Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.63414 فرسایش و حفاظت خاک ارزیابی کارآئی مدل نیمه توزیعی SWAT در شبیه سازی جریان رودخانه ای (مطالعة موردی حوضه آبخیز تالار استان مازندران) ارزیابی کارآئی مدل نیمه توزیعی SWAT در شبیه سازی جریان رودخانه ای (مطالعة موردی حوزه آبخیز تالار استان مازندران) غلامی عباس دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری شاهدی کاکا استادیار گروه مهندسی آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری حبیب نژاد روشن محمود استاد گروه مهندسی آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری وفاخواه مهدی دانشیار گروه مهندسی آبخیزداری دانشگاه تربیت مدرس سلیمانی کریم استاد گروه مهندسی آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری 23 09 2017 48 3 463 476 27 02 2016 29 10 2016 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63414.html

 در این تحقیق به‌منظور ارزیابی کارآئی و بررسی پارامترهای مؤثر بارش-رواناب در حوضه تالار استان مازندران از مدل SWAT استفاده شده است. واسنجی با کمک این مدل با استفاده از مقادیر بارش روزانة 8 ایستگاه باران‌سنجی، مقادیر دمای روزانة 5 ایستگاه تبخیر سنجی و با خروجی دبی در ایستگاه شیرگاه- تالار انجام شده است. نحوة انجام کالیبراسیون و اعتبار سنجی با استفاده از این مدل بدین‌صورت بوده است که در ابتدا بر اساس 21 پارامتر با حساسیت بالا، مدل شبیه‌سازی شد. در مرحلة اعتبار سنجی 21 پارامتر با حساسیت بالا، بررسی شاخص‌های p-Value و t-State نیز نشان­دهندة رفتار و حساسیت پارامترها در این مرحله می‌باشد. در این مرحله نیز پارامتر CN2-MGT با کمترین مقدار شاخص p-Value و بالاترین مقدار شاخصt-State به‌عنوان حساس‌ترین پارامتر مورد شناسایی قرار گرفته است. نتایج مرحلة اول کالیبراسیون مدل نشان داد که مدل دارای ضعف‌هایی در شبیه‌سازی می‌باشد که این موضوع به‌خوبی در ضرایب p-factor، r-factor، R2 و N.S به ترتیب با 04/0، 91/3، 0.01 و 15/44- نشان داده‌شده است. با توجه به این مسائل بر اساس بررسی نتایج مرحلة اول این مطالعه، اقدام به واسنجی 8 پارامتر حساس از میان 21 پارامتر اولیه شده است تا تطابق بهتری بین دبی‌های مشاهده‌ای و شبیه‌سازی‌شده بوجود آید. در مرحلة اعتبار سنجی 8 پارامتر منتخب و حساس در سطح اعتماد 95%، تطابق بالائی بین دبی‌های مشاهداتی و شبیه‌سازی‌شده بوجود آمد که نتایج پلاتهای نقطه‌ای این مرحله نیز به این موضوع اشاره می‌نماید مقایسة ضرایب p-factor، r-factor، R2 وN.S  این مرحله نیز به ترتیب با 98/0. 79/0، 93/0 و 93/0 نیز نشان از بهبود شبیه‌سازی مدل در این مرحله دارد که سبب افزایش کآرائی مدل جهت شبیه‌سازی می‌باشد.

 برنامه SUFI2 پارامترهای حساس کالیبراسیون اعتبارسنجی Abbaspour, K.C. E Rouholahnejad S. Vaghefi ,R. Srinivasan ,H. Yang a, B. Kløve. (2015). A continental-scale hydrology and water quality model for Europe:Calibration and uncertainty of a high-resolution large-scale SWAT mode.Journal of Hydrology 524 ,733–752 Abbaspour  K.C et al. (2008) . SWAT-CUP2: SWAT Calibration and Uncertainty Programs - A User Manual. Department of Systems Analysis, Integrated Assessment and Modelling (SIAM), Eawag, Swiss Federal Institute of Aquatic Science and Technology, Duebendorf, Switzerland,95pp Abbaspour,K.C.(2007) user manual for SWAT-CUP,SWAT calibratin and uncertainty analysis programs:EAWAG: Swiss Fed.inst.of Aquat.Sci and Technol.,  Du"bendorf,Switzerland.93p. Aragão, R., Cruz, M.A.S., Amorim, J.R.A., Mendonça, L.C., Figueiredo, E.E., Srinivasan, V.S.( 2013). Sensitivity analysis of the parameters of the SWAT model and simulation of the hydrosedimentological processes in a watershed in the northeastern region of Brazil. Rev. Bras. Ciênc. Solo 37, 1091–1102 (in Portuguese). Arnold, J.G., Srinivasan, R., Muttiah, R.S., Williams, J.R.(1998). Large area hydrologic modeling and assessment – part 1: model development. J. Am. Water Resour. Assoc. 34 (1) 73–89. Andrade, M.A., Mello, C.R., Beskow, S.(2013). Hydrological simulation in a watershed with predominance of Oxisol in the Upper Grande river region,MG—Brazil. Rev. Bras. Eng. Agric. Ambient .17, 69–76 (in Portuguese). Atfi, Gh. (2014). Flow and sediment yield prediction using SWAT model and ArcGIS in Ahar chai, Ms.c. dissertation, University of Ardabil, Mohaghegh Ardabili. (in Farsi) Baker, T.J., Miller S.N .(2013).Using the Soil and Water Assessment Tool (SWAT) to assess land use impact on water resources in an East African watershed. J. Hydrol. 486, 100–111 Brzozowski, J., Miatkowski, Z., Śliwiński, D., Smarzyńska, K., Śmietanka, M.(2011).Application of SWATmodel to small agricultural catchment in Poland. J. Water Land Dev. 15, 157–166. Chen ,Ji a, Yiping Wua,b.(2012),Advancing representation of hydrologic processes in the Soil and Water Assessment Tool (SWAT) through integration of the TOPographic MODEL(TOPMODEL) features, Journal of Hydrology. 420–421, 319–328 Di Luzio, M. and J.G. Arnold. (2004). Formulation of a hybrid calibration approach for a physically based distributed model with NEXRAD data input. Journal of hydrology. 298(1-4),136-154. Durães, F.,Mello, C.R.,Naghettini, M.(2011). Applicability of the SWAT model for hydrologic simulation in Paraopeba river basin, MG. Cerne. 17, 481–488. Fontaine, T.A., Cruickshank, T.S., Arnold, J.G., Hotchkiss, R.H.(2002). Development of a snowfall-snowmelt routine for mountainous terrain for the soil water  assessment tool (SWAT). Journal of Hydrology. 262,209–223. Fukunaga Danilo Costa , Roberto Avelino Cecílio ,Sidney Sára  Zanetti ,Laís Thomazini Oliveira , Marco Aurélio Costa Caiado. (2015). Application of the SWAT hydrologic model to a tropical watershed at Brazil ,Catena. 125, 206–213. Golshan, M. (2013). Flow and sediment yield prediction using SWAT model in haraz watershed, Mazandaran Province, MS.c dissertation, University of Sari, Scince agricalture and nathral resourse. (In Farsi) Lei Qiao ⇑, Chris B. Zou, Rodney E. Will, Elaine Stebler(.2015).  Calibration of SWAT model for woody plant encroachment using paired experimental watershed data. Journal of Hydrology.523 , 231–239 Mirsane, S., Kavianpor, Z. and Delavar, M. (2009). Assessment impact of Hydrological various parameters on watershed runoff by SWAT model, In Proceedings: Eighth the Civil Engineering International Congress, May 11-13., Shiraz, Iran, PP. 1-9. (In Farsi) Neitsch, S.L., Arnold, J.G., Kiniry, J.R., King, K.W., Williams, J.R.(2005 a). Soil and Water Assessment Tool (SWAT) Theoretical Documentation. Blackland Research Center, Texas Agricultural Experiment Station, Temple, Texas (BRC Report02-05). Omani, N., Tajrishi, M. and Abrishamchi, A. (2006). Simulating of Runoff by SWAT & GIS, In Proceedings; Seventh international seminar of river engineering, January 14-16., Ahvaz, Iran, PP. (in Farsi) Rostameian, R., mosavi, S.F., Manochehr, H., Afyoni, M. and Abaspor, K.(2008). Evaluation of runoff and sediment Yield using SWAT2000 model in the North Karon in Beheshtabad watershed, Journal Sience and Technology of Agriculture and Natural Resources, 48, 531-517.(In Farsi) Salmani, H.( 2011). Optimization of the parameters affecting the rain fall-run off in SWAT semi distributive model (case study of Ghazaghli subwatershed, (Gorganrood waterhed), MS.c dissertation, University of Tehran.  Salmani,h.m.rostami khalaj,m.mohseni saravi,r. hamed and  a. salajeghe .(2012). Optimmization of afecte parameter on runoff-precipitatuion in SWAT model(case study in ghazaghely watershed of golestan province). QUARTERLY NATURAL ECOSYSTEMS OF IRAN.vol3(2).85-100(In Farsi) Singh Vishal, Niteenkumar Bankar, Sagar S. Salunkhe, Apurba K. Bera and J. R. Sharma.(2013). Hydrological stream flow modelling on Tungabhadra catchment: parameterization and uncertainty analysis using SWAT CUP, CURRENT SCIENCE, VOL. 104, NO. 9 Thampi, S.G., Raneesh, K.Y., Surya, T.V.(2010). Influence of scale on SWAT model calibration for streamflow in a river basin in the humid tropics. Water Resour. Manag. 24:, 4567–4578. Wangpimool, Winai,Kobkiat Pongput,Chinnapat Sukvibool, Samran Sombatpanit,and Philip W. Gassman.(2013). The effect of reforestation on stream flow in Upper Nan river basin using Soil and Water Assessment Tool(SWAT)model, International Soil and Water Conservation Research,Vol 1,No 2, pp. 53 63 Wellen ,Christopher ,George B Arhonditsis ,Tanya Long, Duncan Boyd.(2014). Quantifying the uncertainty of nonpoint source attribution in distributed water quality models: A Bayesian assessment of SWAT’s sediment export Predictions ,Journal of Hydrology. 519 ,3353–3368 Xie Hua a, Yanqing Lian b(.2013).Uncertainty-based evaluation and comparison of SWAT and HSPF applicationsto the Illinois River Basin, Journal of Hydrology ,481,119–131 Zhang -Xuesong , Raghavan Srinivasan , David Bosch .(2009).Calibration and uncertainty analysis of the SWAT model using Genetic Algorithmsand Bayesian Model Averaging. Journal of Hydrology. 374 , 307–317 Zhang, X., Srinivasan, R., Debele, B., Hao, F.( 2008a) . Runoff simulation of the Headwaters of the Yellow River using the SWAT model with three snowmelt algorithms. Journal of the American Water Resources Association. 44 (1), 48–61. doi:10.1111/j.1752-1688 00137.x. Zhixiang Lu a,b, Songbing Zou a, Honglang Xiao a, Chunmiao Zheng c,d, Zhenliang Yin a, Weihua Wang a,b.(2015). Comprehensive hydrologic calibration of SWAT and water balance analysis in mountainous watersheds in northwest China, Physics and Chemistry of the Earth. 79, 76-85 _||_
Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.217805.667551 مقاله پژوهشی کاربرد توابع مفصل ارشمیدسی در تحلیل فراوانی سیلاب (مطالعه موردی: حوضه آبریز دز) کاربرد توابع مفصل ارشمیدسی در تحلیل فراوانی سیلاب (مطالعه موردی: حوضه آبریز دز) احمدی فرشاد دانشگاه شهید چمران رادمنش فریدون دانشگاه شهید چمران اهواز پرهام غلامعلی دانشگاه شهید چمران اهواز میرعباسی نجف آبادی رسول دانشگاه شهرکرد 23 09 2017 48 3 477 489 18 10 2016 09 11 2016 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63415.html

یکی از پدیده­های هیدرولوژیکی که ماهیت بسیار پیچیده داشته و در صورت رخداد خسارات فراوانی را ایجاد می­کند، پدیده سیلاب می­باشد. در این مطالعه تحلیل فراوانی سیلاب حوضه آبریز دز در محل اتصال دو ایستگاه سپید دشت- سزار (س. د. س) و سپید دشت- زاز (س. د. ز) در دوره آماری 1391-1335 با استفاده از توابع مفصل مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور در ابتدا سری­های جزئی سیلاب در ایستگاه­های مورد مطالعه با استفاده از روش مالمود و توکارت استخراج گردید. در مرحله بعد 11 تابع توزیع مختلف به سری­های سیلاب استخراجی برازش داده شد و در نهایت توزیع‌های لجستیک تعمیم یافته (ایستگاه س. د. س) و تابع توزیع حدی تعمیم یافته (س. د. ز) به عنوان توزیع حاشیه‌ای مناسب انتخاب گردید. پس از انتخاب توزیع­ حاشیه­ای، از توابع مفصل خانواده ارشمیدسی (شامل مفصل­های علی- میخائیل- حق، فرانک و کلایتون) برای تحلیل فراوانی توام سیلاب حوضه آبریز دز استفاده شد. نتایج نشان داد که مفصل فرانک برای جفت داده­های ایستگاه­های سپید دشت- سزار و سپید دشت- زاز بیشترین تطابق را با تابع مفصل تجربی داشته است. برای بررسی دوره بازگشت وقایع در حالت توأم، از دوره بازگشت توأم در دو حالت «یا» و «و» و دوره بازگشت توأم شرطی استفاده شد. براساس نتایج به دست آمده از تحلیل توام سری­های سیلاب دو سرشاخه متصل به هم مشخص شد که دو رودخانه سپید دشت سزار و سپید دشت زاز هر 70 سال یک‌بار به صورت هم­زمان می­تواند در معرض سیلاب شدید قرار گیرند.

 آزمون ایستایی تابع مفصل توزیع حاشیه‌ای سری جزئی قانون توانی Abdi, A. Hassanzadeh, Y. Talatahari, S. Fakheri-Fard, A. & Mirabbasi, R. (2016). Regional bivariate modeling of droughts using L-comoments and copulas. Stochastic Environmental Research and Risk Assessment, DOI: 10.1007/s00477-016-1222-x. Adamowski, K. (2000). Regional analysis of annual maximum and partial duration flood data by nonparametric and L-moment methods.  229(3), 219-231. Dastoorani, M. Hayatzadeh, M. Fathzadeh, A. Hakimzadeh, M. (2014). Review the Efficiency of Empirical Relations on Estimating the Peak Flow Rate of Flood in Arid Areas of Central Iran. Geography and Development Iranian Journal, 12(36), 145-160. De Michele, C. and Salvadori, G. (2003). A generalized Pareto intensity‐duration model of storm rainfall exploiting 2‐copulas. Journal of Geophysical Research: Atmospheres, 108(D2). De Michele, C. Salvadori, G. Canossi, M. Petaccia, A. & Rosso, R. (2005). Bivariate statistical approach to check adequacy of dam spillway. Journal of Hydrologic Engineering, 10(1), 50-57. Hamed, K. & Rao, A. R. (1999). Flood frequency analysis. CRC press. Hosking, J. R. M. & Wallis, J. R. (1988). The effect of intersite dependence on regional flood frequency analysis. Water Resources Research, 24(4), 588-600. Joe, H. (1997). Multivariate models and multivariate dependence concepts. London: Chapman & Hall, 399 pp. Kumar, R. & Chatterjee, C. (2005). Regional flood frequency analysis using L-Moments for North Brahmaputra region of India. Journal of Hydrologic Engineering, 10(1), 1-7. Kumar, R. Goel, N. K. Chatterjee, C. & Nayak, P. C. (2015). Regional flood frequency analysis using soft computing techniques. Water Resources Management, 29(6), 1965-1978. Labat, D. Mangin, A. & Ababou, R. (2002). Rainfall–runoff relations for karstic springs: multifractal analyses. Journal of Hydrology, 256(3), 176-195. Rahimi, L. Dehghani, A. A. Abdolhosseini, M. & Ghorbani, K. (2014). Flood frequency analysis using archimedean copula functions based on annual maximum series (Case Study:Arazkuseh hydrometric station in Golestan province). Iranian Journal of Irrigation and Drainage, 2(8), 353-365. Malamud, B. D. & Turcotte, D. L. (2006). The applicability of power-law frequency statistics to floods. Journal of Hydrology, 322(1), 168-180. May, R. Zainol, Z. & Shukor, M. F. B. (2015). Flood Frequency Analysis Due to Climate Change Condition at the Upper Klang River Basin. In ISFRAM 2014 (pp. 271-281). Springer Singapore. Ming, X. Xu, W. Li, Y. Du, J. Liu, B. & Shi, P. (2015). Quantitative multi-hazard risk assessment with vulnerability surface and hazard joint return period. Stochastic environmental research and risk assessment, 29(1), 35-44. Nelsen. R. B. (2006). An introduction to copulas. Springer, New York, 269p. Nouri Gheidari, M. N. Danko, A. Shahraki, M. (2015). Application of Power Law in Flood Frequency Analysis of Sarbaz River. Journal of Water and Soil Science, 24(4), 45-59. Pandey, G. Lovejoy, S. & Schertzer, D. (1998). Multifractal analysis of daily river flows including extremes for basins of five to two million square kilometres, one day to 75 years. Journal of Hydrology, 208(1), 62-81. Saad, C. El Adlouni, S. St-Hilaire, A. & Gachon, P. (2015). A nested multivariate copula approach to hydrometeorological simulations of spring floods: the case of the Richelieu River (Québec, Canada) record flood. Stochastic Environmental Research and Risk Assessment, 29(1), 275-294. Salvadori, G. and De Michele, C. (2007). On the use of copulas in hydrology: theory and practice.  Journal of Hydrologic Engineering, 12(4), 369-380. Sanikhani, H. Mirabbasi Najaf Abadi, R. & Dinpashoh, Y. (2014). Modeling of temperature and rainfall of tabriz using copulas. Journal of Irrigation and Water Engineering, 5(17), 123-134. (In Farsi). Shafaei, M. Fakheri-Fard, A. Dinpashoh, Y. Mirabbasi, R. & De Michele, C. (2016). Modeling flood event characteristics using D-vine structures. Theoretical and Applied Climatology, DOI: 10.1007/s00704-016-1911-x. Sklar A (1959) Fonctions de Repartition and Dimensions et LeursMarges. Publications de L’Institute de Statistique, Universite’ de Paris, Paris, 8: 229–231. Tessier, Y. Lovejoy, S. Hubert, P. Schertzer, D. & Pecknold, S. (1996). Multifractal analysis and modeling of rainfall and river flows and scaling, causal transfer functions. Journal of Geophysical Research: Atmospheres, 101(21), 26427-26440. White, C. J. (2007). The Use of Joint Probability Analysis to Predict Flood Frequency in Estuaries and Tidal Rivers, University of Southampton. Yue, S. & Rasmussen, P. (2002). Bivariate frequency analysis: discussion of some useful concepts in hydrological application.  Hydrological Processes, 16(14), 2881-2898. Yue, S. Ouarda, T. B. M. J. & Bobée, B. (2001). A review of bivariate gamma distributions for hydrological application. Journal of Hydrology, 246(1), 1-18. Zhang, L. & Singh, V. P. (2006). Bivariate flood frequency analysis using the copula method.  Journal of Hydrologic Engineering, 11(2), 150-164. Zhang, Q. Chen, Y. D. Chen, X. & Li, J. (2011). Copula-based analysis of hydrological extremes and implications of hydrological behaviors in the Pearl River basin, China. Journal of Hydrologic Engineering, 16(7), 598-607._||_
Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.63416 آبیاری و زهکشی استفاده از شاخص‌های خارجی فرآیند ارزیابی سریع در شبکه آبیاری قزوین استفاده از شاخص های خارجی فرآیند ارزیابی سریع در شبکه آبیاری قزوین حبیبی کندبن عمار دانشجوی دانشگاه تهران کیهانی مریم دانشجوی دانشگاه تهران پرورش ریزی عاطفه عضو هیئت علمی دانشگاه تهران شیخ حسینی مهرداد کارشناس آب منطقه ای قزوین 23 09 2017 48 3 491 502 30 01 2016 06 12 2016 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63416.html

با توجه به اهمیت استفاده بهینه از آب کشاورزی، مدیریت و توزیع مناسب آب در شبکه‌های آبیاری برای افزایش راندمان ضروری است. پایش و ارزیابی روش‌های مدیریت آب و توزیع آن، برای نقد و بهبود این روش‌ها باید به‌طور مستمر انجام شود. چند روش استاندارد و مؤثر از سوی نهادهای بین‌المللی برای این مهم توسعه یافته است. در مطالعه حاضر توزیع آب در شبکه آبیاری قزوین و شاخص‌های خارجی آن با استفاده از تکنیک فرآیند ارزیابی سریع مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که از منابع آب موجود در منطقه به‌صورت هدفمند استفاده نمی‌شود و برنامه‌ریزی برای بهره‌برداری از کل منابع آب موجود در منطقه وجود نداشته است. در این محدوده زمانی تنها حدود 28 درصد از کل آب موجود در سال در اختیار مسئولین بهره‌برداری قرار داشته و توسط آن‌ها توزیع شده که عامل مهم تلفات زیاد آب در منطقه بوده است. همچنین مشخص شد که توزیع زمانی آب به‌درستی در شبکه انجام نمی‌گیرد و در اکثر ماه‌های سال مقدار آب توزیع‌شده در شبکه از مقدار موردنیاز محصولات کمتر و یا بیشتر است. این امر نشان‌دهنده تلفات آب در شبکه به دلیل عدم وجود اطلاعات لازم، ضعف زیرساخت‌ها و یا برای جبران بخشی از تلفات انتقال آب بوده است. کل آب مازاد توزیع‌شده در شبکه در سال 92، حدود 56 میلیون مترمکعب بوده است که 25 درصد از کل آب موردنیاز محصولات کشت‌شده در سال است.

