دستگاه TDRبه ابزاری مؤثر و با ارزش در علوم خاک برای اندازه‌‌گیری رطوبت و هدایت الکتریکی توده خاک (ECa) تبدیل گردیده است. لیکن واسنجی آن بخصوص برای اندازه‌گیری غلظت املاح در مقیاس‌ بزرگ و شرایط مزرعه چندان ساده نیست. معمولا برای اندازه‌گیری غلظت املاح توسط TDR چند سری واسنجی نیاز است تا بتوان ابتدا مقاومت ظاهری را بهECa و سپس هدایت الکتریکی توده خاک را به هدایت الکتریکی آب خاک (ECw) مرتبط نمود. در این تحقیق نحوه واسنجی پروب‌های TDR برای اندازه‌گیری غلظت املاح در لایسیمترهای بزرگ حاوی دو نمونه خاک لومی و لوم ماسه‌ای دست نخورده بررسی و پدیده خاصی تحت عنوان پدیده پس‌ماند املاح که ممکن است هنگام واسنجی پروب های TDR برای اندازه‌گیری غلظت املاح اتفاق افتد، معرفی گردیده است. لایسیمترها دارای حجم تقریبی 5/0 متر مکعب و به وسایل اندازه‌گیری مختلف نظیر TDR برای اندازه گیری رطوبت و هدایت الکتریکی خاک، حسگرهای اندازه گیری درجه حرارت، محفظه‌های مکش برای تهیه نمونه آب خاک، باران سنج برای اندازه گیری شدت جریان خروجی و EC متر برای تعیین EC آب خروجی از لایسیمترها، مجهز گردیدند. پس از آبشویی لایسیمترها، دو سری آزمایش برای واسنجی پروب‌ها انجام شد. ابتدا پروب‌ها خارج از خاک در شش سری محلول KCl در بازه صفر تا dS/m 5 واسنجی گردیدند. در این واسنجی ثابت پروب‌ها (Kp) و مقاومت کابل و اتصالات (Zcable) تعیین شدند. سپس، با انجام یک واسنجی دیگر در خاک، بین مقادیرECa اندازه‌گیری شده بوسیله TDR و مقادیر ECw که بوسیله محفظه‌های مکش نمونه برداری شده بودند، ارتباط برقرار گردید. بدین منظور، یک آزمایش انتقال املاح در شرایط غیر اشباع ولی تقریباٌ پایدار رطوبتی بر روی هر یک از لایسیمترها اجراء گردید. مقادیر ثابت پروب‌ها (Kp) و مقاومت کابل و اتصالات مربوطه (Zcable) از یک پروب تا پروب دیگر متفاوت بود. مقادیر Kp بین 009/1 تا 211/1 با ضریب تغییرات 2/25 درصد و مقادیر Zcable بین 009/0 تا 122/1 با ضریب تغییرات 7/61 درصد تغییر نمودند. هنگام ترسیم رابطه بین ECa و ECw رفتار خاصی شبیه پدیده پس‌ماند رطوبتی بین مقادیر اندازه‌گیری شده بوسیله TDR و محفظه‌های مکش مشاهده گردید. این پدیده به وضوح در هر دو خاک مورد مطالعه و در همه پروب‌ها مشاهده گردید. در این مقاله، دلایل این پدیده بحث و راه حل واسنجی پروب‌ها در چنین شرایطی ارائه گردیده است.

