موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 56 7 2025 09 23 Calibration of Potassium Soil Test Results in Some Calcareous Soils تفسیر نتایج داده‌های آزمون خاک پتاسیم در تعدادی از خاک‌های آهکی 1879 1894 104189 10.22059/ijswr.2025.390607.669884 FA مرضیه براتی زانیانی گروه علوم و مهندسی خاک. دانشکده کشاورزی. دانشگاه شهرکرد. ایران علی رضا حسین پور گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. محمد حسن صالحی گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، ایران 0000-0002-5322-3078 اعظم جعفری گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه با هنر کرمان. کرمان. ایران. Journal Article 2025 02 17 The present study, aimed to investigate the potassium status using different extractants and to calibrate potassium soil test results by using the Cate-Nelson variance analysis method for maize (Zea mays L.) plant in some calcareous soils. Soil samples were collected (0-30 cm) from farmlands soils of Shahrekord plain and selected 30 soil samples for pot experiment. The greenhouse experiment was carried out as a factorial in the form of completely randomized design with two factors) types of soil and potash fertilizer (with three replications. At the end of the vegetative period, maize plants harvested and plant indices were determined. The results of the analysis of variance showed that the main effects of soil type and potassium fertilizer were significant (p<0.01) on dry matter weight, potassium concentration and uptake. Among the extractants evaluated, 1N NH4OAc, 0.1M barium chloride and 0.01M calcium chloride were identified as the most effective methods for estimating available potassium in these soils, respectively. By using two-classes model of Cate- Nelson variance analysis, the potassium critical levels in the 1N NH4OAc, 0.1M barium chloride and 0.01M calcium chloride extractants were 290.0, 270.25 and 69.50 mg kg-1 respectively. By using the three-class model of Cate- Nelson variance analysis showed that the low and medium class boundaries for these extractants were 200.5, 205.5 and 33.0 mg kg-1 respectively and the medium and high class boundaries were 364.5, 270.5, and 69.5 mg kg-1 respectively. These results can be utilized to improve potassium fertilization management in calcareous soils of the country. آگاهی از وضعیت پتاسیم خاک در مدیریت تغذیه گیاهان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. تحقیق حاضر، به منظور بررسی وضعیت پتاسیم با عصاره‌گیرهای مختلف و گروه‌بندی مقادیر پتاسیم خاک به روش تجزیه واریانس دو گروهه و سه گروهه کیت-نلسون در گیاه ذرت در تعدادی از خاک‌های آهکی انجام شد. بدین منظور، 30 نمونه از خاک‌های کشاورزی (30-0 سانتیمتر) دشت شهرکرد جمع‌آوری شد. آزمایش گلخانه‌ای به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملا تصادفی با دو فاکتور (نوع خاک و مقدار کود پتاسه) در 3 تکرار انجام شد. پس از اتمام دوره رویشی، بخش هوایی ذرت برداشت و شاخص‌های گیاهی تعیین شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثرات خاک و کود پتاسه در سطح یک درصد اثر معنی‌داری بر وزن خشک، غلظت و جذب کل پتاسیم گیاه داشت. در بین عصاره‌گیرهای بررسی‌شده، استات آمونیوم یک نرمال، باریم کلرید 1/0 مولار و کلسیم کلرید 01/0 مولار، به‌ ترتیب به ‌عنوان مؤثرترین روش‌های برآورد پتاسیم قابل استفاده در این خاک‌ها شناسایی شدند. با استفاده از روش‌ تجزیه واریانس دو گروهه کیت-نلسون، حد بحرانی پتاسیم در عصاره‌گیرهای استات آمونیوم یک نرمال، باریم کلرید 1/0 مولار و کلسیم کلرید 01/0 مولار به‌ترتیب 0/290، 25/270 و 50/69  میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک به دست آمد. همچنین، نتایج آزمون خاک پتاسیم به روش تجزیه واریانس سه گروهه کیت-نلسون نشان داد که مرز گروه کم و متوسط در عصاره‌گیرهای ذکر شده به‌ترتیب؛ 5/200، 5/205 و 0/33 میلی‌گرم بر کیلوگرم و مرز گروه متوسط و زیاد، به‌ترتیب؛ 5/364، 5/270 و 5/69  میلی‌گرم بر کیلوگرم بود. این نتایج می‌تواند در مدیریت بهتر تغذیه پتاسیم در خاک‌های آهکی کشور مورد استفاده قرار گیرد. https://ijswr.ut.ac.ir/article_104189_ddc2ca1c4e93aa3f77990cfd9b909f2a.pdf