 فرآیند ارزیابی سریع شبکه آبیاری قزوین مسئولین بهره‌برداری شاخص‌های خارجی Burt, C. and stayls, S. (1998). Modern Water and Management Practices in Irrigation: Impact on Performance. (http://www.itrc.org/reports/modernwatercontrol/modernwatercontrol.htm) Burt, C. (2001). Rapid Appraisal Process (RAP) and benchmarking explanation and tools (available at http://www.watercontrol.org/reports/rapidappraisal/rap041803.pdf) Burt, C. and stayls, S. W. (2004). Conceptualizing Irrigation Project Modernization Through Benchmarking and the Rapid Appraisal Process. Irrigation and Drainage, 53, 145-154. Conrad, C. and Dech, S. W, Hafez, m. Lamert, G. P. A and Tischbein, B. (2013). Remote sensing and hydrological measurement based irrigation performance assessments in the upper Amu Darya Delta, Central Asia. Physics and Chemistry of the Earth, 52-62. FAO. (2001). Performance Evaluation of Makhamthao-Uthong Project with a Rapid Appraisal Procedure. As published in Water and Energy International, 58 Ghaheri, A. (1997). Irrigation and Drainage Project Performance Assessment Framework. The first technical workshop to evaluate the performance of irrigation and drainage systems. National Committee on Irrigation and Drainage. (In Farsi) Ghoravi, H. Farhadi, E. Borhan, N. Ghaheri, A. Ehsani, M. Bahredar, D. Asnaashari, M. and Monem, M. J. (2005).Rapid Appraisal Process and the Application in Irrigation and Drainage. Irrigation and Drainage Performance. (In Farsi) Karamati, M. (2001). Evaluation of water distribution networks of irrigation and drainage the Moghan. The Third technical workshop to evaluate the performance of irrigation and drainage systems. (In Farsi) Kisekka, I. Migliaccio, K. W. Dukes, M. D. Schaffer, B. & Crane, J. H. (2011). Evapotranspiration-Based Irrigation Scheduling for Agriculture. Madadi, S. Emadi, A. and Shanazare, A. (2013). Performance assessment of water distribution in Tajan irrigation and drainage network. Journal of Water and Soil Conservation.  21(5). (In Farsi) Montazer, E. and Pashazade, N. (2011). Performance Assessment of West Main Canal of Dez in the Different Water Operational Scenarios Using CANALMAN Model. Journal of Water and Soil . 25(1). (In Faresi) Monzajeri, M. S. Maseodi, S. E. Sohrabi, J. and Ojaghlo, H. (2012). Performance evaluation and improvement of irrigation systems: A case study of Qazvin Plain. The first national conference on agricultural water management. (In Farsi) Moreno-Pérez, M. F and Roldán-Cañas, J. (2013). Assessment of irrigation water management in the Genil-Cabra (Córdoba, Spain) irrigation district using irrigation indicators. Agricultural water management, 120, 98-106. Shahrokhniya, M. A. and Javan, M. (2006).Evaluation of Irrigation Performance Indicators in the Doroodzan Irrigation Network. Journal of Agricultural Engineering Research. 7(29). (In Farsi) Uysal, Ö. K and Atış, E. (2010). Assessing the performance of participatory irrigation management over time: A case study from Turkey. Agricultural water management, 97(7), 1017-1025. Zahmatkesh, M. and Montazer, A. A. (2011).Performance Assessment of some Irrigation Network in the World Using Benchmarking and Data mining Techniques. Journal of Water and Soil. 25(5). (In Farsi) _||_
Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.213394.667519 سازه‌های آبی جریان غیرماندگار در سرریز‌ لبه‌تیز مثلثی واقع در انتهای یک مخزن جریان غیرماندگار در سرریز‌ لبه‌تیز مثلثی واقع در انتهای یک مخزن قاسم زاده فیروز دانشجوی دکترای سازه های آبی، دانشگاه تهران کوچک زاده صلاح عضو هیات علمی گروه آبیاری و آبادانی دانشگاه تهران 23 09 2017 48 3 503 514 07 08 2016 06 12 2016 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63417.html

سرریز‌های لبه‌تیز از سازه‌های متداول در اندازه‌گیری جریان در شبکه‌های آبیاری و دیگر سامانه‌های آبی هستند. نصب و بهره‌برداری این سازه‌ها نسبت به سایر انواع سازه‌ها و تجهیزات، ساده‌تر و هزینه‌های نگهداری آن‌ها هم کمتر است. اما وضعیت عملکرد سرریزهای لبه تیز و روابط دبی-اشل یا منحنی‌های سنجه آن‌ها در شرایط غیرماندگار به ندرت مورد بررسی قرار گرفته‌است. در تحقیق حاضر، جریان غیرماندگار عبوری از سرریز مثلثی 90 درجه که در انتهای یک مخزن قرار گرفته‌است در آزمایشگاه مورد بررسی قرار گرفت و تأثیر آن بر روی مقادیر دبی عبوری از سرریز سنجیده شد. در این تحقیق نشان داده شد که روش روندیابی پالس اصلاح شده در مقایسه با حل معادلة مخزن دارای نتایج بهتری است و بر اساس نتایج حاصل از روش پالس اصلاح شده، اختلاف قابل توجهی بین مقادیر دبی محاسبه شده از روابط جریان ماندگار و غیرماندگار وجود دارد بطوریکه در برخی شرایط این اختلاف به حدود 40 درصد نیز می‌رسد. لذا استفاده از روابط دبی-اشل و منحنی‌های سنجه متداول ماندگار در شرایط غیرماندگار نیازمند بازنگری و توجه بیشتر است.

 جریان غیرماندگار دبی-اشل سرریز لبه تیز مثلثی معادلة دبی-اشل غیرماندگار روندیابی مخزن Aricò, C., Nasello, C. and Tucciarelli, T. (2009). Using unsteady-state water level data to estimate channel roughness and discharge hydrograph, Advances in Water Resources, 32, 8, 1223. Bazaz, A. (2008). Discharge coefficient of weirs in unsteady flow, MSc thesis, Tehran University. (In Persian) Bos MG. (1989). Discharge measurement structures. Publication no. 161. Delft Hydraulic Laboratory, Delft: The Netherlands. (Also Publication no. 20, ILRI, Wageningen, The Netherlands). Carter, R. W., Godfrey, R. G. (1960). Storage and flood routing, USGS report, iv, p. 81-104 :ill. ;23 cm. Chanson H. and Wang H. (2013). Unsteady discharge calibration of a large V-notch weir. Flow Measurement and Instrumentation 29 (2013) 19–24. Chaudhry. M. H. (2008). Open-Channel Flow. Second Edition. Springer Science+Business Media, LLC. New York. Chow, V. T. (1959)."Open Channel Hydraulics," McGraw-Hill Kogakusha Ltd., Tokyo, Japan. Clemmens, A. J., Wahl, T. L., Bos, M. G., and Replogle, J. A. (2001). Water Measurement with Flumes and Weir. Publication no. 58, ILRI, Wageningen, The Netherlands. De Laine, R. J. (1964). Calibration of weirs using the rate of pondage drawdown, Journal of Hydrology, 2 (1964) 130-140. Fiorentini, M. and Orlandini, S. (2013). Robust numerical solution of the reservoir routing equation, Advances in Water Resources, 59(2013), p.123–132 Fread, D. L. (1985). Channel routing, Hydrological Forecasting, John Wiley and sons Ltd. New York:John Wiley and Sons; 1985. p.437–503. Hager, W. and Sinniger, R. (1985). ”Flood Storage in Reservoirs.” J. Irrig. Drain Eng., 111(1), 76–85 Henderson, F.M. (1966). Open channel flow: New York, MacMillan, 522 p. Johnson, F. A. and Green C.S. (1977). The calibration of sharp crested weirs by the pondage drawdown method, Journal of Hydrology, 33 (1977) 363-373. Kuhnle, R. A. and Bowie, A. J. (1992). "Loop Rating Curves from Goodwin Creek". Proceedings of the Hydraulic Engineering sessions at Water Forum ’92. Baltimore, Maryland, August 2–6, 1992. (Published by American Society of Civil Engineers). Raghunath, H. M. (2006). Hydrology: Principles, Analysis, Design, New Age International (P) Ltd., Publishers USBR. (1989). Flood hydrology manual, A water resources technical publication, First Edition 1989. USBR. (2012). Laboratory Evaluation of Open Channel Area-Velocity Flow Meters, Hydraulic Laboratory Report HL-2012-03. USDA-Soil Conservation Service. (1989). Hydrology Training Series. Module 111-Reservoir Flood Routing._||_
Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.63418 سازه‌های آبی بررسی امکان استفاده از نانو ذرات رس برای کنترل پتانسیل واگرایی خاک‌های رسی بررسی امکان استفاده از نانو ذرات رس برای کنترل پتانسیل واگرایی خاک های رسی عباسی نادر موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج ، ایران فرجاد آرش دانشجو/دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی 23 09 2017 48 3 515 524 31 01 2016 06 12 2016 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63418.html

 با توجه به پیشرفت‌های حاصل در تهیه و کاربرد نانومواد، استفاده از این نوع مواد در علوم مختلف به‌ویژه مهندسی ژئوتکنیک موردتوجه قرار گرفته است. در این پژوهش، اثر افزودن مقادیر مختلف نانورس بر روی پتانسیل واگرایی دو نوع خاک رسی با خاصیت خمیری کم و زیاد بررسی شده است. بدین منظور، ابتدا آزمایش‌های شناسایی بر روی دو نوع خاک رس و نانورس و سپس آزمایش‌های پین هول بر روی نمونه‌های خاک با مقادیر مختلفی نانورس شامل؛ صفر (خاک طبیعی)، 25/0، 5/0، 1، 2 و 4 درصد وزنی خاک با در نظر گرفتن سنین عمل‌آوری 1، 3 و 7 روز انجام گردید. نتایج آزمایش‌های انجام‌شده نشان دادند که افزودن نانورس به خاک رس واگرا به‌طور کلی موجب کاهش پتانسیل واگرایی خاک می‌گردد. در بررسی تأثیر این ذرات بر روی دو نوع خاک با خمیرایی مختلف نتیجه گردید که تأثیر آن بر هر دو نوع خاک یکسان بوده و خمیرایی خاک نقش مهمی در تأثیر این ذرات بر پتانسیل واگرایی ندارند. همچنین مشخص گردید زمان عمل‌آوری نقش قابل‌ملاحظه‌ای در تثبیت خاک با نانوذرات رس داشته و برای انجام فعل انفعالات شیمیایی موردنیاز برای تثبیت حدود سه روز زمان لازم است.

 پین هول تثبیت خاک واگرایی نانورس Abbasi, N. (2011). The role of anions in dispersion potential of clayey soil. Journal of Agricultural Engineering Research, 12(3), IAERI, pp. 15-30 (In Farsi) Abbasi, N. and Nazifi, M.H., (2013), “Assessment and modification of Sherard chemical method for evaluation of dispersion potential of soils”, Journal of Geotechnical and Geological Engineering, 31(1), 337-346. Anon, (2000). Annual Book of ASTM Standards. Vol. 04.08, Soil and Rock, ASTM D4647 Askari, F. and Fakher, A. (1993). Swelling and dispersivity of soils: from geotechnical engineer point of view. University of Tehran Press. (In Farsi) Hieu, P. and  Nguyen, Q. P., (2014). Effect of silica nanoparticles on clay swelling and aqueous stability of nanoparticle dispersions. Journal of Nanoparticle Research. 16(1). Huang, T. (2011).Clay Stabilization with Nanoparticles. Patent No. US 20110000672 A1. US 12/277,825 Goodarzi, A.R. and Salimi, M. (2015). Stabilization treatment of a dispersive clayey soil using granulated blast furnace slag and basic oxygen furnace slag. Journal of Applied Clay Science, Vol. 108, 61-69. Majeed, Z.H. and Taha, M.R. (2012). Effect of nanomaterial treatment on geotechnical properties of a penang soil. Journal of Asian Scientific Research, 2(11), 587-592. Majeed, Z.H. and Taha, M.R. (2013). A review of stabilization of soils by using nanomaterials. Australian. Journal of Basic and Applied Sciences, 7(2), 576-581. Majeed, Z.H., Taha, M.R. and Jawad, I.T. (2014). Stabilization of soft soil using nanomaterials. Research Journal of Applied Sciences, 8(4), 503-509. Makusa, G. P. (2013). Soil Stabilization methods and materials in engineering practice. Department of Civil, Environmental and Natural Resources Engineering, Lulea University of Technology. Middleton, H.E. (1930). Properties of soils which influence soil erosion. United States Department of Agriculture. Bulletin. 178. Mohammadi, M. and Niazian, M. (2013). Investigation of nano-clay effect on geotechnical properties of rasht clay. International Journal of Advanced Scientific and Technical Research, 3(3). 37-46. Movahedan, M., Abbasi, N., and M. Keramati. 2011. Experimental investigation of polyvinyl acetate polymer application for wind erosion control of soils. Journal of Water and soil (Agricultural Science and Technology) , 25( 2), 606-616. Movahedan, M., Abbasi, N., and M. Keramati. 2012. Wind erosion control of soils using polymeric materials. Eurasian Journal of Soil Science. 1(2), 81 –86. Neethu, S.V. and Remya, S. (2013). Engineering behaviour of nanoclays stabilized soil. In: Proceedings of Indian Geotechnical Conference, 22-24 December, Roorkee University, 17 4 TH-13. Ouhadi, V.R. and Amiri, M. (2011). Geo-environmental behavior of nanoclays in interaction with heavy metal contaminants. Journal of Civil and Environmental Engineering, 42(3), 29-36. Ouhadi, V.R. and Goodarzi, A.R. (2006). Assessment of the stability of a dispersive soil treated by alum. Journal of Engineering Geology, Vol. 85, 91-101. Rahimi H., N. Abbasi. (2008). Failure of Concrete Canal Lining on Fine Sandy Soils (A case study for Saveh Project). J Irrig Drain Eng. 57, 83-92 Rahimi H., Abbasi, N., H. Shantia. (2011). Application of geomembrane to control piping of sandy soil under concrete canal lining (case study: Moghan irrigation project, Iran).  J Irrig Drain Eng. 60, 330-337 Rahimi, H. and Abbasi, N. (2015). Geotechnical engineering: problematic soils. University of Tehran Press. (In Farsi) Rahimi, H. and Delfi, M. (1993). New chemical method for valuation of soil dispersivity. 2nd. Int. Conf. of soil Mech. and Found. Eng., Tehran, Iran. Richards, K.S. (2012). Internal erosion-potential failure modes. Federal Energy Regulatory Commission Report, Feb., No. 31. Sherard, J.L., Dunnigan, L.P. and Decker, R.S. (1976). Identification and nature of dispersive soils. Journal of Geotechnical Division, Proceeding ASCE, 102, 287-301. Sparks, Donald.  2000. Soil Physical Chemistry. CRC Press, Florida, 33431. Taha, M.R. and Taha, O.M.E. (2012). Influence of nano-material on the expansive and shrinkage soil behavior. Journal of Nanopart Res, 14(10), 1190. Turkoz, M., Savas, H., Acaz, A. and Tosum, H. (2014). The effect of magnesium chloride solution on the engineering properties of clay soil with expansive and dispersive characteristics. Applied Clay Science, 101, 1-9. Volk, G.M. (1937). Method of Determination of Degree of Dispersion of the Clay Fraction of Soils. In: Proceedings of Soil Science Society of America, 2, 561-567.  _||_
Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.214443.667528 آبیاری و زهکشی بررسی توزیع مکانی پخش آب و کود تحت سامانه آبیاری بارانی دوار مرکزی بررسی توزیع مکانی پخش آب و کود تحت سامانه آبیاری بارانی دوارمرکزی زبردست شهرام دانشجو/دانشگاه تهران سهرابی تیمور عضو هیات علمی/دانشگاه تهران ابراهیمیان حامد عضو هیات علمی/دانشگاه تهران 23 09 2017 48 3 525 532 29 08 2016 06 12 2016 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63422.html

با ارزیابی سامانه­های آبیاری بارانی اجراشده می‌توان میزان موفقیت این سامانه‌ها را تعیین کرد و راه‌کارهای عملی برای بهبود بازده آبیاری این سامانه­ها و پیشنهادهایی برای سامانه­های آتی را ارائه نمود. هدف از این تحقیق بررسی یکنواختی پخش آب و کود در سطح مزرعه تحت مدیریت کودآبیاری توسط سامانه آبیاری بارانی دوار مرکزی بود. محل انجام این تحقیق در مزرعه تحقیقی و آموزشی دانشگاه تهران واقع در کرج بود که در سال­های 1394 و 1395 انجام گردید. نیتروژن موردنیاز گیاه از منبع کودی اوره (46%) تأمین گردید. برای اندازه­گیری یکنواختی پخش سامانه آبیاری دوار مرکزی مقدار آب و نیتروژن جمع­آوری­شده در قوطی­های اندازه­گیری که به­صورت شعاعی قرار گرفتند اندازه­گیری شد. ضریب یکنواختی پخش آب هیرمن و هین در قوطی­های اندازه­گیری در کودآبیاری­های اول و دوم به ترتیب 84 و 91 درصد به­دست­آمده است. همچنین ضریب یکنواختی پخش کود در کودآبیاری سال­های اول و دوم به­ترتیب 69 و 72 درصد بود. نتایج نشان داد ضریب یکنواختی به­دست آمده از پخش کود کمتر از ضریب یکنواختی پخش آب است.

 واژه‌های کلیدی: اوره کودآبیاری یکنواختی پخش دوارمرکزی Almasraf, S., Jury, J. and S. Miller. (2011). Field evaluation of center pivot sprinkler irrigation systems in Michigan. Final Draft. Department of Biosystems and Agricultural Engineering. Michigan State University. East Lansing, MI, USA. Best, S. C. and H. R.  Duke. (2001). Spatial distribution of water and nitrogen application under center pivot sprinklers. In Proc. of Central Plains Irrigation course and exposition. Central Plane Irrigation Association. Kearney, Nebraska (pp. 58-65). Burt, C. M., Clemmons, A.J. and KH. Strelkoff. (1997). Irrigation performance measures: efficiency and uniformity. Journal of Irrigation Drainage Eng. 123(6), 423-442. Camp, C. R., Sadler, E. J., Evans, D. E., Usrey L. J. and M. Omary. (1998). Modified center pivot system for precision management of water and nutrients. Journal of Applied Engineering in Agriculture. 14(1), 23-31. Chagha, y. and A. A. Ghaemi. (2007). Check losses due to evaporation and Badbrdgy analog systems. Ninth Seminar of irrigation and reduce evaporation, Shahid Bahonar University of Kerman. Christiansen, J. E. (1942) Standards. 43rd Ed. American Soc. Of Agric. And Biological Engineers. St. Joseph, MI 864 pp. Doustmohammdi, M., Soltanimohammadi, A. and H. RezaiiRad. (2013). Evaluation performance center pivot irrigation system in Qom. In: First National Conference on Water Crisis, 15-16 May., Islamic Azad Univercity of Isfahan, Iran, pp. 410-419. (In Farsi). Dukes, M.D. and C. Perry. (2006). Uniformity testing of variable-rate center pivot irrigation control systems. Precision Agriculture. 7(3), 205-218. Ghaemi,  A. A. (2004). Hydraulic Evaluation and Testing of Iranian Made Center Pivot Irrigation System. Journal of Agricultural Engineering Research. 5(19), 28-48. (In Farsi). Heermann, D. F. and R. R. Hein. (1968) Pperformance characteristics of self-propelled center-pivot irrigation system. Trans ASAE. 11(1), 11-15. Heermann, D., Wallender, W. and M. Bos. (1992). Irrigation efficiency and uniformity. Chapter 6 in Management of Farm Irrigation System, Pp: 125-149. Hergert, G. W. (1976). Sprinkler application of fertilizer nutrients. Solutions Magazine‚ (1976). Hezarjaribi, A. and B. Sohrabi. (2010)Evaluation of water distribution uniformity of varying severity of a modified center pivot system. Journal of Soil and Water Conservation. 17(1), 129-143. (in Farsi). King, B. A., Wall R. W. and T. F. Karsky. (2009). Center-pivot irrigation system for independent site-specific management of water and chemical application. Journal of Applied Engineering in Agriculture. 25(2), 187-198. Nelson, R. M., and R. W. Hill. (2010). Center Pivot Irrigation and Fertilizer Use Evaluation. Journal of the NACAA. 3(1), 199-209. Ortiz, J. N., Tarjuelo, J. M. and J. A. De Juan. (2009). Characterisation of evaporation and drift losses with centre pivots. Journal of Agricultural water management. 96(11), 1541-1546. Sayadi, H. and A. Falan. (2007). Design center pivot irrigation systems. The SID Publications, Tehran, page 220. (In Farsi). Sohrabi, T. and R. Asilmanesh. (1998). Evaluation performance center pivot irrigation system in karaj. Journal of Agricultural Sciences and Natural Resources. 2(2), 1-14.(In Farsi). Sohrabi, T. and M. Omidvar. (2002). Performance review, operational and technical difficulties rotary sprinkler irrigation systems in the region of Khorasan Jovin. Journal of Agriculture and Rural Sciences. 4(1), 38-51. (In Farsi). Wright, J., Bergsrud, F., Rehm, G., Malzer, G. and B. Montgomery. (2002). Nitrogen Application with Irrigation Water–Chemigation. College of Agriculture, Food, and Environmental Sciences. University of Minnesota. _||_
Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.212577.667510 آبیاری و زهکشی تعیین اثر عمق و شوری آب زیرزمینی بر سهم آن در تأمین نیاز آبی و رشد نهال‌های خرما با کاربرد مالچ تعیین اثر عمق و شوری آب زیرزمینی بر سهم آن در تأمین نیاز آبی و رشد نهال‌های خرما با کاربرد مالچ تیشه زن پروانه استادیار گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب،دانشگاه شهید چمران اهواز ناصری عبدعلی استاد گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آّب، دانشگاه شهید چمران اهواز حسن اقلی علیرضا عضو هیات علمی (دانشیار) موسسه تحقیقات فنی مهندسی (سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی) کرج، ایران مسگرباشی موسی استاد گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز 23 09 2017 48 3 533 541 01 08 2016 10 12 2016 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63423.html

سطح ایستابی شور کم‌عمق و کاهش کمی و کیفی آب‌های شیرین، از مسائل مهم بخش آب‌وخاک در برخی از دشت­های مهم کشور به شمار می­آید. از همین رو، سهم آب زیرزمینی در تأمین بخشی از آب مصرفی گیاه نیز می‌تواند بسیار حائز اهمیت باشد. هدف این بررسی دستیابی به مدل سهم آب زیرزمینی شور در تأمین آب موردنیاز نهال‌های خرما است. برای دستیابی به این هدف، آزمایش‌هایی با طرح کرت‌های دو بار خردشده در پایه بلوک‌های کامل تصادفی شامل شوری آب زیرزمینی (dS/m4> ، 8 و 12)، عمق آب زیرزمینی (cm60 و 90) و دو سطح مالچ (خاک­پوش)(مالچ برگ خردشده خرما و بدون مالچ) با سه تکرار به مدت 15 ماه اجرا شد. داده‌های جمع‌آوری شده با توجه به طرح آزمایشی، تجزیه‌وتحلیل شد. نتایج حاکی از معنی‌دار بودن اثر مالچ (در سطح یک درصد) بر سهم آب زیرزمینی در تأمین نیاز آبی گیاه بود. در واقع، در تیمارهای دارای مالچ به دلیل حفظ رطوبت در خاک و نیاز کمتر به آب، سهم آب زیرزمینی نیز کمتر شد. اثر هم­زمان شوری و عمق آب زیرزمینی بر میزان سهم آب زیرزمینی در سطح پنج درصد معنی‌دار نبود. برای برآورد سهم آب زیرزمینی با توجه به هر سه این عوامل، 11 مدل ریاضی موردبررسی قرار گرفت. بهترین مدل، رگرسیون خطی چند متغیره با 6/0=r2 و معنی‌داری در سطح پنج درصد به‌دست آمد. با توجه به تأثیر هم­زمان شوری و عمق آب زیرزمینی در سطح احتمال بالای 90 درصد، امکان دستیابی به مدل دقیق­تر با استفاده از عامل جدیدی که ناشی از ضرب این دو فاکتور بود، بررسی شد. مدل درجه سه با عامل جدید (ضرب شوری و عمق آب زیرزمینی)، بهترین مدل برای دو حالت بدون مالچ و با مالچ به­ترتیب با 76/0 = r2 و 94/0=r2 بود.