امروزه نرخ سریع رشد جمعیت سبب شده تا پوشش های طبیعی سطح زمین به خصوص جنگل ها توسط بشر تخریب شده و جهت تولید محصولات کشاورزی زیر کشت برده شوند. متصاعد شدن مقادیر قابل توجه کربن و گازهای گلخانه ای از آثار نامطلوب معضل تغییر کاربری های طبیعی اراضی است. به منظور بررسی تغییرات پارامترهای مختلف کیفیت خاک در نتیجه تغییر کاربری، اراضی لسی و شیبدار شرق استان گلستان واقع در حوزه آبخیز آق سو انتخاب شد. در مجموع دویست نمونه از دو لایه سطحی (30-0 سانتیمتر) و عمقی (100-30 سانتیمتر) خاک دو کاربری برداشته شد. این مطالعه نشان داد عملیات زراعی طولانی مدت روی اراضی شیبدار منطقه که پیش از این تحت پوشش طبیعی جنگل قرار داشتند بافت خاک را از کلاس لوم رسی سیلتی به بافت سبک لوم سیلتی تبدیل کرده که بسیار مستعد فرسایش می باشد. علت این امر را باید به هدر رفت ذرات رس خاک بر اثر وقوع فرسایش در منطقه نسبت داد. تغییرات قابل توجه بافت خاک و افزایش مقدار ذرات سیلت در لایه عمقی مورد مطالعه نیز چشمگیر است. این تغییر خود توانسته است روی سایر پارامترهای کیفیت خاک مانند ماده آلی به طور غیر مستقیم تأثیر شدیدی بگذارد. میانگین وزنی قطر خاکدانه ها از 49/1 میلیمتر در لایه سطحی خاک جنگل به 88/0 میلیمتر در ناحیه زراعی مجاور کاهش پیدا کرده است. وزن مخصوص ظاهری خاک افزایش یافته و نفوذپذیری پروفیل خاک به دلیل تخریب ساختمان و افزایش تراکم خاک تقریباً به نصف کاهش یافته است. کاهش ورودی سالیانه مواد آلی به خاک به دلیل از بین رفتن پوشش طبیعی جنگل از سویی و تخریب خاکدانه ها به سبب عملیات خاکورزی و در نتیجه عدم حفاظت فیزیکی مواد آلی خاک از طرفی دیگر موجب شده تا مقادیر کربن آلی و ازت کل خاک تا بیش از 70 درصد کاهش یابند. این امر خود موجب شده میزان تنفس میکروبی خاک نیز پس از جنگلتراشی در منطقه از 19/0 میلی گرم دی اکسید کربن بر گرم خاک در روز به 10/0 کاهش پیدا کند. پایداری اراضی در ناحیه جنگلی موجب شده تا کیفیت خاک در موقعیت های مختلف شیب همواره ثابت باقی مانده و دستخوش تحول نشود. در مقابل، تأثیر موقعیت های مختلف شیب بر پارامترهای مختلف کیفیت خاک در کاربری زراعی بسیار بارزتر از کاربری جنگل است.

بکار بردن کود همراه آب آبیاری در حال گسترش است. لذا، تعیین معیارهای مناسب آن در روش‌های آبیاری سطحی امری ضروری است. در این تحقیق مسائل فنی کود‌‌آبیاری شامل یکنواختی توزیع، زمان تزریق و مدت زمان تزریق در آبیاری جویچه‌ای با دو رژیم انتها بسته و انتها باز با کاهش جریان و با استفاده از داده‌های مزرعه‌ای و یک مدل ریاضی کودآبیاری بررسی شده‌است. آزمایش‌های مزرعه‌ای در سال 1384 در یک خاک لومی بدون پوشش گیاهی در قالب اسپلیت پلات با طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با استفاده از دو رژیم آبیاری جویچه‌ای (انتها بسته و انتها باز هر دو با کاهش جریان) به عنوان فاکتور اصلی و سه تیمار تزریق کود نیترات پتاسیم شامل تزریق در تمام مدت زمان آبیاری، تزریق در نیمه اول آبیاری و تزریق در نیمه دوم آبیاری به عنوان فاکتور فرعی در دو تکرار اجرا شد. شاخص‌های توزیع یکنواختی نیمه (DULH) و چارک پایین (DULQ) برای آب و کود در آزمایش‌های مختلف تعیین و با مقادیر برآورد شده به‌وسیله مدل کودآبیاری مقایسه گردید. نتایج نشان داد که یکنواختی توزیع نیمه پایین کود برای آزمایش‌های تزریق کود در نیمه اول آبیاری بین 81 تا 89 درصد، برای آزمایش‌های تزریق در نیمه دوم آبیاری بین 93 تا 96 درصد و برای تزریق کود در تمام مدت زمان آبیاری بین 87 تا 93 درصد متغیر می‌باشد. یکنواختی توزیع نیمه پایین آب در همه آزمایش‌ها بسیار بالا و بین 94 تا 98 درصد تغییر نمود. آنالیز حساسیت نشان داد که ضریب انتشارپذیری طولی، پارامتر حساسی در مطالعه انتقال املاح روی سطح خاک نیست. نتایج حاکی از آن است که تزریق در نیمه دوم نسبت به تزریق در نیمه اول و کل آبیاری بهتر است. بهترین گزینه تزریق در نیمه دوم با شرایط انتها بسته می‌باشد. زیرا رواناب کودی در این حالت صفر و یکنواختی توزیع کود نیز قدری بالاتر است. نتایج مدل نیز تزریق در نیمه دوم با شرایط انتهای بسته را بهترین حالت نشان می‌دهد. از نظر یکنواختی توزیع کود، بین آزمایش‌های انتها باز و انتها بسته اختلاف معنی‌دار وجود نداشت. تلفات کود به‌صورت رواناب در جویچه‌های انتهای باز بین 7/17 تا 2/50 درصد متغیر بود. نتایج نشان داد که در صورت مدیریت صحیح، آبشویی و تلفات نفوذ عمقی عامل تهدید کننده‌ای در این روش کوددهی نیست.

