on morphological characteristics, yield, and nutrient absorption of triticale seeds, a factorial experiment was conducted based on a completely randomized design with 3 replicates in the research greenhouse of the College of Agriculture and Natural Resources of Darab, Shiraz University. Experimental factors included: Nickel at three levels: control (no nickel application), 150 mg nickel/kg soil, and 300 mg nickel/kg soil supplied from a nickel chloride source, and soil amendments at seven levels: control, municipal waste compost, biochar, bentonite, bentonite and biochar, bentonite and municipal waste compost, biochar, and municipal waste compost, each at a level of 2% by weight. The results showed that the effect of different levels of soil amendments on morphological traits was significant. The highest plant height (80.29 cm) was related to the use of municipal waste compost. The highest seed yield of triticale (1.86 g/plant) was obtained with the application of municipal waste compost. All seed nutrients were affected by the interaction of nickel and soil amendments at the 1% probability level. It was interesting that, the highest seed phosphorus content (0.29%) was obtained with the application of 300 mg of nickel combined with the application of bentonite and biochar. The highest seed zinc concentration with an average of 49.8 mg/kg and seed manganese with an average of 38.3 mg/kg were obtained in the absence of nickel and the addition of biochar.  به منظور بررسی اثرات ‌اصلاح‌کننده‌های مختلف خاک از جمله کمپوست زباله شهری، زغال زیستی حاصل از آن و بنتونیت در حضور آلاینده نیکل بر خصوصیات مورفولوژیکی، عملکرد و جذب عناصر غذایی دانه گیاه تریتیکاله، آزمایشی بصورت فاکتوریل با طرح پایه کاملاً تصادفی با 3 تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز انجام شد. فاکتورهای آزمایشی شامل: نیکل در سه سطح: شاهد (بدون کاربرد نیکل)، 150 ‌میلی‌گرم نیکل بر کیلوگرم خاک و 300 ‌میلی‌گرم نیکل بر کیلوگرم خاک تامین شده از منبع نیکل کلرید و اصلاح‌کننده‌های خاک در 7 سطح: شاهد، کمپوست زباله شهری، زغال زیستی، بنتونیت، بنتونیت و زغال زیستی، بنتونیت و کمپوست زباله شهری، زغال زیستی وکمپوست زباله شهری هر کدام در سطح 2 درصد وزنی بود. نتایج نشان داد که اثر سطوح مختلف ‌اصلاح‌کننده‌های خاک بر صفات مورفولوژیکی معنی‌دار بود. بیشترین ارتفاع بوته (29/80 سانتیمتر) مربوط به استفاده از کمپوست زباله شهری بود. همه صفات مرتبط با عملکرد گیاه تحت تاثیر کاربرد ‌اصلاح‌کننده‌های خاک قرار گرفت. بالاترین عملکرد دانه گیاه تریتیکاله (86/1 گرم در بوته) با کاربرد کمپوست زباله شهری بدست آمد. همه عناصر غذایی دانه در سطح احتمال یک درصد تحت تاثیر برهمکنش نیکل و ‌اصلاح‌کننده‌های خاک قرار گرفتند. بالاترین مقدار فسفر دانه (29/0 درصد) با کاربرد 300 ‌میلی‌گرم نیکل توام با کاربرد بنتونیت و زغال زیستی حاصل شد. بیشترین غلظت روی دانه با میانگین 8/49 و منگنز دانه با میانگین 3/38 ‌میلی‌گرم بر کیلوگرم در شرایط عدم کاربرد نیکل و افزودن زغال زیستی حاصل شد.  https://ijswr.ut.ac.ir/article_105180_c121b99cc7d9ec723905fa9249bac20e.pdf