 رگرسیون سطح ایستابی مالچ نهال خرمای برحی Allen, R.G., Pereira, L.S., Raes, D. and Smith, M.(1998).Crop evapotranspiration. FAO Irrigation and Drainage. Paper No. 56. Alharbi, A. (2015). Effect of mulch on soil properties under organic farming conditions in center of Saudi Arabia. Journal of American Science, 11(1),108-115. Askri, B., Ahmed, A.T., Abichou, T. and R. Bouhlila. (2014). Effects of shallow water table, salinity and frequency of irrigation water on the date palm water use. Journal of Hydrology, 513, 81–90. Anonymous. .(2007). Evaluation of date residues as mulch. UAE. Environmental & Agriculural Information Center. http:// www. uae. gov. ae/ uaeagricent Ayars, J.E., Hutmacher, R.B., Schoneman, R.A., Soppe, R.W.O., Vail, S.S. and F. Dale. (1999). Realizing the potential integrated irrigation and drainage water management for meeting crop water requirements in semi-arid and arid areas. Irrig. Drain. Syst. 13, 321–347. Battiliani, A., Anconelli, S. and G. Guidoboni. (2004). Water table level effect on the water balance and yield of two pear rootstock. IVth Is on Irrigation of Hort. Crops. Ed. R.L.Synder. Acta Hort-664, ISHS. 47-54. Ben Aïssa, L., Bouarfa, S. and A. Perrier. (2008). Utilisation de la mesure thermique du flux de sève pour l’évaluation de la transpiration d’un palmier dattier. Economies d’eau en systèmes irrigués au Maghreb. Actes du quatrième atelier régional du projet Sirma. Bernstein, L. and Francios, L. E. (1973).Leaching requirement studies: sensitivity of alfalfa to salinity of irrigation and drainage waters. Soil Sci. Soc. Amer. J. 37, 931-943. Bingham, F. T. and Garber, M. J. (1970). Zonal salinization of the root system with NaCl and boron in relation to growth and water uptake of corn plants. Soil Sci. Soc. Amer. J. 34, 122-126. Boland, A.M., Yerie, P.H., Mitchell, P.D., Irvine, J.L. and N. Nardella.(1996).The effect of a saline and non-saline water table on peach tree water use, growth, productivity and ion uptake. Aust. J. Agric. Res. 47,121-139 Cooper, D.J., Sanderson, J.S., Stannard, D.I. and D.P. Groeneveld. (2006). Effects of long-term water table drawdown on evapotranspiration and vegetation in an arid region phreatophyte community. Journal of Hydrology, 325, 21-34. Daddi Bouhoun, M., Marlet, S., Brinis, L., Saker, M.L., Rabier, J. and M. Cote. (2011). A survey of the combined effects of waterlogging and salinity on fruit yield in the date palm groves of the Wargla basin, Algeria. Fruits. 66(1), 11-24. Elkhoumsi, W., Hammani, A. , Bouarfa, S., Kuper, M., Hassan, I., Umr G-eau, I. and C. Umr G-eau. (2015). Contribution of saline groundwater table to date palm water use in oases area. ICID .26th ERC& 66th IEC. Hutmacher, R.B., Ayars, J.E., Vail, S.S., Bravo, A.D., Dettinger, D. and R.A. Schoneman. (1996).Uptake of shallow groundwater by cotton: growth stage, groundwater salinity effects in column lysimeters. Agric.Water Manag. 31, 205–223. Kahlown, M. A., Ashraf, M. and Zia-ul-Haq. (2005). Effect of shallow groundwater table on crop water requirements and crop yields. Agri. Wat. Manage. 76, 24–35 Kang, Sh., Zhang, F., Hu, X., Jerie, P. and L. Zhang. (2001). Effects of shallow water table on capillary contribution evapotranspiration, and crop coefficient of maize and winter wheat in a semi-arid region. Australian Journal of Agricultural Research, 52(3), 317-327. Konukcu, F. and M. Sener. (2002). Prediction saline water table contribution to crop evapotranspiration. Proceeding international symposium on techniques to control salination for horticultural productivity (Eds. U. Aksoy et al.). Acta Hort. 573, 211-217. Liu, T. and Y. Luo. (2011). Effects of shallow water tables on the water use and yield of winter wheat (Triticum aestivum L.) under rain-fed condition. Australian Journal of Crop Science. 5(13) ,1692-1697. Moor R.D. (2004).Construction of a Mariotte bottle for constant rate tracer injection into small streams. Streamline Watershed Management Bulletin, 8(1):15-16. Noori, H.(2006) Groundwater irrigation and water table depth effect on alfalfa yield and reduce nitrate in drainage water at Karaj climate. Ms. Thesis. Tehran University (at pension). Grismer, M.E., and T.K. Gates. (1988). Estimating saline water table contribution to crop water use. Calif. Agric. 42, 3–24. Rhoades, J.D., Kandiah, A. and A. M. Mashali. (1992).The use of saline waters for crop production. FAO. Irrigation and Drainage. Paper48. Rome.  Ramoilya, P.J. and A.N.D. Pandey( 2003) Soil salinity and water status effect growth of Phoenix dactylifera seedlings. New Zealand Journal of Crop and Horticultural Science. 31, 345-353. Sepaskhah, A.R., Kanooni, A. and M.M. Ghasemi (2003).  Estimating water table contributions to corn and sorghum water use. Agric. water manag. 58, 67-79. Sepaskhah, A.R. and Sh. Karimi-Goghari (2005). Shallow groundwater contribution to pistachio water use. Agric. water manag. 72, 69-80. Shalhevent, J. and Bernstein, L. (1968). Effects of vertically heterogeneous soil salinity on plant growth and water uptake. Soil Sci. 106: 85-93. Villalobos, A., Ortiz, R.A., Echandi, C. and H. Le. Mulch(2004).Antitranspirant application for water conservation in oil palm plantations in Costa Rica. ASD oil palm papers, number 6(199). 6 pp. Yang, J., Li, B. and L. Shiping.(2000). A large weighing lysimeter for evapotranspiration and soil-water–groundwater exchange studies. Hydrological Processes. 14(10), 1887-1897. Yang, F., Zhang, G., Yin, X., Liu, Zh. and Zh. Huang. (2011). Study on capillary rise from shallow groundwater and critical water table depth of a saline-sodic soil in western Songnen plain of China. Environ Earth Sci. DOI 10.1007/s12665-011-1038-4. Zeineldin, F.I. and Y.J. Aldakheel. (2010).Evaluation contribution of ground shallow water table to irrigation of date palm trees under irrigation reduction in Saudi Arabia. International conferences on chemistry and chemical engineering (ICCCE). 1-3 Aug.  _||_
Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.207612.667468 آبیاری و زهکشی اثر مقادیر مختلف آبیاری قطره‌ای زیرسطحی بر عملکرد کمی و کیفی دو رقم خرمای کبکاب و زاهدی اثر مقادیر مختلف آبیاری قطره‌ای زیرسطحی بر عملکرد کمی و کیفی دو رقم خرمای کبکاب و زاهدی سلامتی نادر نادر سلامتی - استادیار پژوهش و عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزس کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران دهقانی سانیچ حسین حسین دهقانی سانیج، دانشیار پژوهش، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران 23 09 2017 48 3 543 553 29 05 2016 01 11 2016 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63424.html

به­منظور بررسی تأثیر مقدار آب در آبیاری قطره­ای زیرسطحی بر کارایی مصرف آب، عملکرد خرما، اجزای عملکرد و تعیین مناسب‌ترین تیمار آبیاری در دو رقم خرما، آزمایشی به­صورت کرت­های یک‌بار خردشده در قالب بلوک­های کامل تصادفی با 3 تکرار برای دو سال زراعی (1394-1392) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی بهبهان اجرا گردید. فاکتور اصلی مقدار آب در آبیاری قطره­ای زیرسطحی در سه ســطح بر اساس 75%، 100% و 125% نیاز آبی و فاکتور فرعی، رقم در دو سطح شامل کبکاب و زاهدی بود. در تمام صفات کمی به­جز کارایی مصرف آب ازجمله وزن حبه و هسته، طول، تعداد حبه در خوشه، عملکرد خرما و کارایی مصرف آب اختلاف معنی­داری بین تیمارهای سطوح مختلف آب وجود نداشت. لذا مصرف زیاد آب در تیمارهای 100 و 125 درصد نیاز آبی نسبت به تیمار 75 درصد موجب نشده تا هر دو رقم خرما از نظر صفات کمی نسبت به تیماری که کمترین آب را دریافت نموده برتری داشته باشند. . به­طوری­که با مصرف 3/7545 مترمکعب در هکتار آب در تیمار 75% نیاز آبی علاوه بر صرفه­جویی در مصرف آب به میزان 0/25 و 0/40 درصد نسبت به تیمارهای 100 و 125 درصد نیاز آبی، عملکرد این تیمار 9/6396 کیلوگرم در هکتار و کارایی مصرف آب آن نیز 848/0 کیلوگرم بر مترمکعب به­ثبت رسید. دو رقم کبکاب و زاهدی نیز از نظر عملکرد و کارایی مصرف آب اختلاف معنی­داری نداشتند. به­طوری که در رقم کبکاب میزان عملکرد 1/5857 کیلوگرم در هکتار و کارایی مصرف آب نیز 610/0 کیلوگرم بر مترمکعب به ثبت رسید.

 نخل عملکرد کمی و کیفی سطوح متفاوت آب Ahmed, T. F., Hashmi, H. N. and Ghumman, A. R. (2011). Performance assessment of Subsurface Drip irrigation System using pipes of varying flexibility. Mehran Univer-sity Research Journal of Engineering & Technology, 30 (3): 361-370. [ISSN 0254-7821]. Allen, R.G., Pereira, L.S., Raes, D. and Smith, M. (1998). Crop evapotranspiration: Guidelines for computing crop water requirements. FAO Irrigation and Drainage Paper 56, Rome, Italy. Al-Rumaih, M., and Kassem, M.A. (2003). The effect of irrigation interval on the yield and quality of palms dates. The Canadian Soci. for Eng. in Agri., Food and Biological Systems meeting. Montreal, conada: 43-58. Al-Amoud, A. I., Fawzi, S. Mohammad Saad., Al-Hamed, A. and Ahmed M. Alabdulkader. (2000) reference evapo-transpiration and date palm water use in the Kingdom of Saudi Arabia. International Research Journal of Agricul- tural Science and Soil Science(ISSN: 2251-0044), 2(4): 155-169, April ( 2012). Available online http://www.interes-journals.org/IRJAS Al-Zaidi, A. A., Baig, M. B., Elhag, E. A. and Al-Juhani, M. A. (2013). Farmers’ attitude towards the traditional and modern irrigation methods in Tabuk region - King-dom of Saudi Arabia. Chapter 8. in. Science, Policy and Politics of Modern Agricultural System: Global Context to local Dynamics of Sustainable Agriculture. Springer Science+business. AOAC. (1990). Official Methods of Analysis, 15 the dn. Washington, D.C.Association of Official Analytical Chemists. Ayars, J. E., R. A. Schoneman, F. Dale, B. Meso and P. Shouse. (2001). Managing subsurface drip irrigation in the presence of shallow ground water. Agric. Water Manage. 47(3): 243-264. Darfaoui, El-Mostafa and Al-Assiri, A. (2010). response to climate change in the Kingdom of Saudi Arabia. A report prepared for FAO-RNE. Available at: Accessed on March 23, 2013. FAO. (2002). Date palm cultivation. FAoPlant production and protection paper 156 rev. 1. Food and Agriculture organi-zation of the United Nations, Rome, Italy. FAO. (2009). Water and agriculture in Saudi Arabia. AQUASTAT - FAO’s Information System on Water and Agriculture. Food and Agriculture organization of the United Nations. Available at: http://www.fao.org/nr/water/aquastat/countries/saudi_arabia/index.stm; Accessed on March 28, 2013. Foakwa, E.O., Paterson, A., Fowler, M. and Vieira, J. (2008). Particle size distribution and compositional effects on textural properties and appearance of dark chocolates. Journal of Food Engineering ,87,p 181-190 Farzamneeya, M. and Raveri, Z. (2005). Less impact on yield and water use efficiency in Bam Mazafati date. Journal of Agriculture, 28 (1): 79-86. (in Farsi) Ghafarinezhad, A. (2001). Determining the depth of irrigation projects around Palm Mazafati drip method. Bam. Research Center for Agriculture and Natural Resources of Kerman province. (in Farsi) Hoseini, Z. (1990). conventional methods for food analysis, Shiraz University Press. (in Farsi) KACST, (2012). Strategic Priorities for agricultural research. King Abdulaziz City for Science and Technology. Ministry of Economy and Planning, Doc. No. 40P0001-PLN-0001-er01. Kingdom of Saudi Arabia. Accessed on March 28, 2012. Available at: http://nstip.kacst.edu.sa/cs/groups/public/documents/document/~edisp/agricul-turetech.pdf Karami, E. (2006). Appropriateness of farmers’ adoption of irrigation methods: The application of AHP model. Agricultural Systems, 87:101-119. Doi:10.1016/j.agsy.2005.01.001. Karami, YA., Hoseini, Y. and Rezazadeh, R. (2012). The effect of depth and irrigation methods on yield and fruit characteristics in Minab Halil dates. National Scientific Conference and Festival Dates Iran. Kerman Bahonar Shahid University. (in Farsi) Liebenberg, P.J. and Zaid, A. (2002). Date Palm irrigation. Chapter 7. in. Date palm cultivation. Plant Production Pa-per 156 rev.1. Food and Agriculture organization of the United Nations (FAO). Rome, Italy. Mohebi, A. (2005). The effects of both surface and drip irrigation water on yield and quality traits Piarom date. Journal of Soil and Water Sciences. Volume 19. Number 1. Pages 124 - 130 . (in Farsi). Mohebi, A. and Alihouri, M. (2013). The effect of depth and irrigation on the productivity, performance and vegetative characteristics Piarom palm. Journal of water Research in Agricultural, B, Volume 27, Number 4: 455 -464. (in Farsi) Oron, G., Demalach, J., Hoffman, Z. And Cibotaru, R. (1991). Subsurface microirrigation with effluent. J. Irrig. Drain. -ASCE 117, 25–36. Pezhman, H. (2002). A view on date palm situation and its research program in IRAN. Proc. of Date Palm Global Network Establishment Meeting, UAE University, Al Ain: 71-80. Phene, C.J. (1995). The sustainability and potential of subsurface drip irrigation. In; Proc. 5th int. Microirrigation Congress, Radmehr, A. (2010). Results of sample statistics design of orchards. The Ministry  of Jehad-e- Agriculture Press, Pp: 27-29. (In Persian). Rastegari, H. and Zargari, H. (2011). Effects of water stress on yield and quality of Shahani date. Seventh Congress of Horticultural Sciences. Iran, Isfahan University of Technology 1608- 1610. . (in Farsi) Singh, S.D., and P. Singh. (1978). Value of drip irrigation compared with conventional irrigation for vegetable production in a hot arid climate, Agron. J., 70(6): 945-47. Sivanappan, RK.  (1998). Low cost micro irrigation system for all crops and all  farmers In: Proceedings of Workshop Micro  irrigation and Sprinkler irrigation systems April 1998 at New  Delhi.  Organized  by Central Board of Irrigation and Power, Edited  by CVJ Verma,  pp.  IV-15-IV-20. _||_
Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.63425 آبیاری و زهکشی اثر نسبت عرض نوار کاشت به عرض نوار نکاشت بر شوری ناحیه ریشه در زهکشی خشک اثر نسبت عرض نوار کاشت به عرض نوار نکاشت بر شوری ناحیه ریشه در زهکشی خشک سلطانی مسعود دانشجوی دکتری مهندسی آبیاری و زهکشی، دانشگاه تهران، پردیس ابوریحان رحیمی خوب علی پردیس ابوریحان ستوده نیا عباس دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، دانشکده فنی و مهندسی 23 09 2017 48 3 555 563 30 05 2016 13 11 2016 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63425.html

حجم بالای زه‏آب خروجی از سامانه‏های زهکشی و کیفیت نامطلوب آن‏ها، دو چالش بزرگ پیش روی بهره‏برداران این سامانه‏ها است. در این میان، در مناطقی که سطح زمین به نسبت مقدار آب موجود زیاد است، زهکشی خشک می‏تواند با هزینه‏های کمتر و همچنین سازگاری بیشتر با محیط‌زیست، به حل این مشکل کمک کند. در این تحقیق نسبت عرض نوار کاشت به کاشته‏نشده به‌عنوان یکی از عوامل مهم در کارایی زهکشی خشک موردبررسی قرار گرفت. با استفاده از دو لایسیمتر تحقیقاتی در پردیس ابوریحان دانشگاه تهران در سال 1394، عملکرد دو نسبت عرض کاشت به کاشته‏نشده متفاوت 1:1 و 1:2(کاشت: کاشته‏نشده) بر کاهش شوری خاک ناحیه ریشه مورد ارزیابی قرار گرفت. در این آزمایش از چمن اسپرت در قسمت کاشت استفاده شد. بافت خاک لومی و شوری آب آبیاری dS/m 3 بود. نتایج این تحقیق نشان داد که در شرایط آزمایش، با افزایش سهم قسمت کاشت و استفاده بیشتر از زمین، تعادل نمک در ناحیه ریشه همچنان حفظ شده و عرض کاشت به کاشته‏نشده 2 به 1 قابل‌قبول بود. ولی با افزایش این نسبت، مقدار نمک جمع شده در ناحیه کاشته‏نشده افزایش یافت که در این صورت مدیریت بهتری برای جمع‏آوری نمک لازم خواهد بود. همچنین نتایج هرکدام از لایسیمترها به‌طور جداگانه نشان داد زهکشی خشک توانایی انتقال نمک از قسمت کاشت به قسمت کاشته‏نشده را دارد و پس از مدتی، غلظت نمک در ناحیه ریشه به تعادل خواهد رسید. شوری قسمت کاشت در ناحیه توسعه ریشه برای هر دو لایسیمتر در انتهای آزمایش، از dS/m 6 فراتر نرفت که این مقدار حدود دو برابر شوری آب آبیاری بود.