ظرفیت خاک برای تولید در اکوسیستم و کاربری اراضی برای حفظ باروری بیولوژیکی، کیفیت محیط زیست و تقویت سلامتی گیاه و حیوان، کیفیت خاک نام دارد که ارزیابی دقیق آن برای مدیریت پایدار خاک ضروری است. چون نمی‌توان کیفیت خاک را مستقیما اندازه‌گیری کرد، باید آن را از شاخصهای کیفیت استنتاج نمود. شاخصهای کیفیت خاک ویژگیهای قابل‌ اندازه‌گیری خاک هستند. با توجه به پیچیدگی کیفیت خاک و اهمیت آن، معرفی یک شاخص کمی برای تعیین کیفیت خاک (S) و برآورد شاخص S با استفاده از توابع انتقالی و ویژگیهای زودیافت خاک از اهداف تحقیق حاضر بوده است. بدین منظور ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی 84 نمونه خاک (27 نمونه خاک شور و 57 نمونه خاک آهکی) از قبیل توزیع اندازه ذرات، مواد آلی، جرم مخصوص ظاهری، کربنات کلسیم معادل، قابلیت هدایت الکتریکی(EC) و نسبت جذب سدیم(SAR) اندازه‌گیری شد. همچنین منحنی رطوبتی آنها در مکشهای 0 ، 5/1، 5/2، 5/5، 10، 20، 30، 50، 100، 200، 300، 500 و kPa 1000 اندازه‌گیری شد. با استفاده از نرم‌افزار Rosetta پارامترهای معادله وان‌گن‌اختن(1980) تعیین شد و شیب منحنی رطوبتی در نقطه عطف تعیین و به عنوان شاخص کیفیت فیزیکی خاک (S) در نظر گرفته شد. سپس با استفاده از توابع انتقالی و نرم‌افزار SPSS رابطه رگرسیونی بین این شاخص و ویژگیهای زودیافت خاک تعیین شد. نتایج نشان داد همبستگی معنی‌داری بین شاخص S و درصد رس، سیلت و کربنات کلسیم معادل در هر سه نوع خاک شور، آهکی و شور-آهکی وجود دارد (p=0.01). همچنین بین شاخصS و جرم مخصوص ظاهری در خاکهای شور و آهکی به ترتیب در سطوح 5% و 1% همبستگی معنی‌داری مشاهده شد. نتایج نشان داد که رابطه رگرسیونی قوی بین مقادیر شاخص S اندازه‌گیری شده از منحنی رطوبتی و برآورد شده با استفاده از صفات زودیافت خاک برقرار است و ضریب همبستگی بین این دو در خاکهای شور، آهکی و شور-آهکی به ترتیب 855/0، 928/0 و 919/0 بود.

