موسسه انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X 56 1 2025 03 21 Estimation of saturated soil paste electrical conductivity, soluble cations and anions from different ratios of soil to water (1:1, 1:2.5, and 1:5) in non‐gypsiferous soils with various textures تخمین قابلیت هدایت الکتریکی، کاتیون‏ها و آنیون‏های محلول در عصاره اشباع از روی نسبت‏های مختلف خاک به آب (1:1، 5/1:2، 1:5) در خاک‏های غیرگچی با بافت‌های متفاوت 247 263 101498 10.22059/ijswr.2024.383125.669804 FA ایوب آویژگان گروه علوم و مهندسی خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، کرج، ایران کریم شهبازی سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی (AREEO)، موسسه تحقیقات خاک و آب (SWRI)، کرج، ایران مصطفی مارزی سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی (AREEO)، موسسه تحقیقات خاک و آب (SWRI)، کرج، ایران ارژنگ فتحی گردلیدانی گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران Journal Article 2024 10 02 This research aims to determine and validate the relationship between the electrical conductivity (EC_e), cations and anions concentration in the extract of saturated soil paste and the relevant parameters in the extract of soil-to-water ratios namely 1:1, 1:2.5, and 1:5 in non‐gypsiferous soils with different textures. Accordingly, 64 soil samples from different regions of Iran were selected and EC, and cations and anions concentration in both saturated past extract and soil-to-water ratios extract were determined. Moreover, the soils were categorized into three texture classes: fine-, medium-, and coarse-textured. To develop and validate the overall relationships between EC_e and EC of different ratios, 43 soils were used for relationship development, and 21 soils were used for relationship validation. The results demonstrated that in the fine-textured soils, 〖 EC〗_e=2×EC_ (1:1) =4×EC_ (1:2.5) =8×EC_ (1:5); in the medium-textured soils, 〖 EC〗_e=2×EC_ (1:1) =5.5×EC_(1:2.5)=10×EC_(1:5); and in the coarse-textured soils, 〖 EC〗_e=2×EC_(1:1)=3×EC_(1:2.5)=6~8×EC_(1:5). Therefore, despite the limited number of soils, it can be recommended to use EC_ (1:1) for estimating 〖 EC〗_e since the regression relationship between these two methods remains constant and equal to two times of 〖 EC〗_e across three texture classes. Regardless of the soil texture, the following relationship was obtained for all studied soils; 〖 EC〗_e=2×EC_ (1:1) =5×EC_ (1:2.5) =10×EC_ (1:5). Also, the results of the validation of different relationships showed that the soil-to-water ratio of 1:1 due to lower errors, closer equation slope to 1:1 line and higher determination coefficient (R^2=0.99) gives a more accurate 〖 EC〗_e estimation compare to the other two ratios. Regarding the concentration of cations and anions, it can be recommended to use the 1:1 extract instead of saturated past extract, especially for non-saline soils, and provides a larger volume of extract. این تحقیق با هدف تعیین و ارزیابی روابط بین قابلیت هدایت الکتریکی عصاره گل اشباع (EC_e) و غلظت کاتیون‌ها و آنیون‌های آن با EC و غلظت کاتیون‌ها و آنیون‌های نسبت‏های خاک به آب 1:1، 5/1:2 و 1:5 در خاک‌های غیرگچی با بافت‏ مختلف انجام شد. تعداد 64 نمونه خاک از مناطق مختلف ایران با ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی مختلف انتخاب و در آن‌ها EC و غلظت کاتیون‏ها و آنیون‏های عصاره اشباع و نسبت‏های خاک به آب مختلف و بافت خاک اندازه‏گیری شد. خاک‌های منتخب از نظر بافت در سه دسته ریز، متوسط و درشت قرار داده شدند. جهت توسعه و ارزیابی روابط کلی بین EC_e و EC نسبت‏های مختلف، 43 نمونه خاک برای توسعه روابط رگرسیونی و 21 نمونه خاک برای ارزیابی روابط استفاده شد. نتایج نشان داد در خاک‏های ریز بافت EC_e=2×EC_(1:1)=4×EC_(1:2.5)=8×EC_(1:5)، در خاک‏های متوسط بافت EC_e=2×EC_(1:1)=5.5×EC_(1:2.5)=10×EC_(1:5)  و در خاک‏های درشت بافت EC_e=2×EC_(1:1)=3×EC_(1:2.5)=6-8×EC_(1:5)  بود. بنابراین از آنجایی که شیب رابطه رگرسیونی بین EC_e و EC_(1:1)  در هر سه نوع بافت خاک ثابت و برابر دو است، بنابراین علیرغم تعداد نسبتا کم نمونه‏ها، EC_"1:1"   برای برآورد EC_e قابل توصیه است. نتایج نشان داد EC_e=2×EC_(1:1)=5×EC_(1:2.5)=10×EC_(1:5)  بود. نتایج ارزیابی روابط مختلف نشان داد که نسبت خاک به آب 1:1 به دلیل جذر میانگین مربعات خطا (RMSE)، میانگین خطای مطلق (MAE) و درصد خطای کم‏تر، شیب معادله نزدیک‌تر به خط 1:1 و ضریب تعیین بزرگ‏تر (R^2=0.99) در مقایسه با دو نسبت دیگر برآورد دقیق‏تری از EC_e بدست می‏دهد. در مورد برآورد غلظت کاتیون‏ها و آنیون‏های عصاره گل اشباع نیز نسبت 1:1 با حجم عصاره بیش‏تر نسبت به عصاره گل اشباع به ویژه برای خاک‏های غیرشور قابل توصیه است.  https://ijswr.ut.ac.ir/article_101498_6a8b6e3ab47f4b6b3132068b5264f634.pdf