 حرکت آب و نمک شوری خاک زهکشی خشک نوار تبخیر Akram, S. Kashkouli, H.A and Akram, M. (2008). Salinity and water table control in dry drainage. In: Proceeding of 10th International Drainage Workshop of ICID working group on drainage, 6-11 July, Helsinki, Tallinn. Pp. 385-386. Asghar, M.N., (1996). Computer simulation of salinity control by means of an evaporative sink. Ph.D. Thesis. University of Newcastle upon Tyne, UK. Azari, A. (2004). Drainage by a capillary flow and evaporation, 3th Workshop on Drainage and Environment, Iranian National Committee on Irrigation and Drainage, 14 Oct, Iran, Tehran, pp.49-58. (In Farsi). CISEAU. (2006). Extent of salinization and strategies for salt-affected land prevention and rehabilitation. Electronic Conference on Salinization, http://www.dgroups.org/groups/fao/salinization-conf/index.cfm?op=dsp_info. DPIPWEA (Department of Primary Industries, Parks, Water and Environment of Australia), (2003). Environmental Best Practice Guidelines. Minimizing Environmental Harm from Agricultural Drainage Channels. Tasmania: DPIWE, 1-3. Doosti, A., Sotoodehnia, A., Liaghat, A.M. and Daneshkar Arasteh, P. (2014). Simulation of dry drainage to determine the ratio of the width of non-cropped to cropped strip. Iranian Journal of Soil and Water Research, 45(1), 47-54. (In Farsi). Dougherty, T. C. and Hall, AW. (1995). FAO irrigation and drainage paper 53: Environmental impact assessment of irrigation and drainage projects. Rome: FAO, 43-45. Gowing J W and Wyseure G C L. (1992). Dry-drainage, a sustainable and cost-effectible solution to water logging and salinization. In: Proceedings of 5th International Drainage workshop, 8-15 Feb, Lahore, Pakistan: International Committee on Irrigation and Drainage, pp.6.26-6.34. Hanson, B.R., (1989). A system approach to drainage reduction in the San Joaquin Valley. Agriculture Water Management. 16, 97–108. Khouri, N. (1998). Potential of dry drainage for controlling soil salinity. Canadian Journal of Civil Engineering, 25(2), 195-205. Konukcu, F. Gowing, J. W. and Rose, D. A. (2006). Dry drainage: A sustainable solution to waterlogging and salinity problems in irrigation areas? Agricultural Water Management, 83(1-2), 1-12. Kovda, V. A. (1971). Origin of saline soils and their regime. Jerusalem: Israel Program for Scientific Translations, 168-172. Shimojima, E. Yoshioka, R. and Tamagawa, I. (1996). Salinization owing to evaporation from bare-soil surfaces and its influences on the evaporation. Journal of Hydrology, 178(1-4), 109-136. Sharma, D.P. and Tyagi, N.K., (2004). On-farm management of saline drainage water in arid and semi-arid regions. Irrigation and Drainage, 53, 87-103. WARDA (West Africa Rice Development Association). (1997). Annual Report, pp.36-44. Wichelns, D. and Oster, J. D. (2006). Sustainable irrigation is necessary and achievable, but direct costs and environmental impacts can be substantial. Agricultural Water Management, 86(1-2). 114-127.  _||_
Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.63426 فیزیک خاک اثر توأم تشکیل سله و درز و شکاف سطحی بر هدایت هیدرولیکی اشباع خاک اثر توأم تشکیل سله و درز و شکاف سطحی بر هدایت هیدرولیکی اشباع خاک رمضانی زهرا مدرس حق التدریس دانشگاه پیام نور قم واعظی علی رضا هیت علمی دانشگاه زنجان دانشکده کشاورزی گروه خاکشناسی بابایی فاطمه دانشجوی دکتری فیزیکو حفاظت خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان 23 09 2017 48 3 565 572 24 12 2014 25 10 2016 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63426.html

سطح اغلب خاک‌های مناطق خشک و نیمه‌خشک دارای سله، درز و شکاف است که تأثیر بسزایی بر هدایت هیدرولیکی خاک ‌دارند. به این منظور در تحقیق حاضر به مطالعه تغییرات زمانی تراکم درز و شکاف، تشکیل سله و تأثیر این پدیده‌ها بر هدایت هیدرولیکی اشباع خاک پرداخته‌ شد. آزمایش در سه خاک با بافت­های (رسی، لومی و لوم‌رس‌شنی) طی چهار تداوم باران (15، 30، 45 و 60 دقیقه) در 8 تکرار طراحی شد. بر اساس نتایج، خاک لوم‌رس‌شنی دارای کم‌ترین مقدار هدایت هیدرولیکی اشباع بود (cm/h 02/21). علت این موضوع ضخامت بیش‌تر سله (mm 16/3) و تراکم کم‌تر درز و شکاف (m/m292/1) در خاک لوم‌‌رس‌شنی نسبت به دو خاک لومی و رسی ارزیابی شد. خاک رسی، به دلیل ضریب انبساط‌پذیری خطی بالاتر دارای بیش‌ترین تراکم درز و شکاف بود. این موضوع سبب افزایش هدایت هیدرولیکی این خاک نسبت به نمونه قبل از بارندگی شد.

 تراکم درز و شکاف ضخامت سله ضریب انبساط‌پذیری خطی Asadi, H., Mahmoud, n. And Heidari, or. 2007. Surface Sealing Formation effect on the dynamics of sheet erosion. Tenth Congress of Soil Science. Karaj, 1148-1149. Assouline, S. (2004). Rainfall-induced soil surface sealing: a critical review of observations, conceptual models and solutions. Vadose Zone Journal, 3: 570–591. Assouline, S. and Mualem, Y. (2002). Infiltration during soil sealing: The effect of areal heterogeneity of soil hydraulic properties. Water Resour. Res. 38(12). doi: 10.1029/2001WR001168. Ben-Hur, M, Shainberg, I, Bakker D, and Keren, R. (1985). Effect of soil texture and CaCO3 content on water infiltration in crusted soils as related to water salinity. Irrigation Science, 6, 281–284. Ben-Hur, M. (2008). Seal Formation Effects on Soil Infiltration and Runoff in Arid and Semiarid Regions under Rainfall and Sprinkler Irrigation Conditions. Institute of Soil, Water and Environmental Sciences, ARO, Volcani Center, Bet-Dagan. 429-452. Bhardwaj, A.K. McLaughlin, R.A. and Levy, G.J. (2010). Depositional seals in polyacrylamide–amended soils of varying clay mineralogy and texture. Journal of Soils Sediments, 10: 494–504. Bouyoucos, G. J. (1962). Hydrometer method improved for making particle size analysis of soils. Agronomy Journal, 54, 464-465. Bower, C. A. (1952). Exchangeable cation analysis of saline and alkali soils. Soil Science, 73:251-261. Bu, C.F., Gale, W.J., Cai, Q.G and Wu, S.F. (2013). Process and Mechanism for the Development of Physical Crusts in Three Typical Chinese Soils. Pedosphere. 23(3), 321–332. Cary, J. and Evans, D.D. (1974). Soil crust. University of Arizona. Tucson. Tech. Bull No. 214. Chapman, H. D. and Pratt, P. F. (1978). Methods of analysis for soils, plants and waters. Division of agricultural sciences. University of California, USA. Christiansen, J.E. (1942). Irrigation by sprinkling. California Agriculture. University of California, Berkeley. Exp. Stn. Bull. 670. Darkhal, .r. And Ahmad Ali. 2011. Susceptibility Index Surface Sealing Formation. Iranian Soil Science Congress, Tabriz. Dasog, G.S., Acton, D. F., Mermut, A. R. and De Jong, E. (1988). Shrink swell potential and cracking in clay soils of Saskatchewan. Canadian Journal of Soil Science, 68, 251–260. Edwards, W.M. and Larson, W.E. (1969). Infiltration of water into soils as influenced by surface seal development. Transactions of the ASAE. American Society of Agricultural Engineers, 12(4): 463–470. Fox, D.M. and Le Bissonnais, Y. (1998). Process-based analysis of aggregate stability effects on sealing, infiltration, and interrill erosion. Society of America Journal, 62: 717-724. Golchin, A., P. Clarke, J.M. Oades, and Skjemstad,J.O. (1995). The effects of cultivation on the composition of organic matter and structural stability of soils. Australian Journal of Soil Research, 33: 975-993. He, J., Wang, Y., Li, Y., Ruan, X.-c. (2015). Effects of leachate infiltration and desiccation cracks on hydraulic conductivity of compacted clay, Water Science and Engineering, doi: 10.1016/j.wse.04.004. Hoogmoed, W.B. and Bouma, J. (1980). A simulation model for predicting infiltration into cracked clay soil. Society of America Journal, 44: 458–461. Hudson, N.W. (1964). The flour pellet method for measuring the size of rain drops. Research Bulletin. No.4, Dept. Conservation and Extension, Salisbury, Rhodesia. Kay, B.P. and Angers, D. A. (1999). Soil structure. In: M.E. Sumner (ed.). Handbook of Soil Science. CRC Press, New York, A-229A-269. Kuhn, N.J. and Bryan, R.B. (2004). Drying, soil surface condition and interrill erosion on two Ontario soils. Catena, 57, 113–133. Le Bissonnais, Y. and Arrouays, D. (1997). Aggregate stability and assessment of soil crustability and erodibility: II. Application to humic loamy soils with various organic carbon contents. European Journal of Soil Science, 48:39-48. Liu, C.W., Cheng, S.W., Yu, W.S. and Chen, S.K., (2003). Water infiltration rate in cracked paddy soil. Geoderma, 117: 169–181. McCormack, D. E. and Wilding, L.P. (1975). Soil Properties Influencing Swelling in Canfield and Geeburg Soils. Soil Science Society of American Journal. 39(3): 496-502. McIntyre, D.S. (1958). Permeability measurements of soil crusts formed by raindrop impact. Soil Science, 85: 261–266. Neave, M.A. and Rayburg, S. (2007). A field investigation into the effects of progressive rainfall–induced soil seal and crust development on runoff and erosion rates: The impact of surface cover. Geomorphology, 87: 378–390. Nelson, D. W. and Sommer, L. E. (1982). Total carbon, organic carbon, and organic matter. In: Page, A. L. (Ed.), Methods of Soil Analysis: Chemical and Microbiological Properties. American Society of Agronomy, Madison, 9 (2):539–579. Page, A. L. (1987). Method of soil analysis. Part 2: chemical and microbiological properties. Soil Science Society of American Madison, Wisconsin, USA. Peron, H., Hueckel, T., Laloui, L. and Hu, L.B. (2012). Formation of drying crack patterns in soils: a deterministic approach. Acta Geotechnica. DOI 10.1007/s11440-012-0184-5. Ran, Q., Su, D., Li, P. and He, Z. (2012). Experimental study of the impact of rainfall characteristics on runoff generation and soil erosion. Journal of Hydrology, 424–425: 99–111. Saeedi, a., the Ghorbani Dashtaki, n., Khalili Moghaddam, b., Khdavrdylv, h. And Moradi, F. 2014. Evaluation models in swelling soil at the Zarindasht of Chaharmahal and Bakhtiari Province.. Journal of soil (soil science and water). a. 196-189: (1) 28. Shainberg, I., Rhoades, L.D. and Prather, R. J. (1981). Effect of low electrolyte concentration on clay dispersion and hydraulic conductivity of a sodic soil. Soil Science Society of America Journal, 45: 273-277. Soil Coservation Service, USDA. (1971). Guide for interpreting engineering uses of soil. p. 87. USDA. U.S. Government printing office, Washington, D.C. Stolte, J. Ritsema, C.J. and de Roo, A.P.J. (1997). Effects of crust and cracks on simulated catchment discharge and soil loss. Journal of Hydrology, 195: 279–290. Takele, M.D. and Lascano, R.J. (2012). Review Paper: Challenges and Limitations in Studying the Shrink-Swell and Crack Dynamics of Vertisol Soils. Open Journal of Soil Science. 2: 82-90. Valentin, C. (1994). Surface crusting, runoff, and erosion on steeplands and coarse material. Soil Management Journals, 3: 285–312. Wakindiki, I.I.C., and Ben-Hur, M. (2002). Soil mineralogy and texture effects on crust micromorphology, Infiltration and erosion. Soil Science Society of America Journal, 66: 897-905. West, L.T., Chiang, S.C. and Norton, L.D. (1992). The morphology of surface crusts. p. 73–93. In M.E. Sumner and B.A. Stewart (ed.) Soil crusting: Chemical and physical processes. Lewis Publishers, Boca Raton, FL. Wu, L., Pan, L., Mitchell, J. and Sanden, B. (1999). Measuring Saturated Hydraulic Conductivity using a generalized solution for Single-Ring Infiltrometers. Soil Science Society of America Journal, 63: 788-792. Yoder, R.E. (1936). A direct method of aggregate analysis and a study of a physical nature of erosion losses. Journal of American Agronomy, 28: 337-351. Zhang, Z.B., Zhou, H., Zhao, Q.G., Lin, H. and Peng, X. (2014). Characteristics of cracks in two paddy soils and their impacts on preferential flow. Geoderma, 228–229: 114–121. _||_
Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.211591.667498 فیزیک خاک برآورد برخی ویژگی‌های مبنایی خاک‌ توسط طیف‌سنجی مرئی - مادون قرمز نزدیک در استان کردستان برآورد برخی ویژگی‌های مبنایی خاک‌ توسط طیف‌سنجی مرئی - مادون قرمز نزدیک در استان کردستان کریمی صلاح الدین دانشجوی کارشناسی ارشد علوم خاک دانشگاه کردستان داوری مسعود عضو هیئت علمی گروه علوم خاک دانشگاه کردستان بهرامی حسینعلی عضوهیئت علمی گروه خاکشناسی دانشگاه تربیت مدرس بابائیان ابراهیم محقق پسا دکتری، گروه آب خاک و محیط زیست، دانشگاه اریزونا حسینی سید محمد طاهر عضو هیئت علمی گروه علوم خاک دانشگاه کردستان 23 09 2017 48 3 573 585 09 07 2016 26 10 2016 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63427.html

طیف­سنجی مرئی-مادون قرمز نزدیک به­عنوان روشی غیر مخرب، سریع، ارزان، دارای حداقل آماده­سازی نمونه­ها و بدون آسیب به زیست­بوم می­تواند جایگزین روش­های مرسوم آزمایشگاهی شود. هدف از این پژوهش ارزیابی طیف­سنجی انعکاسی در برآورد برخی ویژگی­های خاک­های دشت­های کشاورزی قروه و دهگلان در استان کردستان بود. بدین منظور تعداد 120 نمونه خاک از منطقه مورد مطالعه جمع­آوری و ویژگی­های مبنایی آن­ها در آزمایشگاه با روش­های استاندارد اندازه­گیری شد. آنالیز طیفی خاک­ها با استفاده از دستگاه طیف­سنجی زمینی با طول موج 2500- 350 نانومتر انجام شد. پس از ثبت طیف­ها انواع روش­های پیش­پردازش مورد ارزیابی قرار گرفت. سپس از رگرسیون خطی چند­گانه گام­به­گام، برای پیش­بینی پارامترهای مورد­مطالعه استفاده گردید. با توجه به آماره RPD، بهترین تخمین توابع رگرسیونی پیشنهادی برای ظرفیت تبادل کاتیونی (02/2) و تخمین‌هایی قابل قبول برای رس (70/1)، سیلت (59/1)، شن (80/1)، جرم ویژه ظاهری (53/1) و حقیقی (55/1)، میانگین قطر ذرات (52/1) و انحراف معیار هندسی قطر ذرات خاک (66/1)، کربن آلی (74/1) و کربنات کلسیم معادل (49/1) به‌دست آمد.

 بازتاب طیفی خاک پیش‌پردازش طیفی ویژگی‌های خاک Babaeian, E., M. Homaee, C. Montzka, H. Vereecken, and A.A. Norouzi. (2015a). Towards retrieving soil hydraulic properties by hyperspectral remote sensing. Vadoze Zone J. 14(3),doi: 10.2136/ vzj2014.07.0080. Babaeian, E., Homaee, M., Vereecken, H., Montzka, C., Norouzi, A. A., & van Genuchten, M. T. (2015b). A Comparative Study of Multiple Approaches for Predicting the Soil–Water Retention Curve: Hyperspectral Information vs. Basic Soil Properties. Soil Science Society of America Journal, 79, 1043-1058. Ben-Dor, E., Banin, A. (1995). Near-infrared analysis as a rapid method to simultaneously evaluate several soil properties. Soil Science Society of America Journal, 59, 364-372. Bilgili, A. V., Van Es, H. M., Akbas, F., Durak, A., & Hively, W. D. (2010). Visible-near infrared reflectance spectroscopy for assessment of soil properties in a semi-arid area of Turkey. Journal of Arid Environments, 74(2), 229-238. Cecillon, L.C., Barthesb, B.G., Gomez, C., Ertlen, D., Genot, V., Hedde, M., Stevengs, A. and Brun, J. (2009). Assessment and monitoring of soil quality using near-infrared reflectance spectroscopy (NIRS). European Journal of SoilScience, 60, 770–784. Clark, R.N., King, T.V.V., Klejwa, M., Swayze, G.A. and Vergo, N. (1990). High spectral resolution reflectance spectroscopy of minerals. Journal of Geophysical Research, 95, 12653–12680. Daniel, K.W., Tripathi, N.K. and Honda, K. (2003). Artificial neural network analysis of laboratory and in situ spectra for the estimation of macronutrients in soils of Lop Buri (Thailand). Australian Journal of Soil Research, 41, 47–59. Debaene, G., Niedzwiecki, J., & Pecio, A. (2010). Visible and near-infrared spectrophotometer for soil analysis: preliminary results. Polish Journal of Agronomy, 3, 3-9. Demattê, J. A. M., Bellinaso, H., Romero, D. J., & Fongaro, C. T. (2014). Morphological Interpretation of Reflectance Spectrum (MIRS) using libraries looking towards soil classification. Scientia Agricola, 71(6), 509-520. Demattê, J., Sousa, A.A., Alves, M.C., Nanni, M.R., Fiorio, P.R., Campos, R.C. (2006). Determining soil water status and other soil characteristics by spectral proximal sensing. Geoderma, 135, 179-195. Genot, V., Colinet, G., Bock, L., Vanvyve, D., Reusen, Y. and Dardenne, P. (2011). Near infrared reflectance spectroscopy for estimating soil characteristics valuable in the diagnosis of soil fertility. Journal of Near Infrared Spectroscopy, 19, 117-138. Gomez, C., Lagacherie, P., & Coulouma, G. (2012). Regional predictions of eight common soil properties and their spatial structures from hyperspectral Vis–NIR data. Geoderma, 189, 176-185. Gomez, C., Lagacherie, P., Coulouma, G. (2008). Continuum removal versus PLSR method for clay and calcium carbonate content estimation from laboratory and airborne hyperspectral measurements. Geoderma, 148, 141-148. Hunt, G. R. (1977). Spectral signatures of particulate minerals in the visible and near infrared. Geophysics, 42(3), 501-513. Janik, L.J., Forrester, S.T. and Rawson, A. (2009). The prediction of soil chemical and physical properties from mid-infrared spectroscopy and combined partial least-squares regression and neural networks (PLS-NN) analysis. Chemometrics and Intelligent Laboratory Systems, 97, 179-188. Kim, I., Pullanagari, R.R., Deurer, M., Singh, R., Huh, K.Y., Clothier, B.E. (2014). The use of visible and near-infrared spectroscopy for the analysis of soil water repellency. European Journal of Soil Science, 65, 360-368. Klute, A. (1986). Methods of soil analysis. Part 1. Physical and mineralogical methods (No. Ed. 2). American Society of Agronomy, Inc. Kodaira, M., Shibusawa, S. (2013). Using a mobile real-time soil visible-near infrared sensor for high resolution soil property mapping. Geoderma, 199, 64-79. Lagacherie, P., Baret, F., Feret, J.B., Netto, J.M and Robbez-Masson, J.M. (2008). Estimation of soil clay and calcium carbonate using laboratory, field and airborne hyperspectral measurements. Remote Sensing of Environment, 112, 825-835. Liu, X., Xu, J., Zhang, M., Si, B., and Zhao, K. (2008). Spatial variability of soil available Zn and Cu in paddy rice fields of China. Environmental Geology, 55, 1569-1576. Minasny, B., McBratney, A., Tranter, G., Murphy, B. (2008). Using soil knowledge for the evaluation of mid‐infrared diffuse reflectance spectroscopy for predicting soil physical and mechanical properties. European Journal of Soil Science, 59, 960-971. Mutuo, P.K., Shepherd, K.D., Albrecht, A. and Cadisch, G. (2006). Predic- tion of carbon mineralization rates from different soil physical fractions using diffuse reflectance spectroscopy. Soil Biology and Biochemistry, 38,1658 1664. Nanni, M. R., & Demattê, J. A. M. (2006). Spectral reflectance methodology in comparison to traditional soil analysis. Soil Science Society of America Journal, 70(2), 393-407. Nocita, M., Stevens, A., Noon, C., van Wesemael, B. (2013). Prediction of soil organic carbon for different levels of soil moisture using Vis-NIR spectroscopy. Geoderma, 199, 37-42. Page, A. L., Miller, R. H., & Keeney, D. R. (1982). Methods of soil analysis. Part 2. Chemical and microbiological properties. American Society of Agronomy. Soil Science Society of America, Madison, Wisconsin, 1159. Savvides, A., Corstanje, R., Baxter, S.J., Rawlins, B.J. and Lark, R.M. (2010). The relationship between diffuse spectral reflectance of the soil and its cation exchange capacity is scale dependent. Geoderma, 154, 353–358. Shepherd, K.D., Walsh, M.G. (2002). Development of reflectance spectral libraries for characterization of soil properties. Soil Science Society of America Journal, 66, 988-998. Shirazi, M.A., Boersma, L. (1984). A unifying quantitative analysis of soil texture. Soil Science Society of America Journal, 48, 142-147. Stenberg, B., Rossel, R. A. V., Mouazen, A. M., & Wetterlind, J. (2010). Chapter five-visible and near infrared spectroscopy in soil science. Advances in Agronomy, 107, 163-215. Stoner, E.R., Baumgardner, M. (1981). Characteristic variations in reflectance of surface soils. Soil Science Society of America Journal, 45, 1161-1165. Summers, D., Lewis, M., Ostendorf, B., and Chittleborough, D. (2011). Visible near-infrared reflectance spectroscopy as a predictive indicator of soil properties. Ecological Indicators, 11(1), 123-131. Viscarra Rossel, R.A.V. (2008). ParLeS: Software for chemometric analysis of spectroscopic data. Chemometrics and Intelligent Laboratory Systems, 90, 72–83.  Viscarra Rossel, R., McGlynn, R., McBratney, A. (2006). Determining the composition of mineral-organic mixes using UV–vis–NIR diffuse reflectance spectroscopy. Geoderma, 137, 70-82. Willmott, C.J. (1981). On the validation of models. Physical Geography, 2, 184–194. Workman, J., (2000). Handbook of Organic Compounds: UV-Vis and NIR spectra. Academic press, pp. 77-197. _||_
Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.218015.667553 مقاله پژوهشی بررسی دقت اطلاعات بارش شبکه‌بندی شده جهانی در حوضه دریاچه ارومیه بررسی دقت اطلاعات بارش شبکه بندی شده جهانی در حوضه دریاچه ارومیه حسینی موغاری سید محمد دانشجوی دکتری/ دانشگاه تهران عراقی نژاد شهاب دانشیار/دانشگاه تهران ابراهیمی کیومرث گروه مهندسی آبیاری و آبادانی 23 09 2017 48 3 587 598 22 10 2016 27 12 2016 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63429.html

در این مقاله به ارزیابی دقت اطلاعات چهار پایگاه بارش شبکه­بندی شده جهانی شامل CRU، GPCC، PCDR و DEL در حوضه دریاچه ارومیه پرداخته شده است. بدین منظور از بارش مشاهداتی در شش ایستگاه همدیدی شامل ارومیه، مهاباد، تکاب، تبریز، مراغه و سقز بین سال­های 1984 تا 2013 استفاده شد. ارزیابی­ها بر اساس ضریب کارایی نش-ساتکلیف (NSE)، ضریب همبستگی (CC)، جذر میانگین مربعات خطا (RMSE) و Bias انجام گرفت. نتایج در تمام مقیاس­ها (ماهانه، فصلی و سالانه)، حاکی از عملکرد مناسب GPCC بود. برای مثال در مقیاس سالانه، GPCC به ترتیب با NSE،CC  و RMSE برابر با 87/0، 94/0 و 12/31 میلی­متر، بهتر از سایر پایگاه­ها عمل نموده است. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، عملکرد CRU نیز قابل‌قبول است. این پایگاه بر اساس Bias بهتر از GPCC عمل کرده است. همچنین PCDR و DEL عملکرد قابل قبولی در هیچ مقیاس زمانی نداشته­اند.