تاکنون مدل‌های زیادی جهت تشریح فرآیند پیچیدة شکست سدهای خاکی و سیل ناشی ازآن پیشنهاد شده است. این مدل ها شامل مدل های فیزیکی، ریاضی ویا کامپیوتری می باشند. از جملة این مدل‌ها، مدل BREACH می‌باشد که بطور وسیع درقرن اخیر مورد استفاده قرارگرفته است. این مدل بر مبنای روابط فرسایش، قوانیـن هیـدرولیـک، انتقـال رسوب و مکـانیـک خاک پایـه‌گـذاری شده است و توانایی محاسبه ابعاد نهایی مقطع شکست و هیدروگراف خروجی شکست را دارد. لیکن پیچیدگی و مشکلات ناشی از جمع‌آوری داده‌ها در استفاده از مدل‌های موجود، باعث استفاده از روش‌های نوین دیگری شده است. در این تحقیق یک روش جدیدبااستفاده از شبکه عصبی مصنوعی برای پیش‌بینی ماکزیمم دبی خروجی شکست سدهای خاکی و زمان شکست که در محاسبات مربوط به روندیابی سیل و زمان اخطار در پایین‌دست سد حائز اهمیت فراوانی می‌باشد ارائه گردیده است. برای این کار پارامترهای شکست 115 سد بطور مصنوعی بوسیله مدل BREACH محاسبه وازآنها برای آموزش وآزمون شبکه عصبی مصنوعی استفاده گردید. عملکرد مدلهای شبکه عصبی مصنوعی با تغییر پارامترهای ورودی موردبررسی قرارگرفت، موثرترین مدل برای تعیین پتانسیل شکست و پارامترهای موثرورودی بطورخلاصه ارائه گردید. بهترین ساختار حاصله بدست آمده برای ماکزیمم دبی خروجی دارای ضریب همبستگی برای آموزش و آزمون به ترتیب 992/0 و 909/0 و برای زمان شکست ساختاری با ضریب همبستگی بـرای آموزش و آزمون به ترتیب 993/0 و 884/0 حاصل گـردید. در پایان نیز مطالعة موردی بروی سد ملاصـدرا صورت گرفته و پارامترهای شکست سد با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی حاصله، مدل BREACH و روابط پیشنهادی محققین مختلف تعیین و نتایج مورد ارزیابی قرار گرفت. بامقایسه بین نتایج بدست آمده، ماکزیمم دبی خروجی شکست و زمان شکست سد ملاصدرا بدست آمده از شبکه عصبی مصنوعی همخوانی خوبی را با مقادیر بدست آمده از مدل BREACH و روابط پیش‌بینی محققین مختلف نشان می دهد.

کروم جزء فلزاتی است که به دلیل ویژگیهای خاص خود کاربرد های متعددی در صنایع گوناگون داشته و استفاده از آن در صنعت پیوسته رشد صعودی داشته است. دامنه گسترده استفاده از این فلز در صنعت، باعث شده است که ورود آن به محیط زیست نیز افزایش یابد. به منظور بررسی اثر جاذب های آلی بر جذب کروم 6 ظرفیتی این پژوهش در محیط خاکهای آلوده به کروم شهرک صنعتی چرمشهر مشهد انجام شد و اثر فاکتورهای نوع و غلظت جاذب ها، و زمان تماس با جاذب ها مورد ارزیابی قرار گرفت.تجزیه و تحلیل آماری در قالب طرح کاملا تصادفی و به صورت فاکتوریل و با سه تکرار انجام شد؛ بطوریکه نتایج حاصل از این آزمایش نشان داد خاکهای تحت تاثیر پساب شهرک چرمشهر تا عمق 30 سانتی متری از سطح خاک، آلوده به کروم 6 ظرفیتی بوده و کاربرد جاذب های آلی بر جذب کروم 6 ظرفیتی نتایج قابل توجهی داشت بطوریکه در میان جاذب ها پشم با غلظت 10 درصد بیشترین مقدار جذب کروم را در محیط خاک دارا بود و کاربردی ترین جاذب گزارش شد. بین غلظت های مختلف جاذب ها تفاوت معنی داری مشاهده شد و افزایش غلظت پشم و پیت ماس در محیط خاک باعث افزایش جذب شده ولی در مورد خاک اره روند معکوسی مشاهده شد وبیشترین مقدار جذب.کروم 6 ظرفیتی در کمترین غلظت 2 درصد اندازه گیری شد. بین زمانهای مختلف نیز تفاوت معنی داری مشاهده شد بطوریکه پشم در زمان 15 روز و خاک اره در زمان 2 روز حداکثر جذب را داشت ولی پیت ماس در زمانهای مختلف جذب یکسانی داشت.

دراین تحقیق ابتداپارامترهای هواشناسی شامل بارندگی، میانگین دمای ماکزیمم، میانگین دمای مینیمم، میانگین دمای متوسط، مجموع دماهای بیش از 10 درجه سانتیگراد، تبخیر، فشار بخار آب هوا، متوسط سرعت باد، تعداد ساعتهای آفتابی ورطوبت نسبی هوا در دوره رشد محصول وشاخصهای خشکسالی شامل شاخص درصدازنرمال(PNPI)، شاخص بارندگی سالانه استانداردSIAP) (، شاخص هیدروترمال) (HT تغییریافته، شاخص نگوین) (Km، شاخص ترانسو) (Ihتغییریافته ، شاخص استانداردشده بارش) (SPI، شاخص رطوبتی شاشکو) (mdو شاخص ناهنجاری بارش( RAI ) درایستگاههای تبریزومیانه، از نظر نرمال بودن وهم راستایی سنجش شدند. سپس بااستفاده از شبکه عصبی مصنوعی، مدلهای بهینه بین عملکردمحصول جو با پارامترهای هواشناسی وشاخصهای خشکسالی بدست آمد. ازبین مدلهای تهیه شده، مدل با پنج ورودی شامل متوسط دمای مینیمم، تعداد ساعات آفتابی، شاخص ناهنجاری بارش ، شاخص ترانسو تغییر یافته و شاخص استاندارد شده بارش 24 ماهه مربوط به ایستگاه تبریز با دوره آماری 30 سال به عنوان بهترین مدل برای پیش بینی عملکرد جودر منطقه شناخته شد. از بین شاخصهای مطالعه شده، شاخصهای نگوین، ترانسو تغییر یافته، استاندارد شده بارش 24 ماهه و ناهنجاری بارش بیشترین همبستگی را با عملکرد نشان دادند. این تحقیق همچنین نشان داد که به دلیل بالا بودن ضریب تبیین مدل بهینه، روش شبکه عصبی در پیش بینی عملکرد از کارآیی قابل قبولی برخوردار است و ازاینرو برای تخمین خشکسالی کشاورزی و پیش بینی عملکرد محصول توصیه می شود.

اهمیت پایش خشکسالی ها به صورت تقریبا" زمان واقعی، لزوم استفاده از سیستمهای سنجش از دور را ایجاب می کند. در این تحقیق، مقایسه‌ای بین سیستمهای پایش خشکسالی هواشناسی موجود و سیستمهای ماهواره ای پایش، با استفاده از شاخصهای هواشناسی SPI1 و EDI 2 با دو مقیاس زمانی یک و سه ماهه و شاخصهای ماهواره ای NDVI3، VCI4 و DEV5 برای محدوده مطالعاتی استان تهران، با تصاویر سنجنده AVHRR ماهواره NOAA برای سالهای 1375 تا 1380 انجام شده است. بدین منظور، دو نوع مدل رگرسیون خطی و مدل رگرسیون با متغیرهای موهومی ماهیانه، برای برازش مقادیر شاخصها استفاده شدند. برای گزینش متغیرها نیز از دو روش ارزیابی تمام معادلات ممکن و روش گام به گام استفاده گردید. تجزیه و تحلیل نتایج حاکی از وجود بهترین همبستگی بین شاخصهای NDVI با SPI سه ماهه در مدل با متغیرهای موهومی است. همچنین همبستگی‌ شاخصها در مناطق دارای ایستگاه باران‌سنجی، بالاتر بودند.

برای اعمال مدیریت صحیح بر منابع طبیعی در ‌ایران لازم است راه کارهای مناسب برای کنترل فرسایش و حفاظت خاک، شناسایی و بهترین گزینه‌ها برای کنترل آنها به کار گرفته شوند. یکی از روش‌های جدید کنترل فرسایش خاک، کنترل رواناب با استفاده از پلیمرها می‌باشد. از ‌این رو، این تحقیق به ارزیابی اثر پلیمری به نام پلی‌اکریل‌آمید آنیونی در فرآیند نفوذپذیری آب به خاک به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با دو تیمار پلیمر(در غلظت‌های 0 ، 5 ، 10 ، 15 میلی‌گرم بر کیلوگرم ) و روش برآورد سرعت نفوذ نهایی آب به خاک (صحرایی و آزمایشگاهی) در پنج تکرار می‌پردازد. داده‌ها به کمک نرم‌افزار SPSS مورد پردازش قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که استفاده از پلی‌اکریل‌آمید آنیونی در غلظت 10 میلی گرم بر کیلوگرم تاثیر بهینه‌ای در افزایش سرعت نفوذ نهایی در هر دو نوع روش برآورد صحرایی و آزمایشگاهی داشته است. هم چنین ارزیابی سرعت نفوذ اولیه آب به خاک در صحرا به روش استوانه مضاعف همراه با آب محتوی پلی‌اکریل آمید آنیونی نشان می‌دهد که پلی‌اکریل‌آمید آنیونی در غلظت 10 میلی‌گرم بر کیلوگرم تاثیر بهینه‌ای در افزایش سرعت نفوذ اولیه آب به خاک دارد.