 پایگاه بارش CRU GPCC PCDR DEL Ashouri, H., Hsu, K. L., Sorooshian, S., Braithwaite, D. K., Knapp, K. R., Cecil, L. D., and Prat, O. P. (2015). PERSIANN-CDR: Daily precipitation climate data record from multisatellite observations for hydrological and climate studies. Bulletin of the American Meteorological Society, 96(1): 69-83. Azizi, G., Safarrad, T., Mohammadi, H., Faraji Sabokbar, H. (2016). Evaluation and Comparison of Reanalysis Precipitation Data in Iran. Physical Geography Research Quarterly, 48(1): 33-49. (In Farsi) Behrangi, A., Khakbaz, B., Jaw, T. C., AghaKouchak, A., Hsu, K., and Sorooshian, S. (2011). Hydrologic evaluation of satellite precipitation products over a mid-size basin. Journal of Hydrology, 397(3): 225-237. Belo Pereira, M., Dutra, E., and Viterbo, P. (2011). Evaluation of global precipitation data sets over the Iberian Peninsula. Journal of Geophysical Research: Atmospheres, 116(D20). Duan, Z., Liu, J., Tuo, Y., Chiogna, G., and Disse, M. (2016). Evaluation of eight high spatial resolution gridded precipitation products in Adige Basin (Italy) at multiple temporal and spatial scales. Science of The Total Environment. In Press. Ebert, E. E., Janowiak, J. E., and Kidd, C. (2007). Comparison of near-real-time precipitation estimates from satellite observations and numerical models. Bulletin of the American Meteorological Society, 88(1): 47. Ghajarnia, N., Liaghat, A., and Arasteh, P. D. (2015). Comparison and evaluation of high resolution precipitation estimation products in Urmia Basin-Iran. Atmospheric Research, 158: 50-65. Guo, H., Bao, A., Liu, T., Chen, S., and Ndayisaba, F. (2016). Evaluation of PERSIANN-CDR for Meteorological Drought Monitoring over China. Remote Sensing, 8(5): 379. Hajihoseini, H., Hajihosseini, M., Najafi, A., Morid, S., and Delavar, M. (2015). Assessment of changes in hydro-meteorological variables upstream of helmand basin during the last century using CRU data and SWAT model. Iran-Water Resources Research, 10(3): 38-52. (In Farsi) Javanmard, S., Yatagai, A., Nodzu, M. I., BodaghJamali, J., and Kawamoto, H. (2010). Comparing high-resolution gridded precipitation data with satellite rainfall estimates of TRMM_3B42 over Iran. Advances in Geosciences, 25: 119-125. Jiang, S. H., Zhou, M., Ren, L. L., Cheng, X. R., and Zhang, P. J. (2016). Evaluation of latest TMPA and CMORPH satellite precipitation products over Yellow River Basin. Water Science and Engineering, 9(2): 87-96. Katiraie-Boroujerdy, P. S., Ashouri, H., Hsu, K. L., and Sorooshian, S. (2016). Trends of precipitation extreme indices over a subtropical semi-arid area using PERSIANN-CDR. Theoretical and Applied Climatology, 1-12. Meng, J., Li, L., Hao, Z., Wang, J., and Shao, Q. (2014). Suitability of TRMM satellite rainfall in driving a distributed hydrological model in the source region of Yellow River. Journal of Hydrology, 509: 320-332. Moazami, S., Golian, S., Kavianpour, M. R., and Hong, Y. (2013). Comparison of PERSIANN and V7 TRMM Multi-Satellite Precipitation Analysis (TMPA) products with rain gauge data over Iran. International journal of remote sensing, 34(22): 8156-8171. Ongoma, V., and Chen, H. (2016). Temporal and spatial variability of temperature and precipitation over East Africa from 1951 to 2010. Meteorology and Atmospheric Physics, 1-14. Su, F., Hong, Y., and Lettenmaier, D. P. (2008). Evaluation of TRMM Multisatellite Precipitation Analysis (TMPA) and its utility in hydrologic prediction in the La Plata Basin. Journal of Hydrometeorology, 9(4): 622-640. Tanarhte, M., Hadjinicolaou, P., and Lelieveld, J. (2012). Intercomparison of temperature and precipitation data sets based on observations in the Mediterranean and the Middle East. Journal of Geophysical Research: Atmospheres, 117(D12). Xu, H., Xu, C. Y., Chen, S., and Chen, H. (2016). Similarity and difference of global reanalysis datasets (WFD and APHRODITE) in driving lumped and distributed hydrological models in a humid region of China. Journal of Hydrology. In Press. _||_
Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.209678.667477 حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه تبادل دو‌گانه K-Ca توسط یک رس جدا شده از خاک با مینرالوژی غالب ایلایت (میکا): 2- تعیین ضرایب انتخاب‌گری و پارامترهای ترمودینامیکی و اثر تخلیه پتاسیم بر آن‌ها تبادل دو گانه K-Ca توسط یک رس جدا شده از خاک با مینرالوژی غالب ایلایت (میکا): 2- تعیین ضرایب انتخابگری و پارامترهای خلیلی راد مریم دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران توفیقی حسن دانشیار دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران 23 09 2017 48 3 599 612 15 06 2016 01 11 2016 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63445.html

در این مطالعه ضرایب انتخاب‌گری مربوط به تبادل K-Ca در رس‌ جدا شده از خاک ایلایتی و تخلیه شده برای زمان‌های متفاوت 0، 6، 25 و 150 ساعت در دو قدرت یونی 3/0 و 002/0 مولار محاسبه و پارامترهای ترمودینامیکی مربوطه تعیین گردید. با افزایش جزء هم‌ارز پتاسیم (EK)، ضرایب انتخاب‌گری کر (KKer)، ونسلو (KV)، گاپون (KG)، گینز-توماس (KGT) و دیویس (KD) در همه رس‌ها افزایش یافت. در دامنه 7/0EK≤، 1KV< بود که گویای آن است که فاز تبادل‌گر در این دامنه پتاسیم را بر کلسیم ترجیح می‌دهد. در EK‌‌های خیلی بالا، کلسیم بر پتاسیم ترجیح داده شد. مدل رزماند-کرنفلد (KRK) به‌خوبی بر داده‌های تبادلی برازش یافت. پارامتر β در این معادله کوچکتر از 66/0 بود که حاکی از ناهمگنی مکان‌های تبادلی در رس‌های مورد مطالعه بود. مقادیر β، بر اثر تخلیه پتاسیم از رس کاهش یافت. علاوه ‌بر‌این، با کاهش قدرت یونی از 3/0 به 002/0 مولار، میانگین β کاهش یافت که گویای افزایش ناهمگنی بر اثر کاهش قدرت یونی بود. مدل محلول مرتب نیز به‌خوبی بر داده‌ها برازش یافت. برای همه رس‌ها Kex کوچکتر از 1 و G°exΔ مثبت بود. تفاوت معنا‌داری بین Kex رس‌های تخلیه شده به درجات متفاوت مشاهده نشد که گویای آن است که در رس‌های تخلیه شده و سپس فروریزش کرده، درجه تخلیه اولیه پتاسیم بر ویژگی‌های انتخاب‌گری رس تأثیری نداشته است. با کاهش قدرت یونی Kex افزایش و ΔG°ex کاهش ‌یافت که گویای کاهش تمایل برای جذب K+ نسبت به Ca2+ بود. با تغییر EK، Kex کمابیش ثابت بود. با افزایش ECa، ƒK کاهش و ƒCa افزایش یافت. مقایسه مقادیر ƒK و ƒCa محاسبه شده به دو روش ترمودینامیکی و مدل محلول مرتب نشان داد که مقادیر ƒK حاصل از مدل محلول مرتب بیشتر از ƒK محاسبه شده از روش ترمودینامیکی است.

 انرژی آزاد استاندارد واکنش تبادل K-Ca ثابت تعادل رس تخلیه شده از پتاسیم ضرایب انتخابگری Agbenin, J. O. and Yakubu, S. (2006). Potassium–calcium and potassium–magnesium exchange equilibria in an acid savanna soil from northern Nigeria. Geoderma, 136, 542–554. Appel, C., Rhue, D., Ma, L. and Reve, B. (2002). Heat of K/Ca and K/Pb exchange in two tropical soils as measured by flow calorimetry. Soil Science, 167, 773–781. Bernas, B. (1968). A new method for decomposition and comprehensive analysis of silicates by atomic f. Analytical Chemistry, 40, 1682-1687. Buckley, D.E. and Cranston, R.E. (1971). Atomic absorption analysis of 18 elements from a single decomposition of aluminosilicate. Chemical Geology, 7, 273-284. Carson, D. C. and Dixon, J. B. (1972). Potassium selectivity in certain montmorillonite soil clays. Soil Science Society American Proceedings, 36, 838-843. Chung, J. B., Zasoski, R.G. and Burau, R.G. (1994). Aluminum–potassium and aluminum–calcium exchange equilibria in bulk and rhizosphere. Soil Science Society of American Journal, 58, 1376–1382. Deist, J. and Talibudeen, O. (1967). Thermodynamics of K-Ca exchange in soils. Journal of Soil Science, 18, 138-148. Essington, M. E. (2004) Soil and water chemistry: an integrative approach. CRC Press, Boca Raton. FL. USA. Feigenbaum, S., Bar-Tal, A., Portnoy, R. and Sparks, D. (1991). Binary and Ternary Exchange of Potassium on Calcareous Montmorillonitic. Soil Science Society of American Journal. 55:49-56. Goulding, K. W. T. (1983). Thermodynamics of potassium exchange in soils and clay minerals. Advances in Agronomy, 36, 215–264. Goulding, K. W. T. 1981. Potassium retention and release in Rothamsted and Saxmundhum soils. Journal of Science Food and Agriculture, 32, 667-670. Goulding, K. W. T. and Talibudeen, O. (1979). Potassium reserves in a sandy clay soil from the Saxmundhum experiment: Kinetics and equilibrium thermodynamics. Journal of Soil Science, 30, 291-302. Goulding, K. W. T. and Talibudeen, O. (1980). Heterogeneity of cation exchange sites for K–Ca exchange in aluminosilicates. Journal of Colloid and Interface Science, 78, 15–24. Hutcheon, A. T. (1966). Thermodynamics of cation exchange on clay: Ca-K montmorillonite. Journal of Soil Science, 17, 339-355. Jardine, P. M. and Sparks, D.L. (1984). Potassium-calcium exchange in a multireactive soil system. II. Thermodynamics. Soil Science Society of American Journal, 48, 45–50. Jensen, H. E. (1973). Potassium-calcium exchange equilibria on a montmorillonite and kaolinite clay. I. A test of argersinger thermodynamic approach. Agrochemia, 17, 181-190. Jensen, H.E., K.L., Babcock. 1973. Cation exchange equilibria on a Yolo loam soil. Hilgradia, 41, 475–487. Laird, D. A. and Shang, C. (1997). Relationship between cation exchange selectivity and crystalline swelling in expanding 2:1 phyllosilicates. Clays and Clay Minerals, 45(5), 681-689. Lanyon, L. E. and Heald, W. R. (1982) Magnesium, calcium, strontium, and barium. In A. L. Page et al. (Ed.), Methods of soil analysis. (Part 2). (pp. 247-261). Soil Science Society of America, Madison, WI. Loeppert, R.H. and Suarez, D.L. (1996) Carbonate and gypsum. In D. L. Sparks (Ed.), Methods of soil analysis, (pp. 437-474). Soil Science Society of America, Madison, WI. Moujahid, Y. and Bouabid, R. (2014). Potassium-Calcium exchange in clays of selected Moroccan vertisols. Journal of Materials and Environmental Science, 5 (5), 1541-1550. Ogwada, R. A. and Sparks, D. L. (1986). Use of mole or equivalent fractions in determining thermodynamic parameters for potassium exchange in soils. Soil Science, 141 (4), 268-273. Shainberg, I ., Alperovitch, N. I. and Keren, R. (1987). Charge density and Na-K-Ca exchange on smectites. Clays and Clay Minerals, 35(I), 68-73. Smith, S. A. (2000). Potassium dynamics and exchange equilibria in loess-derived soils. Ph.D. dissertation, The University of Tennessee, Knoxville. Smith, S. J. and Scott, A. D. (1966). Extractable potassium in Grundite illite: 1. Method of extraction. Soil Science, 102, 115-122. Sposito, G. (2008) The Chemistry of Soils (2nd ed.). Oxford University Press. New York. Talibudeen, O. (1971). The fertility status of soil potassium related to K-Ca exchange isotherms. Proceedings of the International Symposium on Soil Fertility Evaluation, New Dehli, India, I, pp. 98-103. Talibudeen, O. (1972). Exchange of potassium in soils in relation to other cations. Potassium in the Soil. Proceedings of the 9th Colloquium of the International Potash Institute, Landshut, Germany. pp. 97-112. Udo, E. J. (1978). Thermodynamics of potassium-calcium and magnesium-calcium exchange reactions on a kaolinitic soil clay. Soil Science Society of American Journal, 42, 556-560. _||_
Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.63446 محیط زیست آنالیز توابع خطا در روش غیر‌خطی برآورد پارامترهای مدل‌های جذب سینتیکی و تعادلی آنالیز توابع خطا در روش غیر‌خطی برآورد پارامترهای مدل‌های جذب سینتیکی و تعادلی خرمی فرناز دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) مهدوی علی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) 23 09 2017 48 3 613 623 08 07 2016 06 12 2016 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63446.html

تعیین مدل حاکم در زمینه مدل‌سازی جذب سینتیک و تعادلی نیازمند روشی مطمئن برای برآورد پارامترها می­باشد. در روش غیر­خطی، پارامترها بر اساس سعی و خطا با هدف مینیمم کردن خطا برآورد می­گردند. در این مطالعه اثر توابع خطای مختلف بر پارامترهای برآورد شده مدل‌های سینتیکی شبه مرتبه اول و دوم و مدل‌های تعادلی لانگمویر و فروندلیچ مورد بررسی قرار گرفت. بهترین تابع بر اساس 239 سری داده سینتیکی و 129 سری داده تعادلی مستخرج از 100 مطالعه قبلی تعیین گردید. استفاده از توابع مختلف تغییرات زیادی در پارامترهای برآورد شده نشان داد، به‌گونه‌ای که بیشترین درصد تغییرات پارامترها به 100% نیز می­رسد. به کمک روش نرمال‌سازی خطا بر اساس داده­های آزمایشگاهی بهترین توابع خطا به ترتیب Errsq، Hybrd و Mpsd با متوسط خطای نرمال 3 و 4/3 و 6/3 می­باشند. روش‌های Ef و Crm نیز با توجه به داده­های آزمایشگاهی دارای بیشترین خطا می‌باشند.