به منظور کنترل جهش هیدرولیکی و بهبود عملکرد و خصوصیات آن در مقطع ذوزنقه آزمایشهایی بر روی یک مدل حوضچه آرامش ذوزنقه ای با جداره های جانبی شیب پذیر و دیواره های انتهایی لبه تیز با ارتفاعات مختلف انجام شد. نتایج حاکی از تغییرات شدید در وضعیت جهش پس از نصب دیواره های انتهایی در حوضچه می باشد که موجب وقوع جهش هیدرولیکی در یک موقعیت معین و تثبیت آن می گردد. نصب دیواره های انتهایی لبه تیز همچنین نشان دهنده کاهش 13 تا 15 درصدی طول جهش در محدوده اعداد فرود 3 الی10 در آزمایشهای انجام شده در این تحقیق می باشد.

به منظور حفاظت از آبهای زیرزمینی و همچنین برای پاکسازی مکان‌های آلوده به فلزات سنگین باید بتوان حرکت آنها را در خاک پیش‌بینی کرد. در این تحقیق برای پیش‌بینی حرکت کادمیم در خاک یک مدل دو مکانی سینتیکی ـ تعادلی جذب به معادله توده‌ای ـ پراکنشی برای املاح واکنش‌پذیر تحت شرایط جریان ماندگار آب در خاک و برای خاک‌های یکنواخت ملحق شد. همچنین جذب برگشت‌ناپذیر کادمیم در خاک بعنوان یک فرایند سینتیکی مرتبه اول توصیف شد. معادلات دیفرانسیلی حاصله با استفاده از شرایط اولیه و حدی به روش‌های عددی حل شدند. برای بررسی حرکت کادمیم در خاک، پنج نمونه خاک با ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و تاکسونومیکی متفاوت به آزمایشگاه آورده شد. آزمایش‌های جابجایی اختلاط‌پذیر با استفاده از ستون‌های خاک دست خورده در آزمایشگاه انجام گرفت. پارامترهای مدل با برازش آن به داده‌های آزمایشی که خود از آزمایش‌های جابجایی اختلاط‌پذیر حاصل می‌شدند، بدست آمد. این مدل به خوبی توانست منحنی‌های رخنه‌ی کادمیم را برای خاک‌های مختلف که دارای ویژگی‌های متنوعی بودند پیش‌بینی کند. با قرار دادن این پارامترها در مدل، غلظت و جذب کادمیم با زمان و عمق برای خاک‌های مختلف محاسبه شدند.

در این مطالعه پوششهای کربنات ثانویه در مقاطع نازک خاکهای منطقه تاکستان مورد بررسی قرار گرفته است. بر اساس نقشه‌های توپوگرافی و مشاهدات صحرایی اولیه، ترانسکتی متشکل از 10 پروفیل خاک انتخاب گردید. این پروفیلها طبق استانداردهای USDA تشریح و نمونه‌برداری شدند. نمونه‌های دست‌خورده مورد تجزیه‌های فیزیکوشیمیای قرار گرفتند و مقاطع نازک نیز از نمونه‌های دست‌نخورده و جهت‌دار تهیه شدند. بر اساس مطالعات میکرومورفیک، فرمهای مختلف پوششهای کربنات پدوژنیک در این خاکها به گروههای زیر تقسیم گردیدند: 1) گروه اول، پوششهای تیپیک هستند که در اثر فوق اشباع شدن محلول خاک از کربناتها و عمدتاً در قسمت زیرین ذرات اسکلتی و خاکدانه‌ها و سطوح منافذ تجمع می‌یابند. این گروه در مقاطع مورد مطالعه به سه دسته تقسیم گردیدند: الف) دسته اول پوششهای کلسایتی تک لایه‌ای، به رنگ روشن که از کلسایت مایکرایتی تشکیل شده‌اند و سرتاسر ذرات را می‌پوشانند. ب) دسته دوم پوششهای دو یا چند لایه‌ای که همانند دسته اول تمام سطوح ذرات را می‌پوشانند و دارای توالی رنگهای تیره و روشن می‌باشند. ج) دسته سوم پوششهای دو یا چند لایه‌ای که در زیر ذرات درشت، جائیکه هدایت هیدرولیکی خاک به دلیل وجود مقادیر فراوان ذرات ریز کاهش می‌یابد، تشکیل می‌شوند. 2) گروه دوم، پندانتهای آهکی هستند که به صورت توده‌های برجسته تا کوزه‌ای شکل شبه استالاکتیتی در قسمت زیرین ذرات درشت تشکیل شده‌اند. پندانتها لایه‌لایه بوده و دو تا پنج لایه تیره و روشن در آنها دیده می‌شود. 3) گروه سوم، پوششهای کلسایت سوزنی شکل می‌باشند که عمدتاً در افقهای نزدیک به سطح یا قسمت فوقانی افقهای کلسیک حضور دارند و احتمالاً در اثر تجزیه مواد آلی موجود در منافذ و بر جای ماندن ترکیبات کلسیمی موجود در دیواره سلولهای گیاهی و همچنین از آهکی شدن ریشه‌های مرده گیاهان به وجود آمده‌اند و نهایتاً 4) گروه چهارم، کلاهکهای آهکی می‌باشند که دارای مورفولوژی شبیه پندانتها بوده، ولی برخلاف آنها در قسمت فوقانی ذرات تشکیل شده‌اند. پوششهای تیپیک و پندانتهای متشکل از توالی لایه‌های تیره و روشن، به دلیل شرایط اقلیمی متفاوت مورد نیاز جهت تشکیل آنها، احتمالاً بازگو کننده نوسانات اقلیمی می‌باشند...