 مدلسازی جذب خطای نرمال درصد تغییرات رگرسیون غیر خطی * Abd Ed-Latif, MM. Elkady,M.F. (2010) Equilibrium isotherms for harmful ions sorption using nano zirconium vanadate ion exchanger, Desalination, 255 (1–3) 21-43. * Abdul Mujeeb,V. Alikutty,M. Muraleedharan, P. Synthesis,K. (2014) characterization and vanadium (V) sorption studies on some chitosan derivatives, Journal of Water Process Engineering (4),143-148. * Alistair,B. Boxall,A. Blackwell,P. Cavallo,R. Kay,P. Tolls,J. (2002) The sorption and transport of a sulphonamide antibiotic in soil systems, Toxicology Letters 131(1–2) 19-28. * Alkan, M. Demirbas¸O¨. z, Celikapa, S. Dogan, M. (2004) Sorption of acid red 57 from aqueous solution onto sepiolite, Journal of Hazardous Materials (116),135–145. * Arvind, K. Prasad,B. Mishra,I.M.(2014) Adsorption of acrylonitrile from aqueous solution using bagasse fly ash, Journal of Water Process Engineering(2),129-133. * Benaïssa,H.(2010) Influence of ionic strength on methylene blue removal by sorption from synthetic aqueous solution using almond peel as a sorbent Material bnaissa.jtusci.(4), 40-47. * Bhatt, R. R., & Shah, B. A. (2015). Sorption studies of heavy metal ions by salicylic acid–formaldehyde–catechol terpolymeric resin: Isotherm, kinetic and thermodynamics. Arabian Journal of Chemistry, 8(3), 414-426. * Cataldo,S. Gianguzza,A. Pettignano,A. (2014) Sorption of Pd (II) ion by calcium alginate gel beads at different chloride concentrations and pH. A kinetic and equilibrium study, Arabian Journal of Chemistry. Chen,Ch. (2013) Evaluation of Equilibrium Sorption Isotherm Equations, Chemical Engineering Journal, (7),24-44. Cheung,C.W. Porter,J. F and Mckay,G.(2001). Sorption kinetic analysis for the removal of cadmium ions from effluents using bone, Wat. Res., 35(3), 605-612. * Chip, A and Lena, Ma. (2002). Concentration, pH, and Surface Charge Effects on Cadmium and Lead Sorption in Three Tropical Soils,Published in J. Environ. Qual.(31), 581–589. * Chowdhury, Sh. Saha, P D. (2011). Biosorption kinetics, thermodynamics and isosteric heat of sorption of Cu(II) onto Tamarindus indica seed powder, Colloids and Surfaces B: Biointerfaces(88) 697– 705. * Dada,A.O. Olalekan,A.P. Olatunya,A.M. DADA,O. (2012) Langmuir, Freundlich, Temkin and Dubinin–Radushkevich Isotherms Studies of Equilibrium Sorption of Zn2+ Unto Phosphoric Acid Modified Rice Husk, 38-45. * Degs,AL. KHraisheh,Y. M. A. M and Tutunji,M F. (2001) Sorption of lead ions on diatomite and manganese oxides modified diatomite, Water Research, 35 (15) 3724-3728 * Degs,AL.Yahya,S. El-Barghouthia, M. Majeda Khraishehb, I. Walkerc,A. Gavin, M. (2006). Sorption of Zn(II), Pb(II), and Co(II) using natural sorbents:Equilibrium and kinetic studies, Water Research (40),2645 – 2658. * Deliyanni,E.A. Bakoyannakis,D.N. Zouboulis,A.I. Matis,K.A. (2003)  Sorption of As(V) ions by akagan_eite-type nanocrystals, Chemosphere (50),155–163. * Escudero, C., Fiol, N., Villaescusa, I., & Bollinger, J. C. (2013). Effect of chromium speciation on its sorption mechanism onto grape stalks entrapped into alginate beads. Arabian Journal of Chemistry, published online. * Esmaeilian, A. Mahdavi Mazdeh, A. Ghaforian, H. & Liaghat, A. M. (2015) A novel nanopore biopolymer multi adsorbent for simultaneous removal of anionic and cationic mixtures, Desalination and Water Treatment, 53 (8), 2235–2248. * Fan,Q.H. Tan,X.L. Wang,X.K.  Montavon, G.(2006). Sorption of Eu(III) on Attapulgite Studied by Batch, XPS and EXAFS Techniques. Applied Radiation and Isotopes 67(9) 1600-1608. * Feng,N.F.Z. (2013) Untreated Chinese ephedra residue as biosorbents for the removal of Pb2+ ions from aqueous solutions, Procedia Environmental Sciences (18), 794 – 799. * Foo,K.Y. Hameed,B.H. (2010) Insights into the modeling of adsorption isotherm systems, Chemical    Engineering Journal(156),2–10. * Fytianos, K. Voudrias, E. Kokkalis, E. (2000). Sorption-desorption behavior of 2,4-dichlorophenol by marine sediments, Chemosphere 40(1) 3-6. * Gürses, A. Karaca, S. Do˘gar, Ç. Bayrak, R. Açıkyıldız, M. and Yalçın, M. (2004). Determination of adsorptive properties of clay/water system: methylene blue sorption, Journal of Colloid and Interface Science, (269),  310–314. Hana, R. Zhang,J. YuanfengWang, P. Zhao, Zh. Tanga, M. (2009). Study of equilibrium, kinetic and thermodynamic parameters about methylene blue adsorption onto natural zeolite, Chemical Engineering Journal, (145),496–504. * Hanna, R. uomikoski, S. TeijaKangas, U. Kuokkanen, T. (2014). Chemically activated carbon residue from biomass gasification as a sorbent for iron(II), copper(II) and nickel(II) ions, Journal of Water Process Engineering(4),12–24. * Ho,Y.S. (2004) Selection of optimum sorption isotherm, Letters to the Editor, Carbon, 42, 2113–2130. * Ho, Y. S. (2006). Isotherms for the sorption of lead onto peat: comparison of linear and non-linear methods. Polish Journal of Environmental Studies, 15(1), 81-86. * Ho, Y. S., & Chiang, C. C. (2001). Sorption studies of acid dye by mixed sorbents. Adsorption, 7(2), 139-147. * Ho, Y. S., & McKay, G. (1998). A comparison of chemisorption kinetic models applied to pollutant removal on various sorbents. Process Safety and Environmental Protection, 76(4), 332-340. * Ho, Y. S., & McKay, G. (1998). A two-stage batch sorption optimized design for dye removal to minimize contact time. Process Safety and Environmental Protection, 76(4), 313-318. * Ho, Y. S., & McKay, G. (1999). Pseudo-second order model for sorption processes. Process biochemistry, 34(5), 451-465. * Ho,Y. S. and Mckay, G. (1999). The sorption of lead (II) ions on peat, Wat. Res., 33(2), 578-584. Ho,Y.S and McKay, G. (2001) Removal of lead (II) from effluents by sorption on peat using second-order kinetics, Separation science and techlogy, 36 (2) 241–261. * Ho,Y.S. and McKay, G.(2002) Application of Kinetic Models to the Sorption of Copper(II) on to Peat,  Adsorption Science & Technology (20) No. 8. * Ho, Y.S. McKay, G. (2003) Sorption of dyes and copper ions onto biosorbents, Process Biochemistry, (38),1047-1061. * Ho, Y. S., McKay, G., Wase, D. A. J., & Forster, C. F. (2000). Study of the sorption of divalent metal ions on to peat. Adsorption Science & Technology, 18(7), 639-650. Ho, Y. S., Chiang, C. C., & Hsu, Y. C. (2001). Sorption kinetics for dye removal from aqueous solution using activated clay. Separation Science and Technology, 36(11), 2473-2488. * Ho,Y.S, Chiu,W.Ta. Wang, Ch. Ch. (2005). Regression analysis for the sorption isotherms of basic dyes on sugarcane dust, Bioresource Technology, 96 (11), 1285-1291. * Ho,Y.S. Huang, C. T. Huang, H. W. (2002) Equilibrium sorption isotherm for metal ions on tree fern, Process Biochemistry (37),1421_1430. * Ho,Y.S. Porter,J.F and Mckay, G. (2002). Equilibrium isotherm studies for the sorption of divalent metal ions onto peat : copper, nickel and lead single component systems, Water, Air, and Soil Pollution, (141), 1–33. Ho, Y. S., and Ofomaja, A. E. (2005). Kinetics and thermodynamics of lead ion sorption on palm kernel fibre from aqueous solution. Process biochemistry, 40(11), 3455-3461. Ho,Y.S. Ta Chiub, Wen. Hsub, C. S. Huang, C. T. (2004) Sorption of lead ions from aqueous solution using tree fern as a sorbent, Hydrometallurgy (73),55–61. * Ho,Y.S. Wang, C. C. (2004) Pseudo-isotherms for the sorption of cadmium ion onto tree fern, Process Biochemistry (39), 759–763. * Jansson,ch. Gubal,M. Rossy,E. Delanche,J.B. and Lecloire,P.(1996) Vanadium(IV) Sorption by chitosan: kinetic and equilibrium, Wat. Res. 30 (2)465-475. * Javadian, H., Ghorbani, F., Tayebi, H. A., & Asl, S. H. (2015). Study of the adsorption of Cd (II) from aqueous solution using zeolite-based geopolymer, synthesized from coal fly ash; kinetic, isotherm and thermodynamic studies. Arabian Journal of Chemistry, 8(6), 837-849. * Javier,G. Mar´ıa,M. Joan de, P. Miquel,R. Lara, D. (2007) Arsenic sorption onto natural hematite, magnetite, and goethite, Journal of Hazardous Materials 141, 575–580. * Jiangxi, Xu. Junfeng,Niu. Zhang,S. (2013) Sorption of perfluorooctane sulfonate (PFOS) on electrospun fiber membranes, Procedia Environmental Sciences (18),472 – 477. * Khamsa Guechi,El. Hamdaoui,O. (2016) Sorption of malachite green from aqueous solution by potato peel: Kinetics and equilibrium modeling using non-linear analysis method, Arabian Journal of Chemistry, 9(1), 416-424. * Kumar,M. Tamilarasan,R. (2013) Kinetics, equilibrium data and modeling studies for the sorption of chromium by Prosopis juliflora bark carbon, Arabian Journal of Chemistry, published online. Lagergern,S. Sven,k.(1898),Comment on “Removal of copper from aqueous solution by aminated and protonated mesoporous aluminas, Journal of Colloid and Interface Science (276), 255–258. Mahdavi Mazdeh, A. Omid, M.H and Kashefipour, M. (2010). Theoretical and experimental study of linearization methods for second order kinetic equation, Journal of Soil and Water Research, 41(2), 265-272. (In Farsi). * Mahdavi, A. Esmailian, A. Mokhtari. M. (2009) Comparison of different methods for estimating the parameters of linear and nonlinear absorption equilibrium, Ninth international seminar on river engineering. (In Farsi) * Moradi, M., Soltanian, M., Pirsaheb, M., Sharafi, K., Soltanian, S., & Mozafari, A. (2014). The Efficiency Study of Pumice Powder to Lead Removal from the Aquatic Environment: Isotherms and Kinetics of the Reaction. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences (JMUMS), 1(23), 65-75 (In Farsi). * Nadeem,M. Mahmood,A. Shahid,S.A. Shah,S.S. Khalid,A.M. and McKay,G. (2006) Sorption of lead from aqueous solution by chemically modified carbon adsorbents Journal of Hazardous Materials138(3) 604-613 * Nagy,B. Maicaneanu,A. Indolean,C. Manzatu,S.D, Carmen,L. Majdik,C,(2013). Comparative study of Cd(II) biosorption on cultivated Agaricus bisporus and wild Lactarius piperatus based biocomposites. Linear and nonlinear equilibrium modelling and kinetics. Journal of the Taiwan Institute of Chemical Engineers 45(3) ,921-929. * Nagy,B. Szilagyi,B. Majdik,C . Katona,G . Indolean,C and Maicaneanu, Andrada, (2013). Cd (II) and Zn (II) Biosorption on Lactarius piperatus Macrofungus: Equilibrium Isotherm and Kinetic Studies Journal of the Taiwan Institute of Chemical Engineers 45(3) 921-929. * Nastasovi,A. Sandi,Z. Suruˇci,L.j. Maksin,D. Jakovljevi,O.D.A. (2009)  Kinetics of hexavalent chromium sorption on amino-functionalized macroporous glycidyl methacrylate copolymer, Journal of Hazardous Materials,  (171), 153–159. * Ncibi,M.C. Mahjoub,B. Seffen,M. Brouers,F. Gaspard,S. (2009). Sorptiondynamic investigation of chromium(VI) onto Posidonia oceanicafibres:Kinetic modelling using new generalized fractal equation, Biochemical Engineering Journal , (46), 141–146. * Ng,J.C.Y. Cheung,W.H. McKay,G. (2003). Equilibrium studies for the sorption of lead from effluents using chitosan, Chemosphere, (52), 1021–1030. * Onoja,M. Akpa,E. Unuabonah,I. Small-Sample Corrected Akaike Information Criterion:(2011) An appropriate statistical tool for ranking of adsorption isotherm models, Desalination 272 20–26. * Özacar,M.A. Sengil,I. (2005) A kinetic study of metal complex dye sorption onto pine sawdust, Process Biochemistry(40),565–572. * Pathaka,K. Tripathia,S.C. Singhb,K.K. Mahtelea,Manmohan Kumarb,A.K. Gandhi,P.M. (2014) Removal of americium from aqueous nitrate solutions by sorptiononto PC88A Impregnated macroporous polymeric beads, Journal of Hazardous Materials(278), 464–473. * Quek, S. Y., Wase, D. A. J., & Forster, C. F. (1998). The use of sago waste for the sorption of lead and copper. Water Sa, 24(3), 251-256. * Reyad,A. Shawabkeha,M. Tutunji,F. (2003). Experimental study and modeling of basic dye sorption by diatomaceous clay, Applied Clay Science, (24), 111 – 120. * Ruiza, M. Sastreb, A. Guibalc, M. (2000). Eric. Palladium sorption onglutaraldehyde-crosslinked chitosan, Reactive & Functional Polymers(45),155–173. * Saad,R. Radovic-Hrapovic,Z. Ahvazi,B. Thiboutot,S. Ampleman,G. Hawari,J (2012). Sorption of 2,4-dinitroanisole (DNAN) on lignin, Journal of Environmental Sciences, 24(5) 808–813. * Saran, A. Kumar,H and Shrivastava,P.(2013) Performance Assessment of Sawdust as Adsorbent for Cr (VI)Removal from Aqueous Solutions: a Kinetic Modeling, Middle-East Journal of Scientific Research 17 (7): 936-940. * Shahwan,T.(2014). Sorption kinetics: Obtaining a pseudo-second order rate equation based on a mass balance approach, Journal of Environmental Chemical Engineering 2(2), 1001–1006. * Shin Juang,R and Yin Chung,J.(2004). Equilibrium sorption of heavy metals and phosphate from singleand binary-sorbate solutions on goethite, Journal of Colloid and Interface Science(275), 53–60. * Shuichi,I. Masanori, H. Bakul,W,(2005) Effects of resin hydrophilicity on water sorption and changes in modulus of elasticity,Biomaterials(26),6449–6459. * Washington,J.B.R. aida,J.o. ignattelo,jp , (2003). Sorption Hysteresis of Benzene in Charcoal Particles, American Chemical Society. * Yaneva,Z.L. Koumanova,B.K and Georgieva,N.V. (2012) Linear and Nonlinear Regression Methods for EquilibriumModelling of 𝑝𝑝-Nitrophenol Biosorption by Rhizopus oryzae:Comparison of Error Analysis Criteria, Journal of Chemistry, 2013, 1-11. * Zafar,I. Khalid,S.  Daud,N.M and Mirza, M.L. (2015) Kinetic Studies of the Adsorption of Thorium Ions onto Rice Husk from Aqueous Media: Linear and Nonlinear Approach, The Nucleus 52, No. 1 14-19. * Zamouch,M. Hamdaoui,O. (2012). A use of cedar cone for the removal of a cationic dye from aqueous solutions by sorption, Energy Procedia (18), 1047 – 1058. * Zamouche, M. Hamdaoui,Ou. (2012). Sorption of Rhodamine B by cedar cone: effect of pH and ionic strength, Energy Procedia, (18), 1228 – 1239. * Zilg, C. Diestche, F. Hoffmann, B. Diertich, C. Mulhaupt, M. Symp, R. (2001). Recent Advances in Polymer Nanocomposites. 16965. _||_
Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.212139.667506 بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک جداسازی و شناسایی سیانوباکترها از خاک‌های فوق شور پارک ملی کویر جداسازی و شناسایی سیانوباکترها از خاک های فوق شور پارک ملی کویر اعتمادی خواه عاطفه دانشگاه تهران پوربابایی احمد علی دانشگاه تهران علیخانی حسینعلی دانشگاه تهران نوروزی مصطفی دانشگاه الزهرا 23 09 2017 48 3 625 637 17 07 2016 26 10 2016 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63448.html

سیانوباکترها یک گروه منحصر به فرد از باکتری­های فتواتوتروف هستند که برخی از آن‌ها به دلیل ویژگی­های ساختاری، تحمل قابل توجهی به تنش شوری نشان می­دهند. این موجودات نقش مهمی در محیط­های خاکی به ویژه در نواحی خشک و نیمه­خشک ایفا می­کنند. در مطالعه حاضر سیانوباکترهای خاک از مناطق بیابانی ایران جداسازی شده و سپس جدایه­های مقاوم به شرایط فوق شور شناسایی شدند. 40 نمونه خاک از پارک ملی کویر تهیه شد. نمونه­ها پس از کشت در محیط BG11 و ASN III (5/3، 5، 6 و 7 درصد کلرید سدیم) و انکوباسیون در شرایط مناسب دمایی و نور، جداسازی شده و با استفاده از کلیدهای مورفولوژیکی به طور اولیه و سپس با روش مولکولی مورد شناسایی قرار گرفتند. از مجموع 40 مکان نمونه­برداری فقط از 4 مکان سویه­های سیانوباکتر مقاوم به شرایط فوق شور جداسازی شد. در محیط کشت فاقد کلرید سدیم 27 مورفوتایپ شناسایی شد که پنج سویه متعلق به دو جنس قادر به رشد در حضور 5/3 درصد کلرید سدیم بودند. در میان این پنج سویه، سه سویه در غلظت 5 و دو سویه در غلظت 6 درصد کلرید سدیم رشد کردند. تنها سویه Phormidium autumnale 61et قادر به تحمل غلظت 7 درصد کلرید سدیم بود که از مکانی با شوری 80/87 دسی زیمنس بر متر جداسازی شده بود. نتایج نشان داد که برخی از سیانوباکترهای جدا شده از خاک پارک ملی کویر قادرند در شرایط سخت مانند تنش شوری رشد کنند و توده بیولوژیکی فعالی را ایجاد نمایند.

 بیابان خاک سیانوباکتر 16S rRNA Alwathnani, H. and Johansen, J.R. (2011). Cyanobacteria in soils from a Mojave Desert ecosystem. Monographs of the Western North American Naturalist, 5(1), 71–89. Andersen, R. A. (2005) Algal Culturing Techniques. Elsevier Academic Press. California, USA. Asadi, M., Dehghan, G., Zarrini, G. and Soltani, N. (2011). Taxonomic survey of cyanobacteria of Urmia Lake (NW Iran) and their adjacent ecosystems based on morphological and molecular methods. Rostaniha, 12(2), 153-163. Bruno, L., Billi, D. and Albertano, P. (2005). Optimization of molecular techniques applied to the taxonomy of epilithic Leptolyngbya strains. Arch Hydrobiol Algological Studies, 117, 197-207. Caroppo, C., Albertano, P., Bruno, L., Montinari, M., Rizzi, M., Vigliotta, G. and Pagliara, P. (2012). Identification and characterization of a new Halomicronema species (Cyanobacteria) isolated from the Mediterranean marine sponge Petrosia ficiformis (Porifera). Fottea, 12(2), 315–326. Casamatta, D. A., Johansen, J. R., Vis, M. L. and Broadwater, S. T. (2005). Molecular and morphological characterization of ten polar and near–polar strains within the Oscillatoriales (Cyanobacteria). Journal of Phycology, 41(2), 421–438. Chatchawan, T., Peerapornpisal, Y. and Komarek, J. (2011). Diversity of cyanobacteria in man–made solar saltern, Petchaburi Province, Thailand – a pilot study. Fottea, 11(1), 203–214. Chen, L. Z., Li, D. H., Song, L. R., Hu, C. X., Wang, G. H. and Liu, Y. D. (2006a). Effects of salt stress on carbohydrate metabolism in desert soil alga Microcoleus vaginatus Gom. Journal of Integrative Plant Biology, 48(8), 914−919. Chen, L. Z., Xie, Z. M., Hu, C. X., Li, Y. D., Wang, G.H. and Liu, Y. D. (2006b). Man-made desert algal crusts as affected by environmental factors in Inner Mongolia. China Journal Arid Environment, 67, 521-527. Comte, K., Sabacka, M., Carre–Mlouka, A., Elster, J. and Komarek, J. (2007). Relationships between the Arctic and the Antarctic cyanobacteria; three Phormidium–like strains evaluated by a polyphasic approach.  FEMS  Microbiology Ecology, 59(2), 366–376. Dadheech, P. K., Casamatta, D. A., Casper, P. and Krienitz, L. (2013). Phormidium etoshii sp. nov. (Oscillatoriales, Cyanobacteria) described from the Etosha Pan, Namibia, based on morphological, molecular and ecological features. Fottea, 13(2), 235–244. Dennis, P. P. and Shimmin, L. C. (1997). Evolutionary divergence and salinity–mediated selection in halophilic archaea. Microbiology and Molecular Biology Reviews, 61(1), 90–104. Deshmukh, P. P., Wagh, G. N., Nag, B. B.  S. P., Suri, R. K. and Thaware, R. R. (2010). Study of cyanobacterial diversity in different ecological niches using molecular techniques. Asiatic Journal of Biotechnology Resources, 03, 241-247. Dorador, C., Vila, I., Imhoff, J. F. and Witzel, K. P. (2008). Cyanobacterial diversity in Salar de Huasco, a high altitude saline wetland in northern Chile: an example of geographical dispersion. FEMS  Microbiology Ecology, 64(3), 419-32. Fernandes, T. A., Iyer, V. and Apte, S. K. (1993). Differential responses of nitrogen-fixing cyanobacteria to salinity and osmotic stresses. Applied and Environmental Microbiology, 59(3), 899-904. Ferris, M. J. and Hirsch, C. F. (1991). Method for isolation and purification of cyanobacteria. Applied and Environmental Microbiology, 57(5), 1448-1452. Gachon, C. (2013). (http://www.ncbi.nlm.nih.gov). Garcia-Pichel, F., Lopez-Cortes, A. and Nubel, U. (2001). Phylogenetic and morphological diversity of cyanobacteria in soil desert crusts from the Colorado Plateau. Applied and Environmental Microbiology, 67, 1902–1910. Gilmour, D. (1990) Halotolerant and halophilic microorganisms. In Edwards, C. (Ed.) Microbiology of extreme environments. Open University Press. (pp. 147–177). Milton Keynes, UK. Issa, O. M., Defarge, C., Le Bissonnais, Y., Marin, B, Duval, O., Bruand, A., D’Acqui, L., Nordenberg, S. and Annerman, M. (2007). Effects of the inoculation of cyanobacteria on the microstructure and the structural stability of a tropical soil. Plant Soil, 290(1–2), 209-219. Javor, B. (1989) Hypersaline environments. Microbiology and Biogeochemistry. Springer Verlag, Berlin. Khayer, K. A., Begum, M. F. A., Ali M. M., Mondal, M. A. and Akther, Q. Y. (2008). Ecology of cyanobacteria in some selected soils. Journal of Agroforestry and Environment, 2(1), 1-6. Khosroshahi, M., Kalirad, A. and Hosseini Marandi H. (2011a). Comparison of the desert kingdom of climate and tectonic of Iran. Veld and Desert Research of Iran, 18(2), 336-352. Khosroshahi, M., Mahmoudi, F. and Kashki, M. T. (2011b). Iranian desert areas with emphasis on the role of geological factors affecting their formation. Earth Sciences, 20(80), 15-22. Kirkwood, A. E., Buchheim, J. A., Buchheim, M. A. and Henley, W. J. (2008). Cyanobacterial Diversity and Halotolerance in a Variable Hypersaline Environment. Microbial Ecology, 55, 453.465. Komarek, J. (2010). Recent changes (2008) in cyanobacteria taxonomy based on a combination of molecular background with phenotype and ecological consequences (genus and species concept). Hydrobiologia 639, 245–259. Komarek, J. and Mares, J. (2012). An update to modern taxonomy (2011) of freshwater planktic heterocytous cyanobacteria. Hydrobiologia, 698, 327–351. Komarek, J. and Anagnostidis, K. (1989). Modern approach to the classification system of cyanophytes 4 Nostocales. Algological Studies/Archiv für Hydrobiologie, Supplement Volumes, 82, 247-345. Komarek, J. and Anagnostidis, K. (1998) Cyanoprokaryota 1. Teil: Chroococcales. In Ettl, H., Gärtner, G., Heyni G.H. and Mollenhauer, D. (Eds.) Süsswasserflora von Mitteleuropa 19/1, Gustav Fischer Jena–Stuttgart–Lübeck–Ulm. (pp. 548). Komarek, J. and Anagnostidis, K. (2005) Cyano-prokaryota 2. Teil: Oscillatoriales. In Büdel, B., Gärtner, G., krienitz, L. and Schagerl, M. (Eds) Süsswasserflora von Mitteleuropa 19/2, Elsevier GmbH. (pp. 760). München. Kulasooriya, S. A. (2011). Cyanobacteria: Pioneers of Planet Earth. Ceylon Journal of Science (Bio. Sci.,) 40 (2), 71-88. Lestan, D. and Lamar, R. T. (1996). Development of fungal inocula for bioaugmentation of contaminated soils. Applied and Environmental Microbiology, 62, 2045-2052. Maqubela, M. P., Mnkeni, P. N. S., Issa, M., Pardo, M. T. and Dacqui, L. P. (2008). Nostoc cyanobacterial inoculation in South African agricultural soils enhances soil structure, fertility, and maize growth. Plant Soil, 315(1), 79-92. Marquardt, J. and Palinska, K. A. (2007). Genotypic and phenotypic diversity of cyanobacteria assigned to the genus Phormidium (Oscillatoriales) from different habitats and geographical sites. Archives of Microbiology, 187, 397–413. Martineau, E., Wood, S. A., Miller, M. R., Jungblut, A. D., Hawes, I., Webster-Brown, J. and Packer, M. A. (2013). Characterization of Antarctic cyanobacteria and comparison with New Zealand strains. Hydrobiologia, 711,139–154. Montoya, H. (2009). Algal and cyanobacterial saline biofilms of the Grande Coastal Lagoon, Lima, Peru. Natural Resources and Environmental Issues, 15(23), 127–134. Montoya, H. T. and Golubic, S. (1991). Morphological variability in natural populations of mat forming cyanobacteria in the salines of Huacho, Lima, Peru. Algological Studies, 64, 423–441. Muhlsteinova, R., Johansen, J. R., Pietrasiak, N., Martin, M. P., Osorio-Santos, K. and Warren, S. D. (2014). Polyphasic characterization of Trichocoleus desertorum sp. nov. (Pseudanabaenales, Cyanobacteria) from desert soils and phylogenetic placement of the genus Trichocoleus. Phytotaxa, 163 (5), 241–261. Nayak, S. and Prasanna, R. (2007). Soil pH and its role in cyanobacterial abundance and diversity in rice field soils. Applied Ecology and Environmental Research, 5(2), 103-113. Nongbri, B. B. and Syiem, M. B. (2012). Diversity analysis and molecular typing of cyanobacteria isolated from various ecological niches in the state of Meghalaya, North-East India. Environmental Engineering Research in December, 17(S1), S21-S26. Oren, A. (2000) Salt and brines. In Whitton, B.A. and Potts, M. (Eds), The ecology of cyanobacteria: Their diversity in time and space, Kluwer Academic Publishers. (pp. 281-306). Dordrecht. Pawar, S. T. and Puranik, P. R. (2014). C-phycocyanin production by halotolerant cyanobacteria. Phykos, 44(1), 25-32. Pramanik, A., Sundararaman, M., Das, S. and Mukherjee, J. (2011). Isolation and characterization of cyanobacteria possessing antimicrobial activity from the Sundarbans, the World’s largest tidal mangrove forest. Journal of Phycology, 47(4), 731-743. Prasanna, R., Saxena, A. K., Jaiswal, P. and Nayak, S. (2006). Development of Alternative Support System for Viable Count of Cyanobacteria by Most Probable Number Method. Folia Microbiology, 51 (5), 455-458. Rajaniemi, P., Hrouzek, P., Kastovska, K., Willame, R., Rantala, A., Hoffmann, L., Komarek, J. and Sivonen, K. (2005). Phylogenetic and morphological evaluation of the genera Anabaena, Aphanizomenon, Trichormus and Nostoc (Nostocales, Cyanobacteria. International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology, 55, 11-26. Sciuto, K., Andreoli, C., Rascio N. and Moro I. (2012). Polyphasic approach and typification of selected Phormidium strains (Cyanobacteria). Cladistics, 28(4), 357-374. Stackebrandt, E. and Gobel, U. B. (1994). Taxonomic note: a place for DNA-RNA reassociation and 16S rRNA sequence analysis in the present species definition in bacteriology. International Journal of Systematic Bacteriology, 44, 846-849. Strunecky, O., Komrek, J. and Elster, J. (2012). Biogeography of Phormidium autumnale (Oscillatoriales, Cyanobacteria) in western and central Spitsbergen. Polish Polar Research, 33(4), 369-382. Sussman, M., Bourne, D. G. and Willis, B. L. (2006). A single cyanobacterial ribotype is associated with both red and black bands on diseased corals from Palau. Diseases of Aquatic Organisms, 69, 111-118. Tamura, K., Dudley, J., Nei, M. and Kunars, S. (2007). MEGA4: Molecular evolutionary genetics analysis (MEGA) software version 4.0. Molecular Biology and Evolution, 24(8), 1596-9. Weaver, R.W. (2008). Methods of soil analysis. Part 2. Soil Science Society of America. Wisconsiv, USA. _||_
Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.63449 حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه اثر ریزجانداران حل‌کننده سیلیکات بر سینتیک آزادسازی پتاسیم از کانی‌های پتاسیم‌دار اثر ریزجانداران حل‌کننده سیلیکات بر سینتیک آزادسازی پتاسیم از کانی‌های پتاسیم‌دار اشرفی سعیدلو ساناز دانشگاه ارومیه-گروه علوم خاک رسولی صدقیانی میرحسن دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه 23 09 2017 48 3 639 649 14 05 2016 13 11 2016 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63449.html