بعضی از باکتری‌های افزاینده رشد گیاه از جمله ریزوبیوم‌ها حاوی آنزیمی به نام 1-آمینوسیکلوپروپان-1-کربوکسیلات (ACC) دآمیناز هستند که می‌تواند 1-آمینوسیکلوپروپان- 1-کربوکسیلات که پیش‌ماده مستقیم تولید اتیلن در گیاهان است را به آمونیاک و آلفاکتوبوتیرات تجزیه نماید، و از این طریق موجب کاهش اتیلن ناشی از تنش شود. با توجه به اهمیت استراتژیک گندم و نقش برجسته آن در تغذیه مردم و با توجه به وجود ‌تنش شوری در سطح گسترده ای از منابع خاک و آب ایران ارائه راهکارهای لازم برای افزایش عملکرد گندم در این شرایط امری لازم و ضروری است. در این پژوهش گلخانه‌ای اثر تلقیح دو سویه برتر Sinorhizobium meliloti KYA40 و KYA71 از نظر توان تولید آنزیم ACC دآمیناز و S. meliloti KYA95 بدون توان تولیدآنزیم یادشده (شاهد منفی) در شوری‌های 7 و 10 دسی زیمنس بر متر و نسبت جذبی سدیم یا 2/1(mmol/l) 10 SAR =در قالب آزمایش فاکتوریل و طرح بلوک‌های کاملاً تصادفی بر رشد و جذب عناصر در گندم بررسی شد. نتایج نشان داد که تلقیح با سویه KYA40 موجب افزایش معنی‌دار (در سطح 5 درصد) ارتفاع بوته، محور طولی ریشه، جذب عناصر آهن، منگنز و مس شده است. این سویه ارتفاع بوته را در شوری 7 دسی زیمنس بر متر حدود 13 درصد و محور طولی ریشه را 34 درصد افزایش داد. همچنین تلقیح با سویه یادشده در شوری 10 دسی زیمنس بر متر موجب افزایش وزن خشک اندام هوایی به میزان 9 درصد نسبت به حالت بدون تلقیح گردید. سویه KYA40 در شوری 10 دسی زیمنس بر متر به ترتیب موجب افزایش 47، 45 و 37 درصدی در جذب آهن، مس و منگنز شد. تلقیح، تاثیر معنی‌داری بر طول و وزن خوشه، اندازه سطح برگ، طول و سطح برگ پرچم، جذب روی، نیتروژن، فسفر و پتاسیم نشان نداد.