در این پژوهش به­منظور مقایسه سینتیک رهاسازی پتاسیم از فلدسپار، ایلایت و فلوگوپایت در شرایط تلقیح میکروب­های حل­کننده سیلیکات­ها، آزمایشی به­صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار اجرا گردید. فاکتورهای آزمایش شامل تلقیح میکروبی (باکتری، قارچ و بدون تلقیح)، کانی پتاسیمی (فلدسپار، ایلایت و فلوگوپایت) و زمان انکوباسیون (1، 2، 4، 8، 12، 16، 24، 32، 48 و 64 ساعت) بودند. نتایج نشان داد که تلقیح میکروبی منجر به افزایش رهاسازی پتاسیم شد و پتاسیم محلول (Ksol) در نمونه­های تلقیح یافته با باکتری و قارچ به‌ترتیب 3/92 و 8/92 درصد نسبت به نمونه­های شاهد افزایش یافت. تأثیر نوع کانی بر سینتیک رهاسازی پتاسیم نیز معنادار بود، به‌طوری­که رهاسازی پتاسیم از فلوگوپایت در مقایسه با فلدسپار و ایلایت به‌ترتیب 11/1 و 13/1 برابر بیشتر بود. بیشترین کاهش pH و افزایش Ksol در تیمار تلقیح­ یافته­ با قارچ در حضور کانی فلوگوپایت مشاهده شد، به‌طوری­که pH در این تیمار 69/2 واحد نسبت به شاهد (بدون تلقیح) کاهش و Ksol 38/7 واحد در مقایسه با شاهد افزایش یافت. در بین معادلات سینتیکی برازش داده شده، با توجه به مقادیر R2 و SEE سینتیک رهاسازی پتاسیم توسط معادلات ایلوویچ، تابع توانی، مرتبه اول و پخشیدگی سهموی به خوبی توصیف شد. در بین این چهار معادله، معادله تابع توانی به‌عنوان بهترین مدل برای برازش داده­ها تشخیص داده شد. همبستگی معنادار و معکوسی (***83/0- r=) بین Ksol و pH نیز مشاهده گردید. به‌طورکلی حضور ریزجانداران حل­کننده سیلیکات ‌منجر به افزایش میزان رهاسازی پتاسیم از کانی­های پتاسیم­دار می­شود.

 تلقیح میکروبی فلدسپار مدل سینتیکی برهمکنش میکروب-کانی پتاسیم Abdi, S. Ghasemi-Fasaei, R. Karimian, N. and Feizian, M. (2015). Availability and Release Kinetics of Nonexchangeable Potassium in Some Calcareous Soils of Fars Province. Journal of Water and Soil. 28, 766-777. (In Farsi) Adamo, P. and Violante, P. (2000). Weathering of rocks and neogenesis of minerals associated with lichen activity. Applied Clay Science. 16, 229–256. Ademola, O. A. and Geoffrey, M. G. (2005). Fungal degradation of calcium, lead, and silicon-bearing minerals. BioMetals. 18, 269–281. Aleksandrov V.G. Blagodyr, R.N. and Iiiev, I.P. (1967). Liberation of phosphoric acid from apatite by silicate bacteria. Journal of Microbiological Methods. 29, 111-114. Avakyan, Z. A. (1984). Silicon compounds in solution bacteria quartz degradation. Microbiology. 54, 301–307. Badr, M.A. Shafei, A.M. and Sharaf, E.L. Deen, S.H. (2006). The dissolution of K and P-bearing minerals by silicate dissolving bacteria and their effect on sorghum growth. Research Journal of Agriculture and Biological Sciences. 2, 5-11. Baker, W.W. Welch, S.C. and Banfield, F. (1998). Experimental observation of the effects of bacteria on aluminosilicate weathering. American Mineralogist. 83, 1551- 1563. Banfield, J. F. Barker, W.W. Welch, S. A. and Taunton, A. (1999). Biological impact on dissolution: application of the lichen model to understanding mineral weathering in the rhizosphere. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 96, 3404–3411. Chen, H. and Chen, T. (1960). Characteristics of morphology and physiology and ability to weather mineral baring phosphorus and potassium of silicate bacteria. Microorganism. 3, 104–112. Dix, N. J. and Webster, J. (1995). Fungal Ecology. Cahpman & Hall, Cambridge, UK, p. 57. Dordipour, E. Farshadi-Raad, A. and Arzanesh, M. (2010). Azospirillum lipoferum and Azotobacter chrococoum impact on soil potassium release in pot cultivation of soybean (Glycine max var. Williams). Journal of Agroecology. 2, 593-599. (In Farsi) Ebrahimi Karim-Abad R. and Rasouli-Sadaghiani, M.H. (2014). Isolation of phosphate solubilizing microorganisms from wheat rhizosphere and evaluation of their solubilization potential in in-vitro and greenhouse conditions. MSc. dissertation, University of Urmia, Iran. Goulding, K.W.T. (1984). The availability of potassium in soils to crops as measured by its release to calcium saturated cation exchange resin. Journal of Agricultural Science. 103, 265-275. Groudev, S.N. (1987). Use of heterotrophic micro-organisms in mineral biotechnology. Acta Biotechnologica. 7, 299-306. Harley, A. D. and Gilkes, R. J. (2000). Factors influencing the release of plant nutrient elements from silicate rock powders: a geochemical overview. Nutrient Cycling in Agroecosystems. 56, 11–36. Havlin, J. L. Westfall, D. G. and Olsen, S.R. (1985). Mathematical models for potassium release kinetics in calcareous soils. Soil Science Society of America Journal. 49, 371-376. Hu, X.F. Chen, J. and Guo, J.F. (2006). Two phosphate and potassium solubilizing bactaria isolated from Tiannu Mountain, Zhejiang, China. World Journal of Microbiology and Biotechnology. 22, 983- 990. Jardin, P.M. and Sparks, D.L. (1984). Potassium-calcium exchange in a multireactive soil system: 1. Kinetics. Soil Science Society American Journal. 47, 39-45. Jongmans, A. Van Breemen, G. Lundstrom, N. Van Hees, U. Finlay, P. A. W. Srinivasan, R. D. Unestam, M. Giesler, T. Melkerud, R. and Olsson, M. (1997). Rock-eating fungi. Nature. 389,682–683. Lian, B. (1998). A study on how silicate bacteria GY92 dissolves potassium from illite. Acta Mineralogica Sinica. 18, 234–238. Lian, B. Fu, P. Q. Mo, D. M. and Liu, C. Q. (2002) A comprehensive review of the mechanism of potassium releasing by silicate bacteria. Acta Mineralogica Sinica. 22, 179–183. Lian, B. Wang, B. Pan, M. Liu, C. and Teng, H.H. (2007). Microbial release of potassium from K-bearing minerals by thermophilic fungus Aspergillus fumigatus. Geochimical et Cosmochimica Acta. 72, 87–98. Liu, W. Xu, X. Wu, X. Yang, Q. Luo, Y. and Christie, P. (2006). Decomposition of silicate minerals by Bacillus mucilaginosus in liquid culture. Environmental Geochemistry and Health. 28, 133-140. Malakouti, M.J. Shahabi, A. and Bazargan, K. (2006). Potassium in Iran agriculture. Sana publication. Tehran. (In Farsi) Memon, Y.M. Fergus, I.F. Hughes, J.D. and Page, D.W. (1988).Utilization of non-exchangeable soil potassium in relation to soil type, plant species and stage of growth. Australian of Soil Research. 26, 489-496. Mousavi, A. Khiamim, F. and Shariatmadari, H. (2015). The kinetics of potassium release from K-feldspar, compared with muscovite under the influence of different extractants. Journal of Sciences and Technology of Agriculture and Natural Resources. 67, 229-240. (In Farsi) Norouzi, S. Khademi, H. and Shirvani, M. (2012). The kinetics of K release from muscovite and phlogopite with organic acids. Journal of Soil and Water Research. 42, 163-173. (In Farsi) Parmer, P. and Sindhu, S.S. (2013). Potassium solubilization by rhizosphere bacteria: influence of nutritional and environmental conditions. Journal of Microbiological Research. 3, 25-31. Saber, M.S.M. and Zanaty, M.R. (1981). Effectiveness of inoculation whit silicate bacteria in relation to the potassium content of plants using the intensive cropping technique. Research Journal of Agriculture and Biological Science. 59(4), 280-289. Sparks, D. L. and Huang, P. M. (1985). Physical chemistry of soil potassium. In: R.D. Munson. (Ed.), Potassium in Agriculture. ASA, CSSA, SSSA. Madison. WI.. PP, 201-276. Sparks, D.L. (1987). Potassium dynamics in soils. Advances in Soil Science. 6, 1-63. Sterflinger, K. (2000). Fungi as geologic agents. Geomicrobiology Journal. 17, 97–124. Styriakova, I. Styriak, I. Nandakumar, M.P. and Mattiasson, B. (2003). Bacterial destruction of mica during bioleaching of kaolin and quartz sand by Bacillus cereus. World Journal of Microbiology and Biotechnology. 19 (6), 583-590. Tisdale, S.L. Nelson, W.L. Beaton, J.D. and Havlin, J.L. (2003). Soil Fertility and Fertilizers. (5th Ed). Prentice-Hall of India, New Delhi, India. Ulman, W.J. Krichman, D.L. and Welch, W.A. (1996). Laboratory evidence by microbioally mediated silicate mineral dissolution in nature. Chemical Geology. 132, 11-17. Vandeviver, P. Welch, S.A. Ulman, W.J. and Kirchman, D.J. (1994). Enhanced dissolution of silicate minerals by bacteria at near neutral pH. Microbial Ecology. 27, 241-251. Verrecchia, E. P. and Dumont, J. L. (1996). A biogeochemical model for chalk alteration by fungi in semiarid environments. Biogeochemistry.35, 447–470. Yuan, L. Fang, D. H. Wang, Z. H. Shun, H. and Huang, J. G. (2000) Bio-mobilization of potassium from clay minerals: I. By ectomycorrhizas. Pedosphere. 10, 339–346. Yuan, L. Huang, J. G. Li, X. L. and Christie, P. (2004). Biological mobilization of potassium from clay minerals by ectomycorrhizal fungi and eucalypt seedling roots. Plant and Soil. 262, 351– 361. _||_
Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.134302.667320 فرسایش و حفاظت خاک بررسی کارایی مالچ پلیمری و مالچ با پایه گیاهی بر کاهش هدر رفت خاک در اراضی مستعد فرسایش بادی در استان خوزستان بررسی کارایی مالچ پلیمری و مالچ با پایه گیاهی بر کاهش هدر رفت خاک در اراضی مستعد فرسایش بادی در خوزستان شهنواز ماندانا دانشجو دکترا خاکشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز نورزاده حداد مهدی استادیار گروه کشاورزی دانشگاه پیام نور غلامی علی عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد واحد اهواز پناهپور ابراهیم عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد واحد اهواز 23 09 2017 48 3 651 658 11 11 2015 07 12 2016 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63450.html

فرسایش بادی معضلی است که در سال‌های اخیر بسیاری از نقاط ایران به‌ویژه استان خوزستان را درگیر نموده است که وقوع پدیده گردوغبار و حرکت ریز گردها از پیامدهای آن محسوب می‌شود. با عنایت به آثار محیطی مالچ‌های نفتی، کاربرد مالچ‌های پلیمری و گیاهی به‌منظور کاهش آثار زیست‌محیطی این‌گونه ترکیبات و حل معضل هدر رفت خاک در اراضی مستعد فرسایش در استان خوزستان، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این تحقیق از دو نوع مالچ پلیمری و مالچ با پایه گیاهی، به‌عنوان تثبیت‌کننده خاک، در چهار سطح صفر، 15%، 30% و 60% بر روی سه نوع خاک برداشت‌شده از کانون‌های فرسایش بادی استان اعمال شد. تأثیر مالچ‌های موردبررسی بر کاهش هدر رفت خاک در دستگاه تونل باد در سرعت‌های 8، 10 و 13 متر بر ثانیه موردبررسی قرار گرفت. نتایج آزمایش‌ها به‌صورت یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی موردبررسی قرار گرفت. نتایج تجزیه‌وتحلیل آماری نشان داد که خاک‌های تیمار شده با هر دو نوع مالچ، اختلاف معنی‌داری با خاک شاهد در کاهش هدر رفت خاک‌دارند. از سویی نتایج نشان داد که دو نوع مالچ موردبررسی ازنظر تأثیر بر میزان کاهش هدر رفت خاک، اختلاف معنی‌داری باهم ندارد اما غلظت‌های مختلف مالچ‌های استفاده‌شده در سطح یک درصد باهم دارای اختلاف معنی‌داری هستند. نتایج بررسی تأثیر مالچ پلیمری و مالچ با پایه گیاهی نشان داد که کاربرد مالچ پلیمری به‌خوبی می‌تواند میزان هدر رفت خاک را در سرعت‌های 8، 10 و 13 متر بر ثانیه در خاک‌های موردبررسی کاهش دهد. همچنین کاربرد مالچ با پایه گیاهی میزان هدر رفت خاک را در سرعت‌های ذکرشده در دو خاک زراعی الوان و هویزه به‌خوبی کاهش داد اما در خاک ماسه‌بادی بروایه این مالچ قادر به ایجاد تأثیری مثبت بر کاهش هدر رفت خاک در غلظت‌های پایین (15% و 30%) نبود که امر را می‌توان به متفاوت بودن اندازه توزیع ذرات خاک، میزان مواد آلی و نوع یون‌های موجود در خاک‌ها مرتبط دانست.

 فرسایش بادی مالچ پلیمری مالچ گیاهی هدر رفت Abbasi, N. Movahedan, M. And Keramati Toroghi, M. (2010). The effects of chemical polymer on physical and mechanical properties of soils. Agricultural Engineering Research Institute, 89: 599. 64 Behera. B, Mohanty S.K, Behura A.K.(2007). Effect of Mulches on Production Potential, Economics and Soil Fertility Status of Maize + Pigeonpea Intercropping under Rainfed Conditions of Eastern Ghats, Orissa. Indian Journal of Dryland Agricultural Research and Development. 22(1):37-40 Ben Asher, J. Genis, A. and Vulfson, L.( 2010). The effect of PAM (Polyacrilamid) on wind-blown sand abrasion injury and production of vegetables,In: 3rd WSEAS International Conference on Natural Hazards, November 3-5, Faro, Portugal. Dong, Z. Wang, L. and Zhao, S.( 2008). A potential compound for sand fixation synthesized from the effluent of pulp and paper mills Journal of Arid Environments. Volume 72, Issue 7, p: 1388–1393 Green V.S. and Stott D.E.(1999), Polyacrylamide: A Review of the Use, Effectiveness and Cost of a Soil Erosion Control Amendment. 10th International Soil Conservation Organization Meeting, Purdue University and the USDA-ARS National Soil Erosion Research Laboratory, 384-389[A1]  Han, Z. Wang, T. Dong, Z. Hu, Y. and Yao, Z(2007). Chemical stabilization of mobile dunefields along a highway in the Taklimakan Desert of China, Journal of Arid Environments, 68: 2. 260-270. khoman, A. (2013). Evaluation of damage caused by dust in the agricultural sector (Case Study: Khuzestan). Proceedings of the Conference of dust, monitoring, effects and coping strategies.organization Geological Survey of Iran,Tehran. (In Farsi). Lu J.H. Wu L. and Letey J(2002). Effects of Soil and Water Properties on Anionic Polyacrylamide Sorption, Soil Science of American Journal. 66, 578-584. Mohammad Khan, Sh.(2014). Reviewing the performance of mulch F2SR-231 polymer to stabilize sand dunes. In: The Third National Conference of Wind Erosion and Dust Storms,Yazd, Iran (In Farsi). Movahedan,M, Abbasi, N and Keramati,M.(2014). Study of The effect poly vinyl acetate on dry aggregate stability. Journal of Soil Science (Soil and Water),Karaj,Iran. Number 1 Volume 27 Page: 71-83(In Farsi). National Project Management dust.(2010). EPA Tehran.Iran. National Secretariat of dust Nohegar,a. Abbaszadeh,f. AKBARIAN,m. Hatami Gourband, h. 2011. Reviews performance polymer polylattice in soil protection against wind erosion. Journal of environmental degradation,Hormozgan,Iran- No. 3. p:5-15(in farsi) Pradhan, G. and John D.(2009). Erosion wear behaviour of bio-waste reinforced polymer composites. B.Sc. Thesis, National Institute of Technology Rourkela, India, 53p. Rabiee, A(2010). Acrylamide-Based Anionic Polyelectrolytes and their Applications: A Survey, Journal of Vinyl and Additive Technology, Volume 16, Issue 2,p: 111-119 Rubaie, A. Gilani, M Jamshidi, E.(2012). Preparation of anionic electrolytes based on acrylamide as a soil stabilizer. Journal of Polymer Science And Technology,Tehran,Iran. 24. (4). Page: 291-300 (In Farsi).[A2]  Sadeghi, z.(2014) Study of the environmental impact of petroleum mulch to contain fine dusts and the introduction of alternative technologies. The first national conference on environmental health, health and environmental sustainability,Hamedan, Iran Wallace, A.G.A.Wallace, & A.M.Abouzam. (1986). Amelioration of sodic soils with polymers. Soil Science of American Journal...141: 359-362._||_
Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.207046.667462 حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه تعیین سطح بحرانی مس برای گیاه ذرت علوفه‌ای رقم 704 در برخی از خاک‌های استان آذربایجان شرقی تعیین سطح بحرانی مس برای گیاه ذرت در برخی از خاک‌های استان آذربایجان شرقی عبدالملکی الهام دانش اموخته کارشناسی ا رشد دانشگاه تبریز ریحانی تبار عادل دانشگاه تبریز نجفی نصرت اله دانشیار دانشگاه تبریز 23 09 2017 48 3 659 668 24 05 2016 15 01 2017 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63452.html

اطلاع از سطح بحرانی مس در خاک و پاسخ‌های گیاه ذرت به مصرف آن می‌تواند کمک مؤثری در توصیه بهینه کود مس باشد. هدف این پژوهش تعیین سطح بحرانی مس برای گیاه ذرت در 21 نمونه خاک سطحی (0-30 سانتی‌متر) استان آذربایجان شرقی بود. طی آزمایش گلخانه­ای گیاه ذرت علوفه‌ای رقم 704(Zea mays L.) در دو سطح صفر و 5/7 میلی­گرم مس در کیلوگرم خاک از منبع سولفات مس در سه تکرار به‌صورت آزمایش فاکتوریل و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی کشت شد. پس از طی شصت روز (پایان دوره رشد رویشی) شاخص کلروفیل برگ قبل از برداشت و وزن تر و خشک بخش هوایی و مقدار جذب مس بخش هوایی ذرت بعد از برداشت اندازه‌گیری شد. سطح بحرانی مس استخراج‌شده با عصاره­گیرهای DTPA-TEA و AB-DTPA و با استفاده از روش­های ترتیب ستونی پاسخ گیاه، تصویری و آماری کیت-نلسون و معادله میچرلیخ-بری محاسبه شد. با مصرف مس وزن خشک، غلظت و مقدار جذب مس بخش هوایی ذرت افزایش معنادار (p<0.05) نشان داد. سطح بحرانی مس در خاک­های موردمطالعه با­ عصاره­گیر DTPA-TEA برای دست­یابی به عملکرد نسبی 90 درصد به‌روش ترتیب ستونی پاسخ گیاه، نموداری کیت-نلسون و معادله میچرلیخ-بری به ترتیب 46/1، 1 و 70/1 میلی‌گرم بر کیلوگرم و با عصاره­گیر AB-DTPA به ترتیب 50/1، 80/1 و 94/2 میلی­گرم بر کیلوگرم بود و ضریب C میچرلیخ-بری با استفاده از عصاره­گیرهای مذکور به ترتیب 5874/0 و 3397/0 کیلوگرم خاک بر میلی­گرم مس محاسبه شد. روش آماری کیت-نلسون در تحقیق حاضر روشی مناسب برای تعیین سطح بحرانی مس نبود.