الگوی آب پخش شده از آبپاش های سیستم آبیاری بارانی به شدت تحت تاثیر سرعت و جهت باد قرار می گیرد. برای نیل به یکنواختی پخش مطلوب لازم است که الگوی توزیع حاصل از یک آبپاش منفرد در شرایط متفاوت باد قابل پیش بینی باشد. با ترکیب الگوی توزیع آبپاش های منفرد می توان آرایش مناسب سیستم آبپاش ها را برای حصول یکنواختی مطلوب شناسایی نمود. در این تحقیق با فرض اینکه پخش آب در اطراف آبپاش مه پاش از تابع توزیع احتمالاتی بتا پیروی می کند نحوه تاثیرات سرعت و جهت های مختلف باد روی الگوی توزیع بررسی شد. آبپاش مه پاش مدل 04 PROS- با شعاع پاشش 9 متر و زاویه پخش 180 درجه که معمولا در سیستمهای آبیاری دوار مرکزی مورد استفاده می باشد در فاصله سه متری از سطح زمین تقریبا معادل ارتفاع متوسط بهره برداری، نصب گردید. فشار کارکرد مناسب برای آبپاش بر اساس متوسط فشار سیستم آبیاری دوار مرکزی psi 26 انتخاب شد. در کل 17 آزمایش در محدوده سرعت های باد 0 تا 6 متر بر ثانیه ثبت و برای مدل کردن مورد استفاده قرار گرفت. ابتدا تابع توزیع بتا با الگوی توزیع حاصله در شرایط بدون باد تطبیق داده شد و ضرایب معادله استخراج گردید سپس نحوه تغییر الگوی توزیع ناحیه آبیاری شده در شدت های متفاوت باد مورد بررسی قرار گرفت و روابط احتمالاتی مناسب هر حالت تعیین گردید. در سرعت باد 3-0 متر بر ثانیه الگوی توزیع نسبتا یکنواختی حاصل می شود و در این حالت مقادیر حاصله از مدل احتمالاتی با مقادیر اندازه گیری شده، تطابق خوبی را نشان داد و حداکثر خطای نسبی حاصله برابر 4 % بود. با افزایش سرعت باد به حدود 6-3 متر بر ثانیه یکنواختی الگوی توزیع کاهش و خطای نسبی افزایش یافت که حداکثر مقدار آن کمتر از 7% بود. در سرعت باد بیشتر از 6 متر بر ثانیه به دلیل افزایش تلفات تبخیر و بادبردگی و نیز تاثیر باد روی الگوی توزیع آب بیشترین خطای نسبی بین ارقام حاصل از مدل احتمالاتی و ارقام مشاهداتی حاصل گردید که حداکثر مقدار آن کمتر از 10% بود.

فلزات سنگین به علت اثرات بازدارنده ای که بر روی رشد و نمو گیاهان و ریز موجودات (میکروارگانیسم ها) می گذارند از جمله آلاینده های محیط زیست به شمار می روند و به علت توسعه کاربرد آنها در صنعت، بر سلامت انسان و تولید محصولات کشاورزی اثرات نامطلوب دارند. گیاه پالایی، فناوری استفاده از گیاهان برای استخراج، تثبیت، محبوس کردن و یا سمیت زدایی آلاینده ها می باشد. در این پژوهش، معدن سرب و روی عمارت شازند در استان مرکزی بررسی شد و ضمن تعیین میزان آلودگی فلزات سنگین در خاک، میزان انتقال این فلزات از ریشه به اندام هوایی در گیاهان منطقه بررسی و گونه های بومی جاذب فلزات سنگین شامل بومادران، گل ماهور، استپی ریش دار، چوبک ، فرفیون و تاج خروس نیز شناسایی گردید. در بین گیاهان شناسایی شده میزان فلزات سنگین سرب، روی و کادمیوم در اندام هوایی گیاه بومادران به ترتیب با میانگین 1/110 ، 6/387 و 3 میلی گرم در کیلوگرم بیشترین میزان و در سطح 1% بر اساس آزمون دانکن با سایر گیاهان بومی اختلاف معنی دار داشت. همچنین میزان نیکل در ریشه گندم آبی کشت شده در منطقه مورد مطالعه با میانگین ?/29 میلی گرم در کیلو گرم نسبت به سایر گیاهان بیشتر بود. به عبارت دیگر گیاه بومادران برای استفاده در گیاه پالایی به روش گیاه جذبی گزینه مناسبی است، ضمن آنکه گندم با جلوگیری از انتقال نیکل از ریشه به اندام هوایی در تثبیت آن موثرتر بوده است. با اندازه گیری فاکتور انتقال ((TF فلزات سنگین در گیاهان، گیاه چوبک به ترتیب با فاکتور انتقال ?/?، ?/? و ?/? فلزات سرب، روی و کادمیوم بیشترین TF و بومادران با TF، ? بیشترین فاکتور انتقال نیکل را داشت. نتایج تجزیه خاک کشاورزی اطراف معدن نشان داد که میزان فلزات سنگین بیشتر از حد متوسط خاکهاست و این امر موجب نگرانی می باشد. همچنین با جداسازی باکتری های خاک از محیط ریزوسفر و خاک های آلوده به فلزات سنگین، هفت جدایه مقاوم به فلزات سنگین شناسایی و گزارش گردید که می توان از زاد مایه آنها برای آزمایش های گیاه پالایی استفاده نمود.