 ذرت سطح بحرانی مس کیت-نلسون میچرلیخ-بری Agricultural Statistics. (2013). The first volume of agricultural crops, 2011-2012. Ministry of Agricultural Jihad, Vice Chancellor for of Planning and Economic, Center of Information and Communication Technology. (In Farsi). Allison, L. E., and Moodie, C. D. (1965). carbonate. In C. A .Black (Ed.), Methods of Soil Analysis. Part 2: American Society of Agronomy, Soil Science Society of America .(Pp: 1379-1396). Madison, WI. Bawer, C. A., Reitemeier, R. F., and Fireman, M. (1952). Exchangable cation analysis of saline and alkali soil. Soil  Science, 73, 251-261.v Chand, T., and Singh, R. (1981). The critical level of copper in seirozem soils of Haryana as evaluated with different extractants. Plant and Soil, 62, 293-298. Fageria, N. K., and Barbosa Filho, M. P. (2006). Identification and correction nutrient deficiencies in rice. Embrapa Arroze Feijao Circular tenica (vol 75). Brazil. Feiziasl, V., Jafarzadeh, J., Pala, M., and Mosavi, S. B. (2009). Determination of critical levels of micronutrients by plant response column order procedure for dryland wheat (T. aestivum L.) in North West of Iran. International Journal of Soil Science, 4(1), 14-26. Feiziasl, V., Valizadeh, G, R., Toshih, V., Taliei, A. A., and Belson, V. (2003). Determination  of critical levels of soil micronutrients for dryland wheat in the North West of Iran. Jornal of Agronomy and Plant Breeding, 5(4), 236-249. (In Farsi). Gee, G. W., and Or, D. (2002). Partical size analysis. Methods of Soil Analysis. Part 4. Physical Methods. SoilScience Society of America, 201-214. Hamidi Asil, S., Mostashari, M., and Moez Ardalan, M. (2013). A review of the effect of the position of some of the micro elements and the determination of critical level on wheat in the city of Qazvin. Jornal of Agronomy and Plant Breeding, 9(4), 39-46. (In Farsi). Jones, J. B. (2001). Laboratory guide for conducting soil tests and plant analysis. Cereals Research of Community Press. Kamkar, B., Langerodi, V., and Mohammadi, R. (2012). Application of minerals in fedding of crops. Mashhad Jihad collegiate publishers. (In Farsi). Khodabandeh, N. (1998).  Cereals. University of Tehran press (vol 5), 537-542. (In Farsi). Kumar, R, Mehrotra, N. K. Nautiyd, .B. D., Kumar, P., and Singh, P. K. (2009). Effect of copper on growth, yield and concentration of Fe, Mn, Zn and Cu in wheat plants (Triticum aestivumL). Journal of Environmental Biology, 30(4), 485-488. Lindsay, W. L., and Norvell, W. A. (1978). Development of a DTPA soil test for zinc, iron, manganese and copper. Soil Science Society of America Journal, 42, 421-428. Loeppert, R. H., and Suarez, D. L. (1996). Carbonate and  Gypsum. Publications from USDA-Agricultural Research Service  University of Nebraska-Lincoln, Pp: 504. Malakooti, C. E. C., and Homaee, C. E. (2004). Fertile soils of arid and semiarid regions (Ed.) Tarbiat Modarres University, Tehran. (In Farsi). Malakooti, M., Keshavarz, J., and Karimian, N. (2008).Diagnosis and recommendation integrated system for balanced fertilization. Tarbiat Modarres University Press, (7th), Pp. 744. (In Farsi). Marschner, H. 1985. Mineral Nutrition of Higher Plants (Ed.), Academic Press. (Pp: 70-82). New York, NY. Mengel, K., Kosegarten, H., Kirkby, E. A., and Appel, T. (2001). Principles of plant nutrition. (Ed.).  Springer Science and  Business Media. (Pp: 15-110). New York Nelson, D. W., and Sommers, L. E. (1966). Total carbon, organic chemical methods. In  D. L .Sparks., P. A Page., R. H . Helmke., P. N. Loppert., M. A. Soltanpour., G. T .Tabatabai and M. E. Summer (Ed.). America Society of Agronomy. (Pp: 961-1010). Madison, WI. Reza khani, L., Golchin, A., and Shafiei, S. (2012). Effect of different rates of Cd and Cu on growth and chemical composition of spinach. Jornal of Agronomy and Plant Breeding, 8(1), 87-100. (In Farsi). Richards, L. K. (1954). Diagnosis and improvement of saline and alkaline soils. Agriculture Hand book, Salinity Laboratory Staffs. Departeman of Agriculture. Rhoades, J. D. (1996). Salinity electrical conductivity and total dissolved solids. In D. L. Sparks. Methods of Soil Analysis (Part 3), Chemical MethodsSoil Science Society of America and America Society of Agronomy. (Pp: 417-436). Madison, WI. Sandermann, G., and Boger, P. (1983). The enzymatological function of heavy metals and their role In the electron transfer processes of plants. In A. Lauchi, and R. L. Bicleski (Ed.). Encyclopedia of plant physiology (vol 15). (Pp: 563-596). Berlin: Springer-Verlag. Shahbazi, K., and Besharati, H. (2013). Overview of agicultural soil fertility status of Iran. Journal Management System, 1(1), 1-15. (In Farsi). Singh, R. P., and Agrawal, M. (2007). Effects of sewage sludge amendment on heavy metal accumulation and consequent responses of Beta vulgaris plants. Chemosphere, 67, 2229–2240. Soltanpour, P. N., and Schwab, A. P. (1977). A new soil test for simultaneous extraction of macro and micro-nutrients in alkaline soils. Communications in Soil Science and Plant Analysis, 8(3), 195-207. Shorrocks,V. M and Alloway, B. J. (1988). Copper in Plant, Animal and Human Nutrition.Copper Development Association Publication, 98-104. Tabandeh, L., Maftoun, M., Karimian, N., and Emam, Y. (2008). Effect of copper application on yield and chemical composition of rice and determination of copper critical level in selected calcareous soils of Fars provience. Journal of soil water science, 22(1), 1-10. (In Farsi).  Williams, C., Nascimento, A., Eduardo, E., Severina, R., and Leite, P. (2007). Effect of liming on the plant availability and distribution of zinc and copper among soil fractions. Communications in Soil Science and Plant Analysis, 38, 545–560. Ziaeian, A., Malakooti, M. J. (1999). The effect of  Fe, Mn, Zn and Cu application on wheat production in  high calcareous soil of  Fars provience (Green house study). Scientific Research Journal of  Soil and Water, 12(6), 201-206.  _||_
Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.210038.667483 هیدرولوژی بهینه‌سازی مدل‌های برآورد بار معلق به کمک پارامترهای زمین ریخت‌شناسی و تکنیک کاهش ویژگی بهینه‌سازی مدل‌های برآورد بار معلق به کمک پارامترهای زمین‌ ریخت‌شناسی و تکنیک کاهش ویژگی اسدی مریم دانشجوی کارشناسی ارشد آبخیزداری/ دانشگاه اردکان فتح زاده علی عضو هیات علمی / دانشگاه اردکان تقی زاده مهرجردی روح الله عضو هیات علمی / دانشگاه اردکان 23 09 2017 48 3 669 678 19 06 2016 07 01 2017 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63453.html

برآورد بار رسوبی رودخانه‌ها از مهم‌ترین چالش‌های مهندسی رودخانه محسوب می‌شود. به همین دلیل تاکنون مدل‌های مختلفی با ساختارهای گوناگون جهت برآورد بار رسوبی ارائه گردیده است. در این مطالعه به بررسی کارایی پارامترهای ژئومورفومتری و تکنیک‌های داده‌کاوی به‌منظور پیش‌بینی بار رسوب معلق در 68 حوزه واقع در دو منطقه‌ی متفاوت از ایران پرداخته‌شده است. به همین منظور شش مدل شبکه عصبی مصنوعی، رگرسیون خطی، K نزدیک‌ترین همسایه، فرآیند گوسی، ماشین بردار پشتیبان و ماشین بردار پشتیبان تکاملی بر روی دو نوع از داده‌های بار رسوب معلق (رسوب حداقل و متوسط) اجرا گردید. با هدف بهینه‌سازی مدل‌ها از پارامترهای ژئومورفومتری و دبی رودخانه به‌عنوان داده‌های ورودی‌ به مدل و از تکنیک کاهش ویژگی به‌منظور کاهش حجم فضای الگوریتم‌ها استفاده شد. نتایج ارزیابی مدل‌ها نشان داد که عملکرد مدل‌ها در داده‌های رسوب متوسط و حداقل متفاوت می‌باشد، به‌طوری‌که بهترین روش جهت پیش‌بینی رسوب متوسط رودخانه مدل فرآیند گوسی با ضریب همبستگی 988/0 و میانگین مجذور مربعات 004/11 بوده و مناسب‌ترین روش پیش‌بینی رسوب حداقل مدل ماشین بردار تکاملی با ضریب همبستگی 996/0 و میانگین مجذور مربعات 171/0 می‌باشد.

 رسوب معلق پارامتر‌های کمکی داده‌کاوی کاهش ویژگی مدل رقومی ارتفاع Asselman, N.E.M. 2000. Fitting and interpretation of sediment rating curves. Journal of  Hydrology. 23 (4), 228-248. Camdevyren, H. Demyr, N. Kanik, A. and Keskyn, S. 2005. Use of principal componentscores in multiple linear regression models for prediction of Chlorophyll-a in reservoirs. Ecological Modelling. 181(4), 581-589. Choi, S.U. and Lee, J., 2015. Assessment of total sediment load in rivers using lateral distribution 12.Cortes, C., Vapnik, V., 1995. Support-vector network. Mach. Learn. 20, 273–297. Cobaner, M., Unal, B. and Kisi, O., 2009. Suspended sediment concentration estimation by an adaptive neuro-fuzzy and neural network approaches using hydro-meteorological data. Journal of hydrology, 367(1), pp.52-61. method. Journal of Hydro-environment Research, 9 (3), pp.381-387. Haykin, S., 1998. Neural Networks – A Comprehensive Foundation, second ed. Prentice-Hall, Upper Saddle River, NJ, pp. 26–32. Ho, S.-Y., Shu, L.-S., Chen, J.-H., 2004. Intelligent evolutionary algorithms for large parameter optimization problems. IEEE Trans. Evolutionary Comput. 8 (6), 522–541. Huang, H.L. and Chang, F.L., 2007. ESVM: Evolutionary support vector machine for automatic feature selection and classification of microarray data. Biosystems, 90(2), pp.516-528. Johnson, R. A. and Wichern, D. W. 1982. Applied multivariate statistical analysis, 3rd Ed, Prentice- Hall Inc, Englewood Cliffs, USA. Kisi, O., 2010. River suspended sediment concentration modelling using a neural differential evolution approach. J. Hydrol. 389 (1–2), 227–235 Kisi, O., 2012. Modeling discharge-suspended sediment relationship using least square support vector machine. Journal of hydrology, 456, pp.110-120. Liu, Q.J., Shi, Z.H., Fang, N.F., Zhu, H.D. and Ai, L., 2013. Modeling the daily suspended sediment concentration in a hyperconcentrated river on the Loess Plateau, China, using the Wavelet–ANN approach. Geomorphology,186, pp.181-190. Lafdani, E.K., Nia, A.M. and Ahmadi, A., 2013. Daily suspended sediment load prediction using artificial neural networks and support vector machines. Journal of Hydrology, 478, pp.50-62. Najafi, G., Ghobadian, B., Tavakoli, T., Buttsworth, D.R., Yusaf, T.F. and Faizollahnejad, M., 2009. Performance and exhaust emissions of a gasoline engine with ethanol blended gasoline fuels using artificial neural network. Applied Energy, 86(5), pp.630-639. Rajaee, T., 2011. Wavelet and ANN combination model for prediction of daily suspended sediment load in rivers. Science of the total environment,409 (15), pp.2917-2928. Rajaee, T., Mirbagheri, S.A., Zounemat-Kermani, M. and Nourani, V., 2009. Daily suspended sediment concentration simulation using ANN and neuro-fuzzy models. Science of the total environment, 407(17), pp.4916-4927. Sani Abade, M., Mahmoudi, S, and  Taherparvar, D. (2014). Data mining applications (second edition), Niaz-e-Danesh Pub.Tehran. (In Farsi). Talebi, A., Hajiabolghasemi, R., Hadian, M.R. and Amanian, N., 2016. Physically‐based modeling of sheet erosion (detachment and deposition processes) in complex hillslopes. Hydrological Processes.30(12).pp 1968–1977. Verstraeten, G. and Poesen, J., 2001. Factors controlling sediment yield from small intensively cultivated catchments in a temperate humid climate.Geomorphology, 40(1), pp.123-144. Ward, P.J., van Balen, R.T., Verstraeten, G., Renssen, H. and Vandenberghe, J., 2009. The impact of land use and climate change on late Holocene and future suspended sediment yield of the Meuse catchment. Geomorphology, 103(3), pp.389-400. Wang, Y.G., Wang, S.S. and Dunlop, J., 2015. Statistical modelling and power analysis for detecting trends in total suspended sediment loads. Journal of Hydrology, 520, pp.439-447. Zhu, Y.M., Lu, X.X. and Zhou, Y., 2007. Suspended sediment flux modeling with artificial neural network: an example of the Longchuanjiang River in the Upper Yangtze Catchment, China. Geomorphology, 84(1), pp.111-125. Zounemat-Kermani, M., Kişi, Ö., Adamowski, J. and Ramezani-Charmahineh, A., 2016. Evaluation of data driven models for river suspended sediment concentration modeling. Journal of Hydrology, 535, pp.457-472._||_
Iran J Soil Water Res University of Tehran تحقیقات آب و خاک ایران 2008-479X University of Tehran 99 10.22059/ijswr.2017.211863.667501 آبیاری و زهکشی ارزیابی آبیاری معمولی و سریالی با زهاب بر عملکرد، اجزای عملکرد و بهره‌وری آب مصرفی ذرت، سویا و آفتابگردان ارزیابی آبیاری معمولی و سریالی با زهاب بر عملکرد، اجزای عملکرد و بهره‌وری آب مصرفی ذرت، سویا و آفتابگردان عزیزی محمد گروه آبیاری و زهکشی ،دانشکدة مهندسی علوم آب ،دانشگاه شهید چمران اهواز الباجی محمد استادیار دانشکده مهندسی علوم آب، گروه آبیاری و زهکشی دانشگاه شهید چمران اهواز برومندنسب سعید گروه آبیاری و زهکشی ،دانشکدة مهندسی علوم آب ،دانشگاه شهید چمران اهواز 23 09 2017 48 3 679 688 26 07 2016 18 02 2017 Copyright © 2017, University of Tehran. 2017 https://ijswr.ut.ac.ir/article_63454.html

به‌منظور بررسی استفاده از زهاب به‌صورت آبیاری سریالی، تحقیقی در سال‌های 1394-1393 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه شهید چمران اهواز انجام شد. بدین منظور قطعه زمینی با طول 30 متر و عرض 24 متر انتخاب و به سه قطعه A، B و C تقسیم شد. در قطعه A ذرت، در قطعه B سویا و در قطعه C آفتابگردان کشت شد و زهاب هر قطعه برای آبیاری قطعه بعد استفاده می‌شد. طرح آزمایشی در قطعه B به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کاملاً تصادفی با تیمارهای نوع آبیاری (آب کارون و زهاب) و کود اوره (100%، 75% و 50% نیاز کودی) در سه تکرار انجام گرفت. طرح آزمایشی در قطعه C مشابه قطعه B بود ولی 75% سطح کود اوره در نظر گرفته نشد. نتایج تجزیه واریانس برای گیاه سویا نشان داد که برهمکنش نوع آب آبیاری و نیتروژن بر عملکرد رویشی و بهره‌وری بیولوژیکی آب اثر معنی‌داری در سطح یک درصد (P<0.01) و بر وزن تر علوفه در سطح 5 درصد (P<0.05) داشت. نتایج تجزیه واریانس برای گیاه آفتابگردان نشان داد که برهمکنش نوع آبیاری و سطح مصرف کود نیتروژن نیز بر وزن صد دانه، عملکرد دانه و بهره‌وری آب دانه در سطح 5 درصد (P<0.05) اثر معنی‌داری نشان داد. به‌طورکلی، برتری سیستم آبیاری سریالی با زهاب (با استفاده متوالی از زه آب) نسبت به آبیاری معمولی در میزان صرفه‌جویی آب با کیفیت مطلوب به میزان 59/45 درصد و افزایش بهره‌وری آب به میزان حداقل 2 برابر در این تحقیق مشاهده شد.

 زهکشی زه‌آب کشت متوالی کود اوره Babaei Aghdam, J., Abdi, M., Seyfzadeh, S., & Khiavi, M. (2009). The effect of nitrogen fertilizer and bush density on seed yield and yield components of Azargol sunflower cultivar in Takestan region, Iran. Agroecology Journal (Journal of New Agricultural Science), 4(14), 1-12. (In Farsi). Banisaeidi, A. (2012). Effect of nitrogen on yield, grain yield components and nitrogen use efficiency of sunflower cultivars (Heliantus annus L.) in Khozestan environmental conditions. Crop Physiology, 4(15), 71-86. (In Farsi). Beese, F., & Moshrefi, N. (1985). Physiological reaction of Chile – pepper to water and salt stress proceeding of the Third International Drip. Trickle Irrigation Congress, November, Fresno, California, USA, 18-21. Besharati, H., & Aghajani, A. (2014). Effect of Salinity Stress on Biological Nitrogen fixation and growth indices of two soybean varieties at different phenological stages. Iranian Journal of Soil Research, 28(2), 285-293. (In Farsi). Bonaiti, G., & Borin, M. (2010). Efficiency of controlled drainage and subirrigation in reducing nitrogen losses from agricultural fields. Agricultural Water Management, 98(2), 343-352. Borzouei, A., Hashempour, N., & Paknejad, F. (2015). Effects of different levels of salinity and nitrogen fertilizer on some physiological and biochemical characteristics of two wheat cultivars at tillering stage. Journal of Greenhouse Culture Science and Technology, 5(20), 177-191. (In Farsi). Bourgeals-Chaillou, P., Perez-Alfo, F., & Guerrier, C. (1992). Comparative effect of N sources on growth and physiological responses of soybean exposed to NaCl stress. Exp. Bot, 43(254), 1225-1233. Caterina, R., Giuliani, M., Rotunno, T., Caro, A., & Flagella, Z. (2007). Influence of salt stress on seed yield and oil quality of two sunflower hybrids. Applied Biology, 151(2), 145-154. Cucci, G., Rotunno, T., Caro, A., Lacolla, G., Caterina, R., & Tarantino, E. (2007). Effects of saline and sodic stress on yield and fatty acid profile in sunflower seeds. Italian Journal of Agronomy, 2(1), 13-21. Dehghani, M., Shiresmaeili, G., & Parsadoost, F. (2014). Effects of Irrigation Water Salinity on Three Commercial Sunflower Hybrids. Journal of Water Research in Agriculture, 28(1), 191-200. (In Farsi). Diaz, F., Benes, S., & Grattan, S. (2013). Field performance of halophytic species under irrigation with saline drainage water in the San Joaquin Valley of California. Agricultural Water Management, 118(1), 59-69. Feizi, M. (2004). Effect of saline irrigation water on sunflower yield. Journal of Soil and Waters Sciences, 18(2). (In Farsi). Feizi, M., Farkhondeh, A., Mostafazadeh Fard, B., Mousavi, S. F. (2011). Effect of Irrigation Water Quality on Cantaloupe Yield and Yield. Iranian Journal of Water Research in Agriculture (Formerly Soil and Water Science), 24(2): 145-154. Flagella, z., Giuliani, M., Rotunno, T., Di Caterina, R., & Decaro, A. (2003). Effect of saline water on oil yield and quality of a high oleic sunflower (heliantus annuus l) hybrid. Europe Agronomy, 99. Goupta, E., & Para, R. (1981). Salinity increases cadmium uptake by wheat and swiss from soil amended with biosolids. J.Soil Res.38:37-45. Heuer, B., Ravina, I., & Davidov, S. (2005). Seed yield, oil content, and fatty acid composition of stock (Matthiola incana) under saline irrigation. Agric, Res 56, 45-47. Jury, W., Tuli, A., & Letey, J. (2003). Effect Of Travel Time On Management Of A Sequential Reuse Drainage Operation. Soil Sci. Soc Am. Journal, 67, pp. 1122-1126. Kenneth, K., Tanji, N., & Kielen, C. (2002). Food and agriculture organization of the nations. In Agricultural Drainage Water Management in Arid and Semi-Arid Areas. Rome. Khan, F., Siddiqi, T., Zzafar, M., & Ahmad, A. (2009). Morphological changes and antioxidant defence systems in soybean genotypes as affected by salt stress. Plant Interact, 4(4), 295-306. Khaninezhad, S., Kafi, M., Khazaee, H., Shabahang, J., & Nabati, J. (2013). Evaluation of nitrogen and phosphorous levels on yield and characteristics of Kochia Scoparia in irrigation with two saline waters. Iranian Journal of Field Crops Research, 11(2), 275-282. (In Farsi). Kiani, S., Alizadeh, O., Bazr Afshan, F., & Zakernezhad, S. (2012). Investigaition The effect of mulch application, Hand weeding weeds and plant density on yiled and yiled comonenets of sweet corn KSC (403) in Ahvaz. Crop Physiology, 4(13), 53-69. (In Farsi). Mashal, M., Kamrani, J., & Mirzaie Asli, F. (2013). Water table management effects on quantity and quality of water drains out of Underground drainage. Water and Irrigation Management, 3(1), 135-145. (In Farsi). Ming, C., Kang, Y., ShuQin, W., & ShiPing, L. (2009). Drip irrigation with saline water for oleic sunflower. Agricultural Water Management, 96(12), 1766-1772. Nobre, R., Gheyi, H., Soares, F., & Cardoso, J. (2011). Sunflower production under saline stress and nitrogen fertilization. Journal of Revista Brasilia, 35(3), 929-937. Rostami Hir, M., Ghaleshi, S., Soltani, A., & Zeynali, E. (2004). Symbiolic nitrogen fixation in soybean cultivars (Glycine Max L.). Journal of Agricultural Sciences and Natural Resources, 11(2), 127-136. (In Farsi). Sadeghilari, A., Moazed, H., Naseri, A., Mahjobi, A., & Liaghat, A. (2014). Water Table Fluctuation, Drainage Rate and Nitrogen Dynamic in the Farms of Sugarcane Cropping with Controlled Drainage System. Journal of water and soil .mashhad, Vol.27, No.6, 1077-1089. (In Farsi). Soltani mohammadi, A., Kashkouli, H., Naderi, A., & Boroumandnasab, S. (2011). Interaction of water and salinity stresses on yield and yieldcomponents of maize during different in Ahvaz climate conditions. Iranian Water Research Journal, 5(9), 161-170. (In Farsi). Velagaleti, R., & Schwetzer, S. (1995). Hand book of plant and physiology. In M. Pessarakli, General effects salt stress on growth and symbiotic nitrogen fixation in soybean (pp. 461-471). Public. Dekker. Weisany, W., Sohrabi, Y., Ahmadi, H., & Abasi, H. (2013). The effect of salinity stress and the Application of zinc on the chlorophyll content, soluble proteins, growth, yield and the mineral nutrients of soybean (Glycine Max L.) . Plant and Ecosystem, 9(34), supplement 1, 75-96. (In Farsi) _||_